અથર્વવેદ · સૂક્ત 10.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.10.1
नमस्ते जायमानायै जाताया उत ते नमः ।
बालेभ्यः शफेभ्यो रूपायाघ्न्ये ते नमः ॥ १०.१०.१ ॥
જન્મી રહેલીને નમસ્કાર, જન્મી ચૂકેલી તને પણ નમસ્કાર. વાછરડાંને, ખરીઓને, રૂપને, હે અઘ્ન્યે, તને નમસ્કાર.
10.10.2
यो विद्यात्सप्त प्रवतः सप्त विद्यात्परावतः ।
शिरो यज्ञस्य यो विद्यात्स वशां प्रति गृह्णीयात् ॥ १०.१०.२ ॥
જે સાત નજીકના અને સાત દૂરના (લોકો) જાણે, જે યજ્ઞનું શિર જાણે — તે જ વશાને બદલામાં ગ્રહણ કરે.
10.10.3
वेदाहं सप्त प्रवतः सप्त वेद परावतः ।
शिरो यज्ञस्याहं वेद सोमं चास्यां विचक्षणम् ॥ १०.१०.३ ॥
હું સાત નજીકના અને સાત દૂરના (લોકો) જાણું છું; યજ્ઞનું શિર હું જાણું છું; અને તેનામાંના તેજસ્વી સોમને પણ હું જાણું છું.
10.10.4
यया द्यौर्यया पृथिवी ययापो गुपिता इमाः ।
वशां सहस्रधारां ब्रह्मणाच्छावदामसि ॥ १०.१०.४ ॥
જેનાથી દ્યુલોક, જેનાથી પૃથ્વી, જેનાથી આ જળ સુરક્ષિત છે — તે સહસ્રધારા વશાને અમે બ્રહ્મથી સંબોધીએ છીએ.
10.10.5
शतं कंसाः शतं दोग्धारः शतं गोप्तारो अधि पृष्ठे अस्याः ।
ये देवास्तस्यां प्राणन्ति ते वशां विदुरेकधा ॥ १०.१०.५ ॥
તેની પીઠ પર સો પાત્રો, સો દોહનારા, સો રક્ષકો છે. જે દેવો તેનામાં પ્રાણ ધારણ કરે છે, તેઓ વશાને એકરૂપે જાણે છે.
10.10.6
यज्ञपदीराक्षीरा स्वधाप्राणा महीलुका ।
वशा पर्जन्यपत्नी देवाँ अप्येति ब्रह्मणा ॥ १०.१०.६ ॥
યજ્ઞ જેના પગ છે, સ્વધા જેનો પ્રાણ છે, મહીલુકા — વશા, પર્જન્યની પત્ની, બ્રહ્મ વડે દેવો સુધી પહોંચે છે.
10.10.7
अनु त्वाग्निः प्राविशदनु सोमो वशे त्वा ।
ऊधस्ते भद्रे पर्जन्यो विद्युतस्ते स्तना वशे ॥ १०.१०.७ ॥
વશા, અગ્નિ તારી પાછળ પ્રવેશ્યો; સોમ પણ તારી પાછળ. હે ભદ્રે, પર્જન્ય તારું ઊધસ્ છે; વીજળીઓ તારા સ્તન છે, હે વશા.
10.10.8
अपस्त्वं धुक्षे प्रथमा उर्वरा अपरा वशे ।
तृतीयं राष्ट्रं धुक्षेऽन्नं क्षीरं वशे त्वम् ॥ १०.१०.८ ॥
વશા, તું પ્રથમ જળ દોહે છે; ફળદ્રુપ ભૂમિ, અને બીજી પણ. ત્રીજું રાષ્ટ્ર દોહે છે; અન્ન અને દૂધ દોહે છે, હે વશા, તું.
10.10.9
यदादित्यैर्हूयमानोपातिष्ठ ऋतवरि ।
इन्द्रः सहस्रं पात्रान्त्सोमं त्वापाययद्वशे ॥ १०.१०.९ ॥
આદિત્યો દ્વારા આહ્વાન પામીને તું નજીક આવી, હે ઋતવતી, ત્યારે ઇન્દ્રે હજાર પાત્રોમાં સોમ તને પીવડાવ્યો, હે વશા.
10.10.10
यदनूचीन्द्रमैरात्त्वा ऋषभोऽह्वयत् ।
तस्मात्ते वृत्रहा पयः क्षीरं क्रुद्धोऽहरद्वशे ॥ १०.१०.१० ॥
અનુસરતી ગાય ઇન્દ્ર તરફ ગઈ ત્યારે, બળદે તને બોલાવી; તેથી વૃત્રહંતાએ ક્રોધથી તારું પય અને ક્ષીર હરી લીધું, હે વશા.
10.10.11
यत्ते क्रुद्धो धनपतिरा क्षीरमहरद्वशे ।
इदं तदद्य नाकस्त्रिषु पात्रेषु रक्षति ॥ १०.१०.११ ॥
તારા ક્રોધિત ધનપતિએ તારું ક્ષીર હરી લીધું ત્યારે, હે વશા, તે આજે સ્વર્ગ ત્રણ પાત્રોમાં સાચવે છે.
10.10.12
त्रिषु पात्रेषु तं सोममा देव्यहरद्वशा ।
अथर्वा यत्र दीक्षितो बर्हिष्यास्त हिरण्यये ॥ १०.१०.१२ ॥
ત્રણ પાત્રોમાંના તે સોમને દેવી વશાએ હરી લીધો; જ્યાં અથર્વા દીક્ષિત થઈ સોનેરી બર્હિષ પર બેઠો.
10.10.13
सं हि सोमेनागत समु सर्वेण पद्वता ।
वशा समुद्रमध्यष्ठद्गन्धर्वैः कलिभिः सह ॥ १०.१०.१३ ॥
તે સોમ સાથે આવી, પોતાના સર્વ પગ સાથે. વશા સમુદ્ર પર ગંધર્વો અને કલિઓ સાથે ઊભી રહી.
10.10.14
सं हि वातेनागत समु सर्वैः पतत्रिभिः ।
वशा समुद्रे प्रानृत्यदृचः सामानि बिभ्रती ॥ १०.१०.१४ ॥
તે પવન સાથે આવી, સર્વ પક્ષીઓ સાથે. વશા સમુદ્રમાં ઋચાઓ અને સામો ધારણ કરીને નાચી.
10.10.15
सं हि सूर्येणागत समु सर्वेण चक्षुषा ।
वशा समुद्रमत्यख्यद्भद्रा ज्योतींषि बिभ्रती ॥ १०.१०.१५ ॥
તે સૂર્ય સાથે આવી, પોતાની સંપૂર્ણ દૃષ્ટિ સાથે. વશા સમુદ્રની પેલે પાર જોતી હતી, શુભ જ્યોતિઓ ધારણ કરીને.
10.10.16
अभीवृता हिरण्येन यदतिष्ठ ऋतावरि ।
अश्वः समुद्रो भूत्वाध्यस्कन्दद्वशे त्वा ॥ १०.१०.१६ ॥
હે ઋતવતી, જ્યારે તું સોનાથી ઘેરાયેલી ઊભી હતી, ત્યારે સમુદ્ર અશ્વ બનીને વશા પર કૂદ્યો.
10.10.17
तद्भद्राः समगच्छन्त वशा देष्ट्र्यथो स्वधा ।
अथर्वा यत्र दीक्षितो बर्हिष्यास्त हिरण्यये ॥ १०.१०.१७ ॥
ત્યારે શુભ જનો એકત્ર થયા — દાત્રી વશા અને સ્વધા. જ્યાં અથર્વા દીક્ષિત થઈ સોનેરી બર્હિ પર બેઠા.
10.10.18
वशा माता राजन्यस्य वशा माता स्वधे तव ।
वशाया यज्ञ आयुधं ततश्चित्तमजायत ॥ १०.१०.१८ ॥
વશા રાજન્યની માતા છે; વશા તારી માતા છે, હે સ્વધા. વશાનો યજ્ઞ એ આયુધ છે; તેમાંથી ચિત્ત ઉત્પન્ન થયું.
10.10.19
ऊर्ध्वो बिन्दुरुदचरद्ब्रह्मणः ककुदादधि ।
ततस्त्वं जज्ञिषे वशे ततो होताजायत ॥ १०.१०.१९ ॥
બ્રહ્મના ककुदમાંથી ઉપર એક બિંદુ ઊગ્યું. તેમાંથી, હે વશે, તું જન્મી; તેમાંથી હોતા જન્મ્યો.
10.10.20
आस्नस्ते गाथा अभवन्न् उष्णिहाभ्यो बलं वशे ।
पाजस्याज्जज्ञे यज्ञ स्तनेभ्यो रश्मयस्तव ॥ १०.१०.२० ॥
તારા મુખમાંથી ગાથાઓ ઉત્પન્ન થઈ; ઉષ્ણિહ્ છંદોમાંથી, હે વશે, બળ ઉત્પન્ન થયું. પાજસ્યમાંથી યજ્ઞ જન્મ્યો; તારા સ્તનોમાંથી રશ્મિઓ (ઉત્પન્ન થઈ).
10.10.21
ईर्माभ्यामयनं जातं सक्थिभ्यां च वशे तव ।
आन्त्रेभ्यो जज्ञिरे अत्रा उदरादधि वीरुधः ॥ १०.१०.२१ ॥
તારી બે પડખીઓમાંથી માર્ગ ઉત્પન્ન થયો, હે વશે, અને તારી જાંઘોમાંથી પણ. આંતરડાંમાંથી અત્રો જન્મ્યા; પેટમાંથી ઔષધિઓ ઉત્પન્ન થઈ.
10.10.22
यदुदरं वरुणस्यानुप्राविशथा वशे ।
ततस्त्वा ब्रह्मोदह्वयत्स हि नेत्रमवेत्तव ॥ १०.१०.२२ ॥
હે વશે, તું વરુણના ઉદરમાં પ્રવેશી ત્યારે બ્રહ્માએ તને બોલાવી; તે જ તારા માર્ગદર્શકને જાણતો હતો.
10.10.23
सर्वे गर्भादवेपन्त जायमानादसूस्वः ।
ससूव हि तामाहु वशेति ब्रह्मभिः कॢप्तः स ह्यस्या बन्धुः ॥ १०.१०.२३ ॥
ગર્ભમાંથી જન્મતાં બધા ધ્રૂજ્યા; તેણીએ તેને જન્મ આપ્યો. તેણીને 'વશા' કહેવાય છે, બ્રહ્મવાદીઓએ નિશ્ચિત કરેલી; તે જ તેનો બંધુ છે.
10.10.24
युध एकः सं सृजति यो अस्या एक इद्वशी ।
तरांसि यज्ञा अभवन् तरसां चक्षुरभवद्वशा ॥ १०.१०.२४ ॥
યુદ્ધમાં એક જ તેને મોકલે છે; તેના પર એક જ વશી છે. વેગવાન યજ્ઞો બન્યા; વેગવાનોની આંખ વશા બની.
10.10.25
वशा यज्ञं प्रत्यगृह्णाद्वशा सूर्यमधारयत् ।
वशायामन्तरविशदोदनो ब्रह्मणा सह ॥ १०.१०.२५ ॥
વશા યજ્ઞને સ્વીકારી; વશાએ સૂર્યને ધારણ કર્યો. વશાની અંદર ઓદન બ્રહ્મ સહિત પ્રવેશ્યો.
10.10.26
वशामेवामृतमाहुर्वशां मृत्युमुपासते ।
वशेदं सर्वमभवद्देवा मनुष्या असुराः पितर ऋषयः ॥ १०.१०.२६ ॥
વશાને જ અમૃત કહે છે; વશાને જ મૃત્યુ ઉપાસે છે. વશાથી આ બધું થયું — દેવો, મનુષ્યો, અસુરો, પિતૃઓ અને ઋષિઓ.
10.10.27
य एवं विद्यात्स वशां प्रति गृह्णीयात् ।
तथा हि यज्ञः सर्वपाद्दुहे दात्रेऽनपस्फुरन् ॥ १०.१०.२७ ॥
આ રીતે જાણનાર વશાને સ્વીકારે. તેમ યજ્ઞ, જે સૌનું રક્ષણ કરે છે, દાતાને માટે દૂધ દોહે છે; તે લથડતો નથી.
10.10.28
तिस्रो जिह्वा वरुणस्यान्तर्दीद्यत्यासनि ।
तासां या मध्ये राजति सा वशा दुष्प्रतिग्रहा ॥ १०.१०.२८ ॥
વરુણની ત્રણ જીભો અંદર મુખમાં ચમકે છે. તેમની વચ્ચે જે શોભે છે તે વશા છે; તેનો સ્વીકાર કઠિન છે.
10.10.29
चतुर्धा रेतो अभवद्वशायाः ।
आपस्तुरीयममृतं तुरीयं यज्ञस्तुरीयं पशवस्तुरीयम् ॥ १०.१०.२९ ॥
વશાનું રેતસ ચાર ભાગ થયું. એક ભાગ જળ, એક ભાગ અમૃત, એક ભાગ યજ્ઞ અને એક ભાગ પશુઓ.
10.10.30
वशा द्यौर्वशा पृथिवी वशा विष्णुः प्रजापतिः ।
वशाया दुग्धमपिबन्त्साध्या वसवश्च ये ॥ १०.१०.३० ॥
વશા દ્યૌ છે; વશા પૃથ્વી છે; વશા વિષ્ણુ અને પ્રજાપતિ છે. વશાનું દૂધ સાધ્યો અને વસુઓએ પીધું, અને જેઓ છે તેઓએ પણ.
10.10.31
वशाया दुग्धं पीत्वा साध्या वसवश्च ये ।
ते वै ब्रध्नस्य विष्टपि पयो अस्या उपासते ॥ १०.१०.३१ ॥
જે સાધ્યો અને વસુઓએ વશા ગાયનું દૂધ પીધું, તેઓ બ્રધ્નના ઉચ્ચ લોકમાં આના જ દૂધની ઉપાસના કરે છે.
10.10.32
सोममेनामेके दुह्रे घृतमेक उपासते ।
य एवं विदुषे वशां ददुस्ते गतास्त्रिदिवं दिवः ॥ १०.१०.३२ ॥
કેટલાક એનાથી સોમ દોહે છે, કેટલાક ઘીની ઉપાસના કરે છે. આ રીતે જાણનારને વશા ગાય આપનારા દ્યુલોકના ત્રિદિવમાં ગયા.
10.10.33
ब्राह्मणेभ्यो वशां दत्त्वा सर्वांल्लोकान्त्समश्नुते ।
ऋतं ह्यस्यामार्पितमपि ब्रह्माथो तपः ॥ १०.१०.३३ ॥
બ્રાહ્મણોને વશા ગાય આપીને માણસ સર્વ લોકો પામે છે, કારણ કે એમાં ઋત, બ્રહ્મ અને તપ પણ સ્થાપિત છે.
10.10.34
वशां देवा उप जीवन्ति वशां मनुष्या उत ।
वशेदं सर्वमभवद्यावत्सूर्यो विपश्यति ॥ १०.१०.३४ ॥
વશા ગાયના આધારે દેવો જીવે છે; મનુષ્યો પણ. વશાથી જ આ બધું થયું, જ્યાં સુધી સૂર્ય જુએ છે.