ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 10.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.8.1
यो भूतं च भव्यं च सर्वं यश्चाधितिष्ठति ।
स्वर्यस्य च केवलं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः ॥ १०.८.१ ॥
ଯିଏ ଭୂତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସବୁ, ଏବଂ ଯିଏ ସବୁକୁ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଯାହାର କେବଳ, ସେହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
10.8.2
स्कम्भेनेमे विष्टभिते द्यौश्च भूमिश्च तिष्ठतः ।
स्कम्भ इदं सर्वमात्मन्वद्यत्प्राणन् निमिषच्च यत् ॥ १०.८.२ ॥
ସ୍ତମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଏ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ଧରାଯାଇ ସ୍ଥିତ। ସ୍ତମ୍ଭ ହିଁ ଏ ସବୁ — ଯାହା ପ୍ରାଣବାନ, ଯାହା ଶ୍ୱାସ ନିଏ ଓ ଯାହା ପଲକ ପକାଏ।
10.8.3
तिस्रो ह प्रजा अत्यायमायन् न्यन्या अर्कमभितोऽविशन्त ।
बृहन् ह तस्थौ रजसो विमानो हरितो हरिणीरा विवेश ॥ १०.८.३ ॥
ତିନି ପ୍ରଜା ନିଶ୍ଚୟ ଆଗକୁ ଗଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ତଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପାଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବିଶାଳ ରଜସ୍ର ମାପକ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ହରିତ ହରିଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
10.8.4
द्वादश प्रधयश्चक्रमेकं त्रीणि नभ्यानि क उ तच्चिकेत ।
तत्राहतास्त्रीणि शतानि शङ्कवः षष्टिश्च खीला अविचाचला ये ॥ १०.८.४ ॥
ବାର ପ୍ରଧି, ଗୋଟିଏ ଚକ୍ର, ତିନି ନାଭି — ଏହା କିଏ ଜାଣେ? ସେଠାରେ ତିନି ଶହ କଣ୍ଟା ଓ ଷାଠିଏ ଖୁଣ୍ଟ ଅଚଳ ଭାବେ ପୋତା ହୋଇଛି।
10.8.5
इदं सवितर्वि जानीहि षड्यमा एक एकजः ।
तस्मिन् हापित्वमिच्छन्ते य एषामेक एकजः ॥ १०.८.५ ॥
ହେ ସବିତା, ଏହା ଜାଣ: ଛଅ ଯମଳ; ଗୋଟିଏ, ଏକାକୀ ଜନ୍ମିତ। ତାହାଠାରେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଲୀନ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି — ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାକୀ ଜନ୍ମିତ ଗୋଟିଏ।
10.8.6
आविः सन् निहितं गुहा जरन् नाम महत्पदम् ।
तत्रेदं सर्वमार्पितमेजत्प्राणत्प्रतिष्ठितम् ॥ १०.८.६ ॥
ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁହାରେ ସ୍ଥାପିତ, 'ଜରନ୍' ନାମକ ମହାନ ପଦ — ସେଠାରେ ହିଁ ଏ ସବୁ ଅର୍ପିତ: ଯାହା ଗତି କରେ, ଯାହା ଶ୍ୱାସ ନିଏ, ଯାହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
10.8.7
एकचक्रं वर्तत एकनेमि सहस्राक्षरं प्र पुरो नि पश्चा ।
अर्धेन विश्वं भुवनं जजान यदस्यार्धं क्व तद्बभूव ॥ १०.८.७ ॥
ଗୋଟିଏ ଚକ ଘୂରେ, ଗୋଟିଏ ଧାର ଥିବା, ହଜାରେ ଅକ୍ଷର ଥିବା; ସାମନାକୁ ଓ ପଛକୁ ଯାଏ। ତାର ଅର୍ଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଜନ୍ମାଇଲା; ତାର ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ କେଉଁଠି ହେଲା?
10.8.8
पञ्चवाही वहत्यग्रमेषां प्रष्टयो युक्ता अनुसंवहन्ति ।
अयातमस्य ददृशे न यातं परं नेदीयोऽवरं दवीयः ॥ १०.८.८ ॥
ପାଞ୍ଚ ଘୋଡ଼ାର ରଥ ଏମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ବହେ; ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ପାର୍ଶ୍ୱ ଘୋଡ଼ା ପଛରେ ଟାଣେ। ଏହାର ସ୍ଥିର ରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ଚାଲୁଥିବା ନୁହେଁ; ଦୂର, ନିକଟ, ତଳ, ଅଧିକ ଦୂର।
10.8.9
तिर्यग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस्तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् ।
तदासत ऋषयः सप्त साकं ये अस्य गोपा महतो बभूवुः ॥ १०.८.९ ॥
ଆଡ଼ ଛିଦ୍ର ଓ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମୂଳ ଥିବା ଏକ ଚମସ; ତା'ଭିତରେ ସର୍ବରୂପ ଯଶ ରଖାଯାଇଛି। ତା ଉପରେ ସାତ ଋଷି ଏକାସାଥି ବସନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଏହାର ମହାନ ରକ୍ଷକ ହେଲେ।
10.8.10
या पुरस्ताद्युज्यते या च पश्चाद्या विश्वतो युज्यते या च सर्वतः ।
यया यज्ञः प्राङ्तायते तां त्वा पृच्छामि कतमा सर्चाम् ॥ १०.८.१० ॥
ଯାହା ସାମନାରେ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ପଛରେ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ସବୁ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ସର୍ବତ୍ର ଯୋଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ଆଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ—ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି: କେଉଁଟି ସେଇ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଛୁଇଁବି?
10.8.11
यदेजति पतति यच्च तिष्ठति प्राणदप्राणन् निमिषच्च यद्भुवत् ।
तद्दाधार पृथिवीं विश्वरूपं तत्संभूय भवत्येकमेव ॥ १०.८.११ ॥
ଯାହା ଚାଲେ, ଉଡ଼େ, ଠିଆ ହୁଏ; ଯାହା ପ୍ରାଣବାନ, ଯାହା ପ୍ରାଣହୀନ, ଯାହା ପଲକ ପକାଏ ଓ ଯାହା ହୁଏ—ତାହା ସର୍ବରୂପ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରେ; ତାହା ଏକାଠି ହୋଇ ଏକ ହୁଏ।
10.8.12
अनन्तं विततं पुरुत्रानन्तमन्तवच्चा समन्ते ।
ते नाकपालश्चरति विचिन्वन् विद्वान् भूतमुत भव्यमस्य ॥ १०.८.१२ ॥
ଏହା ଅନନ୍ତ, ବିସ୍ତୃତ, ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ଅନନ୍ତ ଓ ସାନ୍ତ ଉଭୟ ଚାରିପଟେ ଅଛି। ସେହି ନାକପାଳ ଖୋଜି ଖୋଜି ବିଚରଣ କରେ, ଏହାର ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣି।
10.8.13
प्रजापतिश्चरति गर्भे अन्तरदृश्यमानो बहुधा वि जायते ।
अर्धेन विश्वं भुवनं जजान यदस्यार्धं कतमः स केतुः ॥ १०.८.१३ ॥
ପ୍ରଜାପତି ଗର୍ଭ ଭିତରେ ବିଚରେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ରହି; ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଜନ୍ମେ। ଅଧା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଜନ୍ମାଇଲେ; ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଅଧା କେଉଁ ଚିହ୍ନ?
10.8.14
ऊर्ध्वं भरन्तमुदकं कुम्भेनेवोदहार्यम् ।
पश्यन्ति सर्वे चक्षुषा न सर्वे मनसा विदुः ॥ १०.८.१४ ॥
କଳସରେ ଜଳ ଉପରକୁ ଟାଣି ଯେପରି, ସେ ଉପରକୁ ଜଳ ବହନ କରେ। ସମସ୍ତେ ଆଖିରେ ଦେଖନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମନରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
10.8.15
दूरे पूर्णेन वसति दूर ऊनेन हीयते ।
महद्यक्षं भुवनस्य मध्ये तस्मै बलिं राष्ट्रभृतो भरन्ति ॥ १०.८.१५ ॥
ଦୂରରେ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସହିତ ବାସ କରେ; ଦୂରରେ ସେ ନ୍ୟୂନତାରେ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ। ଭୁବନର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମହାନ ଯକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ର ପୋଷକମାନେ ବଳି ଆଣନ୍ତି।
10.8.16
यतः सूर्यः उदेत्यस्तं यत्र च गच्छति ।
तदेव मन्येऽहं ज्येष्ठं तदु नात्येति किं चन ॥ १०.८.१६ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁଠୁ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଅସ୍ତ ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି, ସେହିକୁ ମୁଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବୋଲି ମାନେ; ତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି କିଛି ଯାଏ ନାହିଁ।
10.8.17
ये अर्वाङ्मध्य उत वा पुराणं वेदं विद्वांसमभितो वदन्ति ।
आदित्यमेव ते परि वदन्ति सर्वे अग्निं द्वितीयं त्रिवृतं च हंसम् ॥ १०.८.१७ ॥
ଏଠାକାର, ମଧ୍ୟର, କିମ୍ବା ପ୍ରାଚୀନ ବେଦ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷୟରେ ଚାରିପଟେ କହୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କହନ୍ତି; ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଅଗ୍ନି, ତ୍ରିବୃତ୍ ଓ ହଂସ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।
10.8.18
सहस्राह्ण्यं वियतावस्य पक्षौ हरेर्हंसस्य पततः स्वर्गम् ।
स देवान्त्सर्वान् उरस्युपदद्य संपश्यन् याति भुवनानि विश्वा ॥ १०.८.१८ ॥
ହଜାର ଦିନ ଧରି ବିସ୍ତୃତ ଏହାର ଦୁଇ ଡେଣା ଉଡ଼ନ୍ତା ସବୁଜ ହଂସର; ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଉଡ଼େ। ଏହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ବକ୍ଷରେ ଧାରଣ କରି, ଭଲଭାବେ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
10.8.19
सत्येनोर्ध्वस्तपति ब्रह्मणार्वाङ्वि पश्यति ।
प्राणेन तिर्यङ्प्राणति यस्मिन् ज्येष्ठमधि श्रितम् ॥ १०.८.१९ ॥
ସତ୍ୟରେ ସେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ତପେ; ବ୍ରହ୍ମରେ ତଳକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖେ। ପ୍ରାଣରେ ସେ ତିର୍ଯ୍ୟକ ଭାବରେ ଶ୍ୱାସ ନିଏ; ଯାହା ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରିତ ଅଛି।
10.8.20
यो वै ते विद्यादरणी याभ्यां निर्मथ्यते वसु ।
स विद्वान् ज्येष्ठं मन्येत स विद्याद्ब्राह्मणं महत् ॥ १०.८.२० ॥
ଯେଉଁ ଦୁଇ ଅରଣୀରେ ଧନ ମଥିତ ହୁଏ, ତୁମ ସେହି ଦୁଇ ଅରଣୀକୁ ଯେ ଜାଣେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଗଣିତ ହେଉ; ସେ ମହାନ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣୁ।
10.8.21
अपादग्रे समभवत्सो अग्रे स्वराभरत् ।
चतुष्पाद्भूत्वा भोग्यः सर्वमादत्त भोजनम् ॥ १०.८.२१ ॥
ଆରମ୍ଭରେ ସେ ପାଦହୀନ ଭାବେ ଜାତ ହେଲା; ପ୍ରଥମେ ସେ ଆଲୋକ ଆଣିଲା। ଚାରି ପାଦବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇ, ଭୋଗ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲା।
10.8.22
भोग्यो भवदथो अन्नमदद्बहु ।
यो देवमुत्तरावन्तमुपासातै सनातनम् ॥ १०.८.२२ ॥
ଭୋଗ୍ୟ ହୋଇ ସେ ବହୁତ ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କଲା। ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସନାତନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ—
10.8.23
सनातनमेनमाहुरुताद्य स्यात्पुनर्णवः ।
अहोरात्रे प्र जायेते अन्यो अन्यस्य रूपयोः ॥ १०.८.२३ ॥
ଏହାକୁ ସେମାନେ ସନାତନ କୁହନ୍ତି; ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ପୁଣି ନୂତନ ହେଉ। ଦିନ ଓ ରାତ୍ରି ଜାତ ହୁଏ—ଗୋଟିଏ ଅନ୍ୟଟିର ରୂପରେ।
10.8.24
शतं सहस्रमयुतं न्यर्बुदमसंख्येयं स्वमस्मिन् निविष्टम् ।
तदस्य घ्नन्त्यभिपश्यत एव तस्माद्देवो रोचतेष एतत् ॥ १०.८.२४ ॥
ଶହ, ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଲକ୍ଷ, କୋଟି, ଅସଂଖ୍ୟ—ଏଥିରେ ସ୍ଥିତ ନିଜ ଅଂଶ। ଦେଖୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ସେମାନେ ତାହାକୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହି ଦେବତା ଚମକେ, ଏହା ହିଁ ଏହା।
10.8.25
बालादेकमणीयस्कमुतैकं नेव दृश्यते ।
ततः परिष्वजीयसी देवता सा मम प्रिया ॥ १०.८.२५ ॥
କେଶ ଅଗ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏକ; ଅନ୍ୟଟି ଯେମିତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିବା ସେହି ଦେବତା ମୋର ପ୍ରିୟ।
10.8.26
इयं कल्याण्यजरा मर्त्यस्यामृता गृहे ।
यस्मै कृता शये स यश्चकार जजार सः ॥ १०.८.२६ ॥
ଏହି କଲ୍ୟାଣୀ, ଜରାହୀନା, ମର୍ତ୍ୟଙ୍କ ଘରେ ଅମୃତା। ଯାହା ପାଇଁ ଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତା ସହ ମୁଁ ଶୋଏ; ଯିଏ ଏହାକୁ ରଚିଛି, ସେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
10.8.27
त्वं स्त्री त्वं पुमान् असि त्वं कुमार उत वा कुमारी ।
त्वं जीर्णो दण्डेन वञ्चसि त्वं जातो भवसि विश्वतोमुखः ॥ १०.८.२७ ॥
ତୁମେ ସ୍ତ୍ରୀ, ତୁମେ ପୁରୁଷ; ତୁମେ କୁମାର କିମ୍ବା କୁମାରୀ। ତୁମେ ଯଷ୍ଟିରେ ଟଳମଳ ଜୀର୍ଣ୍ଣ; ତୁମେ ଜନ୍ମି ସର୍ବମୁଖ ହୁଅ।
10.8.28
उतैषां पितोत वा पुत्र एषामुतैषां ज्येष्ठ उत वा कनिष्ठः ।
एको ह देवो मनसि प्रविष्टः प्रथमो जातः स उ गर्भे अन्तः ॥ १०.८.२८ ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତା, କିମ୍ବା ପୁତ୍ର; ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, କିମ୍ବା କନିଷ୍ଠ। ଏକ ଦେବତା ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିତ ସେ ହିଁ, ଗର୍ଭ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ସେ।
10.8.29
पूर्णात्पूर्णमुदचति पूर्णं पूर्णेन सिच्यते ।
उतो तदद्य विद्याम यतस्तत्परिषिच्यते ॥ १०.८.२९ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିଁ ଉଠାଯାଏ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିଁ ସିଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ଆଜି ଆମେ ତାହା ଜାଣିବା, ଯାହାଠାରୁ ତାହା ସିଞ୍ଚିତ ହୁଏ।
10.8.30
एषा सनत्नी सनमेव जातैषा पुराणी परि सर्वं बभूव ।
मही देव्युषसो विभाती सैकेनैकेन मिषता वि चष्टे ॥ १०.८.३० ॥
ଏହା ସନାତନ, ଆଦିରୁ ଜାତ; ଏହା ପୁରାତନ, ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଛି। ମହତୀ ଦେବୀ ଉଷା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ପ୍ରତି ଚକ୍ଷୁ ପଲକରେ ଦେଖନ୍ତି।
10.8.31
अविर्वै नाम देवतर्तेनास्ते परीवृता ।
तस्या रूपेणेमे वृक्षा हरिता हरितस्रजः ॥ १०.८.३१ ॥
ଅବିର୍ ନାମକ ଦେବତା ଋତ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତା ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ରୂପରେ ଏହି ବୃକ୍ଷସବୁ ସବୁଜ ମାଳା ସହିତ ସବୁଜ।
10.8.32
अन्ति सन्तं न जहात्यन्ति सन्तं न पश्यति ।
देवस्य पश्य काव्यं न ममार न जीर्यति ॥ १०.८.३२ ॥
ନିକଟରେ ଥିବାକୁ ତାହା ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ; ନିକଟରେ ଥିବାକୁ ଦେଖେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଦେବଙ୍କ କାବ୍ୟକୁ ଦେଖ—ତାହା ମରେ ନାହିଁ, ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ।
10.8.33
अपूर्वेणेषिता वाचस्ता वदन्ति यथायथम् ।
वदन्तीर्यत्र गच्छन्ति तदाहुर्ब्राह्मणं महत् ॥ १०.८.३३ ॥
ଅପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ବାଣୀସବୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କହନ୍ତି; କହୁ କହୁ ସେମାନେ ଯେଉଁଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି, ତାହାକୁ ମହାନ ବ୍ରହ୍ମ କହନ୍ତି।
10.8.34
यत्र देवाश्च मनुष्याश्चारा नाभाविव श्रिताः ।
अपां त्वा पुष्पं पृछामि यत्र तन् मायया हितम् ॥ १०.८.३४ ॥
ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ରଥଚକ୍ରର ଅରା ନାଭିରେ ଆଶ୍ରିତ ପରି ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି—ଜଳର ପୁଷ୍ପ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି: ମାୟାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ତାହା କେଉଁଠି?
10.8.35
येभिर्वात इषितः प्रवाति ये ददन्ते पञ्च दिशः सध्रीचीः ।
य आहुतिमत्यमन्यन्त देवा अपां नेतारः कतमे त आसन् ॥ १०.८.३५ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ପବନ ବହେ, ଯେଉଁମାନେ ପାଞ୍ଚ ଦିଗକୁ ଏକତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଆହୁତିକୁ ଅଶ୍ୱ ଭାବିଥିବା ଦେବତା, ଜଳର ସେହି ନେତା କିଏ ଥିଲେ?
10.8.36
इमामेषां पृथिवीं वस्त एकोऽन्तरिक्षं पर्येको बभूव ।
दिवमेषां ददते यो विधर्ता विश्वा आशाः प्रति रक्षन्त्येके ॥ १०.८.३६ ॥
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କଲେ; ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏକ ହୋଇଥିଲେ। ଧାରଣକର୍ତ୍ତା ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ କେହି କେହି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
10.8.37
यो विद्यात्सूत्रं विततं यस्मिन्न् ओताः प्रजा इमाः ।
सूत्रं सूत्रस्य यो विद्याद्स विद्याद्ब्राह्मणं महत् ॥ १०.८.३७ ॥
ଯେଉଁ ବିସ୍ତୃତ ସୂତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଗୁନ୍ଥାଯାଇଛନ୍ତି ତାହା ଯିଏ ଜାଣେ, ଏବଂ ସୂତ୍ରର ସୂତ୍ରକୁ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ସେହି ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଜାଣୁ।
10.8.38
वेदाहं सूत्रं विततं यस्मिन्न् ओताः प्रजा इमाः ।
सूत्रं सूत्रस्याहं वेदाथो यद्ब्राह्मणं महद् ॥ १०.८.३८ ॥
ଯେଉଁ ବିସ୍ତୃତ ସୂତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଗୁନ୍ଥାଯାଇଛନ୍ତି ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ; ସୂତ୍ରର ସୂତ୍ରକୁ ମୁଁ ଜାଣେ, ଏବଂ ସେହି ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମଧ୍ୟ।
10.8.39
यदन्तरा द्यावापृथिवी अग्निरैत्प्रदहन् विश्वदाव्यः ।
यत्रातिष्ठन्न् एकपत्नीः परस्तात्क्वेवासीन् मातरिश्वा तदानीम् ॥ १०.८.३९ ॥
ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ସବୁକିଛି ଭସ୍ମ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଜଳି ଚାଲିଲା ବେଳେ, ଯେଉଁଠି ଏକପତ୍ନୀମାନେ ଠିଆ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ମାତରିଶ୍ୱା କେଉଁଠି ଥିଲେ?
10.8.40
अप्स्वासीन् मातरिश्वा प्रविष्टः प्रविष्टा देवाः सलिलान्यासन् ।
बृहन् ह तस्थौ रजसो विमानः पवमानो हरित आ विवेश ॥ १०.८.४० ॥
ମାତରିଶ୍ୱା ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଜଳମାନେ ଥିଲେ। ମହାନ ସେ ରଜସ୍ (ଅନ୍ତରିକ୍ଷ)ର ପରିମାପକ ରୂପେ ଠିଆ ହେଲେ; ପବିତ୍ରକାରୀ ସେ ହରିତ (କ୍ଷେତ୍ର)ରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
10.8.41
उत्तरेणेव गयत्रीममृतेऽधि वि चक्रमे ।
साम्ना ये साम संविदुरजस्तद्ददृशे क्व ॥ १०.८.४१ ॥
ଉତ୍ତରରୁ ଯେପରି ଗାୟତ୍ରୀ ଅମୃତ ଉପରେ ପୃଥକ୍ ପାଦ ପକାଏ। ସାମରେ ସାମକୁ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି; ସେହି ଅଜ କେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ?
10.8.42
निवेशनः संगमनो वसूनां देव इव सविता सत्यधर्मा ।
इन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम् ॥ १०.८.४२ ॥
ସେ ବସୁମାନଙ୍କର ସ୍ଥାପକ ଓ ସଂଯୋଜକ; ସତ୍ୟଧର୍ମା ସବିତା ଦେବଙ୍କ ପରି, ଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି।
10.8.43
पुण्डरीकं नवद्वारं त्रिभिर्गुणेभिरावृतम् ।
तस्मिन् यद्यक्षमात्मन्वत्तद्वै ब्रह्मविदो विदुः ॥ १०.८.४३ ॥
ନଅଟି ଦ୍ୱାରଯୁକ୍ତ ପୁଣ୍ଡରୀକ ତିନି ଗୁଣରେ ଆବୃତ; ତା'ଭିତରେ ଥିବା ଆତ୍ମବାନ୍ ଯକ୍ଷକୁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନେ ହିଁ ଜାଣନ୍ତି।
10.8.44
अकामो धीरो अमृतः स्वयंभू रसेन तृप्तो न कुतश्चनोनः ।
तमेव विद्वान् न बिभाय मृत्योरात्मानं धीरमजरं युवानम् ॥ १०.८.४४ ॥
ସେ କାମରହିତ, ଧୀର, ଅମୃତ, ସ୍ୱୟଂଭୂ; ରସରେ ତୃପ୍ତ, କୁଆଡ଼ୁ ମଧ୍ୟ ନ୍ୟୂନ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା ବିଦ୍ୱାନ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ — ଧୀର, ଅଜର, ଯୁବା ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣି।