Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

અથર્વવેદ · સૂક્ત 10.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

10.4.1

इन्द्रस्य प्रथमो रथो देवानामपरो रथो वरुणस्य तृतीय इत् ।
अहीनामपमा रथ स्थानुमारदथार्षत् ॥ १०.४.१ ॥

ઇન્દ્રનો પ્રથમ રથ, દેવોનો બીજો રથ, વરુણનો ત્રીજો રથ — એ જ. હે રથ, સર્પોને દૂર હડસેલ; થાંભલાને ચૂરેચૂરા કરી નાખ.

10.4.2

दर्भः शोचिस्तरूणकमश्वस्य वारः परुषस्य वारः ।
रथस्य बन्धुरम् ॥ १०.४.२ ॥

દર્ભ ઘાસ પ્રકાશ છે; ઘોડાનું નાનું ઘાસ; ટપકાંવાળાનો વાળ; રથનું બંધન.

10.4.3

अव श्वेत पदा जहि पूर्वेण चापरेण च ।
उदप्लुतमिव दार्वहीनामरसं विषं वारुग्रम् ॥ १०.४.३ ॥

હે શ્વેત, આગળ અને પાછળના પગથી નીચે પ્રહાર કર; લાકડાના સર્પોનું ઝેર ઉપર તરી આવ્યું હોય તેમ રસહીન અને ભયંકર.

10.4.4

अरंघुषो निमज्योन्मज पुनरब्रवीत् ।
उदप्लुतमिव दार्वहीनामरसं विषं वारुग्रम् ॥ १०.४.४ ॥

જે ફૂંફાડો મારતો નથી તે ડૂબકી મારીને ફરી ઉપર આવીને બોલ્યો — લાકડાના સર્પોનું ઝેર ઉપર તરી આવ્યું હોય તેમ રસહીન અને ભયંકર.

10.4.5

पैद्वो हन्ति कसर्णीलं पैद्वः श्वित्रमुतासितम् ।
पैद्वो रथर्व्याः शिरः सं बिभेद पृदाक्वाः ॥ १०.४.५ ॥

પૈદ્વ કસર્ણીલને મારે છે; પૈદ્વ શ્વિત્ર અને અસિતને મારે છે; પૈદ્વ રથર્વીનું માથું, પૃદાકુ સર્પનું માથું, ફાડી નાખે છે.

10.4.6

पैद्व प्रेहि प्रथमोऽनु त्वा वयमेमसि ।
अहीन् व्यस्यतात्पथो येन स्मा वयमेमसि ॥ १०.४.६ ॥

હે પૈદ્વ, પહેલાં આગળ ચાલ; અમે તારી પાછળ ચાલીએ છીએ. તે સર્પોના માર્ગોને દૂર ફેંકે, જેથી અમે ચાલી શકીએ.

10.4.7

इदं पैद्वो अजायतेदमस्य परायणम् ।
इमान्यर्वतः पदाहिघ्न्यो वाजिनीवतः ॥ १०.४.७ ॥

આ પૈદ્વમાંથી ઉત્પન્ન થયું; આ જ તેનો આશ્રય છે. આ વેગવાન ઘોડાઓનાં, સર્પહંતા પગલાં છે.

10.4.8

संयतं न वि ष्परद्व्यात्तं न सं यमत् ।
अस्मिन् क्षेत्रे द्वावही स्त्री च पुमांश्च तावुभावरसा ॥ १०.४.८ ॥

જે બાંધેલું છે તે વિખરાય નહીં, જે ખેંચાયેલું છે તેને કોઈ ઢીલું ન કરે. આ ક્ષેત્રમાં બે સર્પ છે, માદા અને નર; તે બંને વિષરહિત થાય.

10.4.9

अरसास इहाहयो ये अन्ति ये च दूरके ।
घनेन हन्मि वृश्चिकमहिं दण्डेनागतम् ॥ १०.४.९ ॥

અહીંના વિષરહિત સર્પો, જે નજીક છે અને જે દૂર છે; ગદાથી વીંછીને મારું છું, દંડથી નજીક આવેલા સર્પને મારું છું.

10.4.10

अघाश्वस्येदं भेषजमुभयो स्वजस्य च ।
इन्द्रो मेऽहिमघायन्तमहिं पैद्वो अरन्धयत् ॥ १०.४.१० ॥

આ અઘાશ્વની ઔષધિ છે, અને બંને સ્વજોની પણ. ઇન્દ્રે મારા માટે હાનિ કરવા ઇચ્છતા સર્પને; પૈદ્વે સર્પને વશ કર્યો.

10.4.11

पैद्वस्य मन्महे वयं स्थिरस्य स्थिरधाम्नः ।
इमे पश्चा पृदाकवः प्रदीध्यत आसते ॥ १०.४.११ ॥

અમે પૈદ્વને, સ્થિર અને સ્થિર ધામવાળાને, સ્મરીએ છીએ. આ ટપકાવાળા સર્પો પાછળ ચમકતા બેઠા છે.

10.4.12

नष्टासवो नष्टविषा हता इन्द्रेण वज्रिणा ।
जघानेन्द्रो जघ्निमा वयम् ॥ १०.४.१२ ॥

પ્રાણ નાશ પામેલા, વિષ નાશ પામેલા, વજ્રધારી ઇન્દ્રે માર્યા. ઇન્દ્રે મારવા યોગ્યને માર્યું; અમે અહીં.

10.4.13

हतास्तिरश्चिराजयो निपिष्टासः पृदाकवः ।
दर्विं करिक्रतं श्वित्रं दर्भेष्वसितं जहि ॥ १०.४.१३ ॥

વાંકી પટ્ટીવાળા સાપ હણાયા, કચડાયેલા ટપકાંવાળા સાપ. દર્વિ, કરિક્રત, શ્વિત્રને દર્ભમાં હણ; કાળાને પણ હણ.

10.4.14

कैरातिका कुमारिका सका खनति भेषजम् ।
हिरण्ययीभिरभ्रिभिर्गिरीनामुप सानुषु ॥ १०.४.१४ ॥

કૈરાતિકા, કુમારી તે ઔષધિ ખોદે છે; સોનાના પાવડાથી પર્વતોના ઢોળાવ પર.

10.4.15

आयमगन् युवा भिषक्पृश्निहापराजितः ।
स वै स्वजस्य जम्भन उभयोर्वृश्चिकस्य च ॥ १०.४.१५ ॥

આ યુવાન વૈદ્ય આવ્યો છે, ટપકાંવાળા સાપોનો નાશક, અપરાજિત. તે જ સ્વજના દંશમાં અને બંનેના—વીંછીના—દંશમાં.

10.4.16

इन्द्रो मेऽहिमरन्धयन् मित्रश्च वरुणश्च ।
वातापर्जन्योभा ॥ १०.४.१६ ॥

ઇન્દ્રે મારા માટે સાપને વશ કર્યો; મિત્ર અને વરુણે પણ; વાયુ અને પર્જન્ય—બંનેએ.

10.4.17

इन्द्रो मेऽहिमरन्धयत्पृदाकुं च पृदाक्वम् ।
स्वजं तिरश्चिराजिं कसर्णीलं दशोनसिम् ॥ १०.४.१७ ॥

ઇન્દ્રે મારા માટે સાપને વશ કર્યો—પૃદાકુ અને પૃદાક્વીને પણ; સ્વજને, વાંકી પટ્ટીવાળાને, કસર્ણીલને, દશોનસિને.

10.4.18

इन्द्रो जघान प्रथमं जनितारमहे तव ।
तेषामु तृह्यमाणानां कः स्वित्तेषामसद्रसः ॥ १०.४.१८ ॥

ઇન્દ્રે પ્રથમ તારા જનક સાપને હણ્યો. કચડાતાઓમાં, તેમનો રસ કોનો હશે?

10.4.19

सं हि शीर्षाण्यग्रभं पौञ्जिष्ठ इव कर्वरम् ।
सिन्धोर्मध्यं परेत्य व्यनिजमहेर्विषम् ॥ १०.४.१९ ॥

પૌંજિષ્ઠ જેમ ચિતરેલા પ્રાણીને પકડે તેમ મેં સાપનાં માથાં પકડ્યાં. નદીના મધ્યમાં જઈને મેં સાપનું ઝેર ધોઈ નાખ્યું.

10.4.20

अहीनां सर्वेषां विषं परा वहन्तु सिन्धवः ।
हतास्तिरश्चिराजयो निपिष्टासः पृदाकवः ॥ १०.४.२० ॥

બધા સાપોનું ઝેર નદીઓ દૂર વહાવી લઈ જાય. વાંકી ચાલવાળા સાપો માર્યા ગયા; પૃદાકુ સાપો કચડાયા.

10.4.21

ओषधीनामहं वृण उर्वरीरिव साधुया ।
नयाम्यर्वतीरिवाहे निरैतु विषम् ॥ १०.४.२१ ॥

ફળદ્રુપ જમીન પસંદ કરે તેમ હું ઓષધિઓ પસંદ કરું છું; ઘોડીઓને હાંકે તેમ તેમને હાંકું છું. હે સાપ, ઝેર બહાર નીકળી જાય.

10.4.22

यदग्नौ सूर्ये विषं पृथिव्यामोषधीषु यत् ।
कान्दाविषं कनक्नकं निरैत्वैतु ते विषम् ॥ १०.४.२२ ॥

અગ્નિમાં, સૂર્યમાં, પૃથ્વીમાં, ઓષધિઓમાં જે ઝેર છે; કાંદાવિષ અને કનક્નક વિષ — તે બહાર નીકળી જાય; તારું ઝેર બહાર નીકળી જાય.

10.4.23

ये अग्निजा ओषधिजा अहीनां ये अप्सुजा विद्युत आबभूवुः ।
येषां जातानि बहुधा महान्ति तेभ्यः सर्पेभ्यो नमसा विधेम ॥ १०.४.२३ ॥

અગ્નિમાંથી જન્મેલા, ઓષધિઓમાંથી જન્મેલા, પાણીમાંથી વીજળીરૂપે પ્રગટેલા સાપો — તેમની અનેક પ્રકારની મહાન જાતિઓ છે; તે સાપોને અમે નમસ્કારથી પૂજીએ છીએ.

10.4.24

तौदी नामासि कन्या घृताची नाम वा असि ।
अधस्पदेन ते पदमा ददे विषदूषणम् ॥ १०.४.२४ ॥

તું તૌદી નામની કન્યા છે, અથવા ઘૃતાચી નામની. નીચલા પગથી હું તારો પગ પકડું છું — ઝેર દૂર કરનારી.

10.4.25

अङ्गादङ्गात्प्र च्यावय हृदयं परि वर्जय ।
अधा विषस्य यत्तेजोऽवाचीनं तदेतु ते ॥ १०.४.२५ ॥

દરેક અંગમાંથી ઝેરને બહાર કાઢો; હૃદયથી તેને સંપૂર્ણપણે દૂર કરો. પછી ઝેરનું જે તેજ છે, તે નીચે તરફ, પાછળ તરફ તમારાથી ચાલ્યું જાય.

10.4.26

आरे अभूद्विषमरौद्विषे विषमप्रागपि ।
अग्निर्विषमहेर्निरधात्सोमो निरणयीत् ।
दंष्टारमन्वगाद्विषमहिरमृत ॥ १०.४.२६ ॥

ઝેર દૂર થયું; ઝેર ઝેરથી દૂર ગયું, આગળ પણ ગયું. અગ્નિએ સર્પનું ઝેર બહાર ફેંક્યું; સોમે તેને બહાર કાઢ્યું. ઝેર દંશના દાંતની પાછળ ગયું; સર્પ અમૃત થયો.