ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.4.1
इन्द्रस्य प्रथमो रथो देवानामपरो रथो वरुणस्य तृतीय इत् ।
अहीनामपमा रथ स्थानुमारदथार्षत् ॥ १०.४.१ ॥
ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰਥ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਤੀਜਾ ਰਥ — ਇਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਰਥ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕ; ਥੰਮ੍ਹ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦੇ।
10.4.2
दर्भः शोचिस्तरूणकमश्वस्य वारः परुषस्य वारः ।
रथस्य बन्धुरम् ॥ १०.४.२ ॥
ਦਰਭ ਘਾਹ ਚਾਨਣ ਹੈ; ਘੋੜੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਘਾਹ; ਧੱਬੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਾਲ; ਰਥ ਦਾ ਬੰਧਨ।
10.4.3
अव श्वेत पदा जहि पूर्वेण चापरेण च ।
उदप्लुतमिव दार्वहीनामरसं विषं वारुग्रम् ॥ १०.४.३ ॥
ਹੇ ਸ਼ਵੇਤ, ਅਗਲੇ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਮਾਰ; ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਉੱਪਰ ਤੈਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਰਸਹੀਣ ਤੇ ਭਿਆਨਕ।
10.4.4
अरंघुषो निमज्योन्मज पुनरब्रवीत् ।
उदप्लुतमिव दार्वहीनामरसं विषं वारुग्रम् ॥ १०.४.४ ॥
ਜੋ ਫੁੰਕਾਰਦਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਗੋਤਾ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਆ ਕੇ ਬੋਲਿਆ — ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਉੱਪਰ ਤੈਰ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਰਸਹੀਣ ਤੇ ਭਿਆਨਕ।
10.4.5
पैद्वो हन्ति कसर्णीलं पैद्वः श्वित्रमुतासितम् ।
पैद्वो रथर्व्याः शिरः सं बिभेद पृदाक्वाः ॥ १०.४.५ ॥
ਪੈਦ੍ਵ ਕਸਰਣੀਲ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਪੈਦ੍ਵ ਸ਼ਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸਿਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਪੈਦ੍ਵ ਰਥਰਵੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਪ੍ਰਦਾਕੂ ਸੱਪ ਦਾ ਸਿਰ, ਪਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
10.4.6
पैद्व प्रेहि प्रथमोऽनु त्वा वयमेमसि ।
अहीन् व्यस्यतात्पथो येन स्मा वयमेमसि ॥ १०.४.६ ॥
ਹੇ ਪੈਦ੍ਵ, ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਚੱਲ ਸਕੀਏ।
10.4.7
इदं पैद्वो अजायतेदमस्य परायणम् ।
इमान्यर्वतः पदाहिघ्न्यो वाजिनीवतः ॥ १०.४.७ ॥
ਇਹ ਪੈਦ੍ਵ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ; ਇਹੀ ਇਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ, ਸੱਪ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।
10.4.8
संयतं न वि ष्परद्व्यात्तं न सं यमत् ।
अस्मिन् क्षेत्रे द्वावही स्त्री च पुमांश्च तावुभावरसा ॥ १०.४.८ ॥
ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ ਉਹ ਖਿੰਡੇ ਨਾ, ਜੋ ਤਣਿਆ ਹੈ ਉਹਨੂੰ ਕੋਈ ਢਿੱਲਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਥਾਂ ਦੋ ਸੱਪ ਹਨ, ਮਾਦਾ ਤੇ ਨਰ; ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਹੀਣ ਹੋਣ।
10.4.9
अरसास इहाहयो ये अन्ति ये च दूरके ।
घनेन हन्मि वृश्चिकमहिं दण्डेनागतम् ॥ १०.४.९ ॥
ਇੱਥੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਹੀਣ ਸੱਪ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਦੂਰ ਹਨ; ਗਦਾ ਨਾਲ ਬਿੱਛੂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਆਏ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ।
10.4.10
अघाश्वस्येदं भेषजमुभयो स्वजस्य च ।
इन्द्रो मेऽहिमघायन्तमहिं पैद्वो अरन्धयत् ॥ १०.४.१० ॥
ਇਹ ਅਘਾਸ਼ਵ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਸ੍ਵਜਾਂ ਦੀ ਵੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ; ਪੈਦ੍ਵ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕੀਤਾ।
10.4.11
पैद्वस्य मन्महे वयं स्थिरस्य स्थिरधाम्नः ।
इमे पश्चा पृदाकवः प्रदीध्यत आसते ॥ १०.४.११ ॥
ਅਸੀਂ ਪੈਦ੍ਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਧਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੱਬੇਦਾਰ ਸੱਪ ਪਿੱਛੇ ਚਮਕਦੇ ਬੈਠੇ ਹਨ।
10.4.12
नष्टासवो नष्टविषा हता इन्द्रेण वज्रिणा ।
जघानेन्द्रो जघ्निमा वयम् ॥ १०.४.१२ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਸ਼ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ ਨਾਸ਼ ਹੋਏ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਰੇ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ।
10.4.13
हतास्तिरश्चिराजयो निपिष्टासः पृदाकवः ।
दर्विं करिक्रतं श्वित्रं दर्भेष्वसितं जहि ॥ १०.४.१३ ॥
ਟੇਢੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਧੱਬੇਦਾਰ ਸੱਪ। ਦਰਵਿ, ਕਰਿਕ੍ਰਤ, ਸ਼ਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦਰਭ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਮਾਰ; ਕਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ।
10.4.14
कैरातिका कुमारिका सका खनति भेषजम् ।
हिरण्ययीभिरभ्रिभिर्गिरीनामुप सानुषु ॥ १०.४.१४ ॥
ਕੈਰਾਤਿਕਾ, ਕੁਮਾਰੀ ਉਹ ਔਸ਼ਧੀ ਪੁੱਟਦੀ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਹੀਆਂ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ।
10.4.15
आयमगन् युवा भिषक्पृश्निहापराजितः ।
स वै स्वजस्य जम्भन उभयोर्वृश्चिकस्य च ॥ १०.४.१५ ॥
ਇਹ ਜਵਾਨ ਵੈਦ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਧੱਬੇਦਾਰ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਪਰਾਜਿਤ। ਉਹੀ ਸਵਜ ਦੇ ਡੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ—ਬਿੱਛੂ ਦੇ—ਡੰਗ ਵਿੱਚ।
10.4.16
इन्द्रो मेऽहिमरन्धयन् मित्रश्च वरुणश्च ।
वातापर्जन्योभा ॥ १०.४.१६ ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕੀਤਾ; ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਵੀ; ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਪਰਜਨਯ—ਦੋਵਾਂ ਨੇ।
10.4.17
इन्द्रो मेऽहिमरन्धयत्पृदाकुं च पृदाक्वम् ।
स्वजं तिरश्चिराजिं कसर्णीलं दशोनसिम् ॥ १०.४.१७ ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕੀਤਾ—ਪ੍ਰਿਦਾਕੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਦਾਕ੍ਵੀ ਨੂੰ ਵੀ; ਸਵਜ, ਟੇਢੀ ਧਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਕਸਰਣੀਲ, ਦਸ਼ੋਨਸਿ ਨੂੰ।
10.4.18
इन्द्रो जघान प्रथमं जनितारमहे तव ।
तेषामु तृह्यमाणानां कः स्वित्तेषामसद्रसः ॥ १०.४.१८ ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਜਨਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਕੁਚਲੇ ਜਾ ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸ ਕਿਸ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
10.4.19
सं हि शीर्षाण्यग्रभं पौञ्जिष्ठ इव कर्वरम् ।
सिन्धोर्मध्यं परेत्य व्यनिजमहेर्विषम् ॥ १०.४.१९ ॥
ਪੌਂਜਿਸ਼ਠ ਜਿਵੇਂ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੱਪ ਦੇ ਸਿਰ ਫੜੇ। ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਸੱਪ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਧੋ ਦਿੱਤਾ।
10.4.20
अहीनां सर्वेषां विषं परा वहन्तु सिन्धवः ।
हतास्तिरश्चिराजयो निपिष्टासः पृदाकवः ॥ १०.४.२० ॥
ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਦੀਆਂ ਦੂਰ ਰੋੜ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ। ਟੇਢੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਪ੍ਰਿਦਾਕੂ ਸੱਪ ਕੁਚਲੇ ਗਏ।
10.4.21
ओषधीनामहं वृण उर्वरीरिव साधुया ।
नयाम्यर्वतीरिवाहे निरैतु विषम् ॥ १०.४.२१ ॥
ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਚੁਣਨ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ; ਘੋੜੀਆਂ ਹਾਕਣ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੱਪ, ਜ਼ਹਿਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ।
10.4.22
यदग्नौ सूर्ये विषं पृथिव्यामोषधीषु यत् ।
कान्दाविषं कनक्नकं निरैत्वैतु ते विषम् ॥ १०.४.२२ ॥
ਅਗਨ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਕਾਂਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਨਕ੍ਨਕ ਜ਼ਹਿਰ — ਉਹ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ; ਤੇਰਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ।
10.4.23
ये अग्निजा ओषधिजा अहीनां ये अप्सुजा विद्युत आबभूवुः ।
येषां जातानि बहुधा महान्ति तेभ्यः सर्पेभ्यो नमसा विधेम ॥ १०.४.२३ ॥
ਅਗਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸੱਪ — ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਾਂ।
10.4.24
तौदी नामासि कन्या घृताची नाम वा असि ।
अधस्पदेन ते पदमा ददे विषदूषणम् ॥ १०.४.२४ ॥
ਤੂੰ ਤੌਦੀ ਨਾਮ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਨਾਮ ਦੀ। ਹੇਠਲੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ — ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਏ।
10.4.25
अङ्गादङ्गात्प्र च्यावय हृदयं परि वर्जय ।
अधा विषस्य यत्तेजोऽवाचीनं तदेतु ते ॥ १०.४.२५ ॥
ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ; ਦਿਲ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਜੋ ਤੇਜ ਹੈ, ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ, ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
10.4.26
आरे अभूद्विषमरौद्विषे विषमप्रागपि ।
अग्निर्विषमहेर्निरधात्सोमो निरणयीत् ।
दंष्टारमन्वगाद्विषमहिरमृत ॥ १०.४.२६ ॥
ਜ਼ਹਿਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਜ਼ਹਿਰ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਿਆ, ਅੱਗੇ ਵੀ ਗਿਆ। ਅਗਨੀ ਨੇ ਸੱਪ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਸੋਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਜ਼ਹਿਰ ਡੰਗਣ ਵਾਲੇ ਦੰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ; ਸੱਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।