ಅಥರ್ವವೇದ · ಸೂಕ್ತ 10.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.2.1
केन पार्ष्णी आभृते पूरुषस्य केन मांसं संभृतं केन गुल्फौ ।
केनाङ्गुलीः पेशनीः केन खानि केनोच्छ्लङ्खौ मध्यतः कः प्रतिष्ठाम् ॥ १०.२.१ ॥
ಪುರುಷನ ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದರಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು, ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾಂಸ ತುಂಬಲಾಯಿತು, ಯಾವುದರಿಂದ ಗಂಟಲ ಮೀನಖಂಡಗಳು; ಯಾವುದರಿಂದ ಬೆರಳುಗಳು, ಮೃದು ಅಂಗಗಳು, ಯಾವುದರಿಂದ ರಂಧ್ರಗಳು, ಯಾವುದರಿಂದ ಎರಡು ಮೇಲೇರಿದ ಭಾಗಗಳು, ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆಧಾರವನ್ನಿಟ್ಟನು?
10.2.2
कस्मान् नु गुल्फावधरावकृण्वन्न् अष्ठीवन्तावुत्तरौ पूरुषस्य ।
जङ्घे निर्ऋत्य न्यदधुः क्व स्विज्जानुनोः संधी क उ तच्चिकेत ॥ १०.२.२ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಅವರು ಪುರುಷನ ಕಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿದರು, ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದರು? ನಿರೃತಿಯಿಂದ ಕಾಲ್ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟರು; ಮೊಣಕಾಲಿನ ಸಂಧಿಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ? ಇದನ್ನು ಯಾರು ಬಲ್ಲರು?
10.2.3
चतुष्टयं युजते संहितान्तं जानुभ्यामूर्ध्वं शिथिरं कबन्धम् ।
श्रोणी यदूरू क उ तज्जजान याभ्यां कुसिन्धं सुदृढं बभूव ॥ १०.२.३ ॥
ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳ ಗುಂಪು ಸೇರುತ್ತದೆ; ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಡಿಲವಾದ ದೇಹ. ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಯಾರು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು? ಯಾವುದರಿಂದ ಕುಸಿಂಧ (ಸೊಂಟದ ಚೌಕಟ್ಟು) ಅತಿ ದೃಢವಾಯಿತೋ, ಅದನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು?
10.2.4
कति देवाः कतमे त आसन् य उरो ग्रीवाश्चिक्युः पुरुषस्य ।
कति स्तनौ व्यदधुः कः कफोदौ कति स्कन्धान् कति पृष्टीरचिन्वन् ॥ १०.२.४ ॥
ಪುರುಷನ ಎದೆಯನ್ನೂ ಕತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಎಷ್ಟು, ಅವರು ಯಾರು? ಎಷ್ಟು ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟರು, ಯಾರು ಕಫೋದಗಳನ್ನು (ಹೆಗಲ ಎಲುಬುಗಳು) ಇಟ್ಟರು? ಎಷ್ಟು ಭುಜಗಳನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನೂ ಜೋಡಿಸಿದರು?
10.2.5
को अस्य बाहू समभरद्वीर्यां करवादिति ।
अंसौ को अस्य तद्देवः कुसिन्धे अध्या दधौ ॥ १०.२.५ ॥
ಇವನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಯಾರು ಹೊತ್ತರು, "ವೀರ್ಯದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ? ಯಾವ ದೇವನು ಇವನ ಭುಜಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕುಸಿಂಧದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟನು?
10.2.6
कः सप्त खानि वि ततर्द शीर्षणि कर्णाविमौ नासिके चक्षणी मुखम् ।
येषां पुरुत्रा विजयस्य मह्ननि चतुष्पादो द्विपदो यन्ति यामम् ॥ १०.२.६ ॥
ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದವನು ಯಾರು? ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು, ಈ ಎರಡು ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮುಖ. ಯಾವನ ಮಹಾ ವಿಜಯಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾಲಿನ ಜೀವಿಗಳು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆಯೋ ಅವನು ಯಾರು?
10.2.7
हन्वोर्हि जिह्वामदधात्पुरूचीमधा महीमधि शिश्राय वाचम् ।
स आ वरीवर्ति भुवनेष्वन्तरपो वसानः क उ तच्चिकेत ॥ १०.२.७ ॥
ಎರಡು ದವಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನೇಕ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟನು; ಆ ಮಹಾ ವಾಣಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನು ನೆಲೆಸಿದನು. ನೀರನ್ನು ಹೊದ್ದವನಾಗಿ ಅವನು ಲೋಕಗಳ ನಡುವೆ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರು ಬಲ್ಲರು?
10.2.8
मस्तिष्कमस्य यतमो ललाटं ककाटिकां प्रथमो यः कपालम् ।
चित्वा चित्यं हन्वोः पूरुषस्य दिवं रुरोह कतमः स देवः ॥ १०.२.८ ॥
ಇವನ ಮಸ್ತಿಷ್ಕ, ಹಣೆ, ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗ, ಮೊದಲು ತಲೆಬುರುಡೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು? ಪುರುಷನ ದವಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ಯವನ್ನು (ಯಜ್ಞವೇದಿಯನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಆ ದೇವನು ಯಾರು?
10.2.9
प्रियाप्रियाणि बहुला स्वप्नं संबाधतन्द्र्यः ।
आनन्दान् उग्रो नन्दांश्च कस्माद्वहति पूरुषः ॥ १०.२.९ ॥
ಅನೇಕ ಪ್ರಿಯ-ಅಪ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು, ಕನಸನ್ನು, ಪೀಡಿಸುವ ತಂದ್ರಿಯನ್ನು — ಆನಂದಗಳನ್ನು, ಸುಖಗಳನ್ನು ಉಗ್ರ ಪುರುಷನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೊರುತ್ತಾನೆ?
10.2.10
आर्तिरवर्तिर्निर्ऋतिः कुतो नु पुरुषेऽमतिः ।
राद्धिः समृद्धिरव्यृद्धिर्मतिरुदितयः कुतः ॥ १०.२.१० ॥
ನೋವು, ವಿಮುಖತೆ, ನಾಶ — ಇವು ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವು? ಅಜ್ಞಾನ, ಸಫಲತೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಕುಗ್ಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಬುದ್ಧಿ, ಉದಯ — ಇವು ಎಲ್ಲಿಂದ?
10.2.11
को अस्मिन्न् आपो व्यदधात्विषूवृतः पुरूवृतः सिन्धुसृत्याय जाताः ।
तीव्रा अरुणा लोहिनीस्ताम्रधूम्रा ऊर्ध्वा अवाचीः पुरुषे तिरश्चीः ॥ १०.२.११ ॥
ಈ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾರು ನೀರನ್ನು ಇಟ್ಟರು? ಬಾಣದ ದಂಡದಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡವು, ಬಹಳ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡವು, ನದಿಗಳ ಹರಿವಿಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವು. ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದವು, ಕೆಂಪಾದವು, ರಕ್ತವರ್ಣದವು, ತಾಮ್ರ-ಹೊಗೆ ಬಣ್ಣದವು, ಮೇಲೇರುವವು, ಕೆಳಗಿಳಿಯುವವು, ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹರಿಯುವವು.
10.2.12
को अस्मिन् रूपमदधात्को मह्मानं च नाम च ।
गातुं को अस्मिन् कः केतुं कश्चरित्रानि पूरुषे ॥ १०.२.१२ ॥
ಈ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾರು ರೂಪವನ್ನಿಟ್ಟರು? ಮಹಿಮೆಯನ್ನೂ ಹೆಸರನ್ನೂ ಯಾರು ಇಟ್ಟರು? ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಯಾರು ಇಟ್ಟರು, ಗುರುತನ್ನು ಯಾರು, ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಗತಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ಇಟ್ಟರು?
10.2.13
को अस्मिन् प्राणमवयत्को अपानं व्यानमु ।
समानमस्मिन् को देवोऽधि शिश्राय पूरुषे ॥ १०.२.१३ ॥
ಈ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನೇಯ್ದರು? ಅಪಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನವನ್ನು ಯಾರು? ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನವನ್ನು, ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇವನು ನೆಲೆಸಿದನು?
10.2.14
को अस्मिन् यज्ञमदधादेको देवोऽधि पूरुषे ।
को अस्मिन्त्सत्यं कोऽनृतं कुतो मृत्युः कुतोऽमृतम् ॥ १०.२.१४ ॥
ಈ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಜ್ಞವನ್ನಿಟ್ಟರು? ಒಬ್ಬ ದೇವನು ಪುರುಷನ ಮೇಲೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಯಾರು, ಸುಳ್ಳನ್ನು ಯಾರು ಇಟ್ಟರು? ಮೃತ್ಯು ಎಲ್ಲಿಂದ, ಅಮೃತ ಎಲ್ಲಿಂದ?
10.2.15
को अस्मै वासः पर्यदधात्को अस्यायुरकल्पयत् ।
बलं को अस्मै प्रायच्छत्को अस्याकल्पयज्जवम् ॥ १०.२.१५ ॥
ಯಾರು ಇವನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತಿದರು? ಯಾರು ಇವನ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು? ಯಾರು ಇವನಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು? ಯಾರು ಇವನ ವೇಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು?
10.2.16
केनापो अन्वतनुत केनाहरकरोद्रुचे ।
उषसं केनान्वैन्द्ध केन सायंभवं ददे ॥ १०.२.१६ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ನೀರುಗಳು ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟವು? ಯಾವುದರಿಂದ ಹಗಲು ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು? ಯಾವುದರಿಂದ ಉಷಸ್ಸು ಉರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು? ಯಾವುದರಿಂದ ಸಾಯಂಭವವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು?
10.2.17
को अस्मिन् रेतो न्यदधात्तन्तुरा तायतामिति ।
मेधां को अस्मिन्न् अध्यौहत्को बाणं को नृतो दधौ ॥ १०.२.१७ ॥
ಯಾರು ಇದರಲ್ಲಿ ರೇತಸ್ಸನ್ನು ಇಟ್ಟನು, ದಾರ ಚಾಚಲಿ ಎಂದು? ಯಾರು ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಧೆಯನ್ನು ಎಳೆದನು? ಯಾರು ಬಾಣವನ್ನು, ಯಾರು ನರ್ತಕನನ್ನು ಧರಿಸಿದನು?
10.2.18
केनेमां भूमिमौर्णोत्केन पर्यभवद्दिवम् ।
केनाभि मह्ना पर्वतान् केन कर्माणि पुरुषः ॥ १०.२.१८ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿದನು, ಯಾವುದರಿಂದ ದ್ಯುಲೋಕವನ್ನು ಮೀರಿದನು? ಯಾವುದರಿಂದ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು, ಯಾವುದರಿಂದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪುರುಷ?
10.2.19
केन पर्जन्यमन्वेति केन सोमं विचक्षणम् ।
केन यज्ञं च श्रद्धां च केनास्मिन् निहितं मनः ॥ १०.२.१९ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಪರ್ಜನ್ಯನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸರ್ವದರ್ಶಿ ಸೋಮನನ್ನು? ಯಾವುದರಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು, ಯಾವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ?
10.2.20
केन श्रोत्रियमाप्नोति केनेमं परमेष्ठिनम् ।
केनेममग्निं पूरुषः केन संवत्सरं ममे ॥ १०.२.२० ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯನ್ನು? ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪುರುಷ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸಂವತ್ಸರವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ?
10.2.21
ब्रह्म श्रोत्रियमाप्नोति ब्रह्मेमं परमेष्ठिनम् ।
ब्रह्मेममग्निं पूरुषो ब्रह्म संवत्सरं ममे ॥ १०.२.२१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಈ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯನ್ನು. ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಈ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪುರುಷ, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಸಂವತ್ಸರವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
10.2.22
केन देवामनु क्षियति केन दैवजनीर्विशः ।
केनेदमन्यन् नक्षत्रं केन सत्क्षत्रमुच्यते ॥ १०.२.२२ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾವುದರಿಂದ ದೈವಜನರ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು? ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಇನ್ನೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರ, ಯಾವುದರಿಂದ ಸತ್ಯ ಕ್ಷತ್ರ ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತದೆ?
10.2.23
ब्रह्म देवामनु क्षियति ब्रह्म दैवजनीर्विशः ।
ब्रह्मेदमन्यन् नक्षत्रं ब्रह्म सत्क्षत्रमुच्यते ॥ १०.२.२३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮವು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮವು ದೈವಜನರ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮವು ಈ ಇನ್ನೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿದೆ; ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ಸತ್ಯಕ್ಷತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
10.2.24
केनेयं भूमिर्विहिता केन द्यौरुत्तरा हिता ।
केनेदमूर्ध्वं तिर्यक्चान्तरिक्षं व्यचो हितम् ॥ १०.२.२४ ॥
ಈ ಭೂಮಿ ಯಾವುದರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ? ಯಾವುದರಿಂದ ಮೇಲಿನ ದ್ಯುಲೋಕ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ? ಮೇಲಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಕ್ಕೂ ಹರಡಿರುವ ಈ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾವುದರಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ?
10.2.25
ब्रह्मणा भूमिर्विहिता ब्रह्म द्यौरुत्तरा हिता ।
ब्रह्मेदमूर्ध्वं तिर्यक्चान्तरिक्षं व्यचो हितम् ॥ १०.२.२५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಈ ಭೂಮಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಮೇಲಿನ ದ್ಯುಲೋಕ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದಲೇ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಕ್ಕೂ ಹರಡಿರುವ ಈ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
10.2.26
मूर्धानमस्य संसीव्याथर्वा हृदयं च यत् ।
मस्तिष्कादूर्ध्वः प्रैरयत्पवमानोऽधि शीर्षतः ॥ १०.२.२६ ॥
ಅಥರ್ವನು ಇವನ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಲಿದು ಜೋಡಿಸಿದನು; ಹೃದಯವನ್ನೂ ಕೂಡ. ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ, ಪವಮಾನನು (ಪ್ರಾಣವನ್ನು) ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಿಸಿದನು.
10.2.27
तद्वा अथर्वणः शिरो देवकोशः समुब्जितः ।
तत्प्राणो अभि रक्षति शिरो अन्नमथो मनः ॥ १०.२.२७ ॥
ಅದು ಅಥರ್ವನ ತಲೆ — ದೇವತೆಗಳ ಕೋಶ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ — ತಲೆಯನ್ನು, ಅನ್ನವನ್ನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು.
10.2.28
ऊर्ध्वो नु सृष्टा३ तिर्यङ्नु सृष्टा३ सर्वा दिशः पुरुष आ बभूवा३ ।
पुरं यो ब्रह्मणो वेद यस्याः पुरुष उच्यते ॥ १०.२.२८ ॥
ಮೇಲಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಕ್ಕೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ — ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷನೇ ಆದನು. ಬ್ರಹ್ಮದ ಪುರವನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ಯಾವ ಪುರವನ್ನು 'ಪುರುಷ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು.
10.2.29
यो वै तां ब्रह्मणो वेदामृतेनावृतां पुरम् ।
तस्मै ब्रह्म च ब्राह्माश्च चक्षुः प्राणं प्रजां ददुः ॥ १०.२.२९ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಮೃತದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆ ಪುರವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಸಂತಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
10.2.30
न वै तं चक्षुर्जहाति न प्राणो जरसः पुरा ।
पुरं यो ब्रह्मणो वेद यस्याः पुरुष उच्यते ॥ १०.२.३० ॥
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅವನನ್ನು ದೃಷ್ಟಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಾಣವೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ಪುರವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ (ಅವನು).
10.2.31
अष्टाचक्रा नवद्वारा देवानां पूरयोध्या ।
तस्यां हिरण्ययः कोशः स्वर्गो ज्योतिषावृतः ॥ १०.२.३१ ॥
ಎಂಟು ಚಕ್ರಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳುಳ್ಳ, ದೇವತೆಗಳ ಅಜೇಯ ಪುರವದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಕೋಶವಿದೆ; ಅದು ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸ್ವರ್ಗ.
10.2.32
तस्मिन् हिरण्यये कोशे त्र्यरे त्रिप्रतिष्ठिते ।
तस्मिन् यद्यक्षमात्मन्वत्तद्वै ब्रह्मविदो विदुः ॥ १०.२.३२ ॥
ಮೂರು ಆರೆಗಳುಳ್ಳ, ಮೂರು ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಆ ಚಿನ್ನದ ಕೋಶದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮವುಳ್ಳ ಯಕ್ಷವೇನೋ ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
10.2.33
प्रभ्राजमानां हरिणीं यशसा संपरीवृताम् ।
पुरं हिरण्ययीं ब्रह्मा विवेशापराजिताम् ॥ १०.२.३३ ॥
ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ, ಹೊಂಬಣ್ಣದ, ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಪೂರ್ತಿ ಆವೃತವಾದ, ಚಿನ್ನದಂತಹ, ಅಜೇಯ ಆ ಪುರದೊಳಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.