അഥർവവേദം · സൂക്തം 10.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.8.1
यो भूतं च भव्यं च सर्वं यश्चाधितिष्ठति ।
स्वर्यस्य च केवलं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः ॥ १०.८.१ ॥
ഭൂതവും ഭാവിയുമായ സർവ്വത്തെയും ആരാണ് അധിഷ്ഠിക്കുന്നത്, സ്വർഗം ആരുടേതോ മാത്രമാണോ, ആ ജ്യേഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മത്തിന് നമസ്കാരം.
10.8.2
स्कम्भेनेमे विष्टभिते द्यौश्च भूमिश्च तिष्ठतः ।
स्कम्भ इदं सर्वमात्मन्वद्यत्प्राणन् निमिषच्च यत् ॥ १०.८.२ ॥
ഈ ദ്യുലോകവും ഭൂമിയും ഒരു സ്തംഭത്താൽ താങ്ങപ്പെട്ട് നിൽക്കുന്നു. സ്തംഭം തന്നെയാണ് ഇതെല്ലാം — പ്രാണനുള്ളതും ശ്വസിക്കുന്നതും കണ്ണുചിമ്മുന്നതും.
10.8.3
तिस्रो ह प्रजा अत्यायमायन् न्यन्या अर्कमभितोऽविशन्त ।
बृहन् ह तस्थौ रजसो विमानो हरितो हरिणीरा विवेश ॥ १०.८.३ ॥
മൂന്ന് പ്രജകൾ തീർച്ചയായും മുന്നോട്ടു പോയി; മറ്റുള്ളവർ താഴെ സൂര്യനു ചുറ്റും പ്രവേശിച്ചു. വിശാലനായവൻ രജസ്സിന്റെ അളവുകാരനായി നിൽക്കുന്നു; ഹരിതൻ ഹരിണികളിൽ പ്രവേശിച്ചു.
10.8.4
द्वादश प्रधयश्चक्रमेकं त्रीणि नभ्यानि क उ तच्चिकेत ।
तत्राहतास्त्रीणि शतानि शङ्कवः षष्टिश्च खीला अविचाचला ये ॥ १०.८.४ ॥
പന്ത്രണ്ട് അരക്കമ്പികൾ, ഒരു ചക്രം, മൂന്ന് നാഭികൾ — ഇത് ആരറിയുന്നു? അവിടെ മുന്നൂറ് ആണികളും അറുപത് കുറ്റികളും അചലമായി ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
10.8.5
इदं सवितर्वि जानीहि षड्यमा एक एकजः ।
तस्मिन् हापित्वमिच्छन्ते य एषामेक एकजः ॥ १०.८.५ ॥
സവിതാവേ, ഇത് അറിയുക: ആറ് ഇരട്ടകൾ; ഒന്നു മാത്രം, ഏകനായി ജനിച്ചത്. അവനിൽത്തന്നെ അവർ തീർച്ചയായും ലയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു — ഇവയിൽ ഏകനായി ജനിച്ച ഒന്ന്.
10.8.6
आविः सन् निहितं गुहा जरन् नाम महत्पदम् ।
तत्रेदं सर्वमार्पितमेजत्प्राणत्प्रतिष्ठितम् ॥ १०.८.६ ॥
വെളിപ്പെട്ടിരുന്നിട്ടും ഗുഹയിൽ സ്ഥാപിതമായ, 'ജരൻ' എന്ന മഹത്തായ പദം — അവിടെത്തന്നെ ഇതെല്ലാം അർപ്പിതമാണ്: ചലിക്കുന്നതും ശ്വസിക്കുന്നതും പ്രതിഷ്ഠിതമായതും.
10.8.7
एकचक्रं वर्तत एकनेमि सहस्राक्षरं प्र पुरो नि पश्चा ।
अर्धेन विश्वं भुवनं जजान यदस्यार्धं क्व तद्बभूव ॥ १०.८.७ ॥
ഒരേ ചക്രം തിരിയുന്നു, ഒരേ വക്കുള്ളത്, ആയിരം അക്ഷരങ്ങളുള്ളത്; മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും പോകുന്നു. അതിന്റെ പകുതികൊണ്ട് സകല ലോകങ്ങളെയും ജനിപ്പിച്ചു; അതിന്റെ മറ്റേ പകുതി എവിടെയായി?
10.8.8
पञ्चवाही वहत्यग्रमेषां प्रष्टयो युक्ता अनुसंवहन्ति ।
अयातमस्य ददृशे न यातं परं नेदीयोऽवरं दवीयः ॥ १०.८.८ ॥
അഞ്ചു കുതിരകളുള്ള തേര് ഇവയെ മുന്നിൽ വഹിക്കുന്നു; കെട്ടിയ വശക്കുതിരകൾ പിന്നാലെ വലിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അചലമായ രൂപം കാണുന്നു, ചലിക്കുന്നത് അല്ല; ദൂരത്തും അടുത്തും താഴെയും കൂടുതൽ ദൂരത്തും.
10.8.9
तिर्यग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस्तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् ।
तदासत ऋषयः सप्त साकं ये अस्य गोपा महतो बभूवुः ॥ १०.८.९ ॥
കുറുകെ ദ്വാരവും മുകളിൽ അടിഭാഗവുമുള്ള ഒരു ചമസം; അതിൽ സർവരൂപമുള്ള യശസ്സ് വെച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്മേൽ ഏഴ് ഋഷികൾ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതിന്റെ മഹാ കാവൽക്കാരായവർ.
10.8.10
या पुरस्ताद्युज्यते या च पश्चाद्या विश्वतो युज्यते या च सर्वतः ।
यया यज्ञः प्राङ्तायते तां त्वा पृच्छामि कतमा सर्चाम् ॥ १०.८.१० ॥
മുന്നിൽ കെട്ടപ്പെടുന്നത്, പിന്നിൽ കെട്ടപ്പെടുന്നത്, എല്ലാ വശത്തും കെട്ടപ്പെടുന്നത്, എല്ലായിടത്തും കെട്ടപ്പെടുന്നത്, ഏതിനാൽ യജ്ഞം മുന്നോട്ടു വ്യാപിക്കുന്നുവോ—അതിനെ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു: ഞാൻ തൊടേണ്ടത് ഏതാണ്?
10.8.11
यदेजति पतति यच्च तिष्ठति प्राणदप्राणन् निमिषच्च यद्भुवत् ।
तद्दाधार पृथिवीं विश्वरूपं तत्संभूय भवत्येकमेव ॥ १०.८.११ ॥
ഇളകുന്നത്, പറക്കുന്നത്, നിൽക്കുന്നത്; ശ്വസിക്കുന്നത്, ശ്വസിക്കാത്തത്, കണ്ണിമയ്ക്കുന്നത്, ആകുന്നത്—അത് സർവരൂപമുള്ള ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നു; അത് ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് ഒന്നുതന്നെ ആകുന്നു.
10.8.12
अनन्तं विततं पुरुत्रानन्तमन्तवच्चा समन्ते ।
ते नाकपालश्चरति विचिन्वन् विद्वान् भूतमुत भव्यमस्य ॥ १०.८.१२ ॥
ഇത് അനന്തവും വിസ്തൃതവും പലയിടങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ചതുമാണ്; അനന്തവും സാന്തവുമായി ചുറ്റുമുണ്ട്. ആ നാകപാലൻ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു, ഇതിന്റെ ഭൂതവും ഭാവിയും അറിയുന്നവനായി.
10.8.13
प्रजापतिश्चरति गर्भे अन्तरदृश्यमानो बहुधा वि जायते ।
अर्धेन विश्वं भुवनं जजान यदस्यार्धं कतमः स केतुः ॥ १०.८.१३ ॥
പ്രജാപതി ഗർഭത്തിനുള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, കാണപ്പെടാതെ; പലവിധത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. ഒരു പകുതികൊണ്ട് അവൻ സകല ഭുവനവും ജനിപ്പിച്ചു; അവന്റെ മറുപകുതി ഏത് അടയാളമാണ്?
10.8.14
ऊर्ध्वं भरन्तमुदकं कुम्भेनेवोदहार्यम् ।
पश्यन्ति सर्वे चक्षुषा न सर्वे मनसा विदुः ॥ १०.८.१४ ॥
കുടംകൊണ്ട് വെള്ളം മുകളിലേക്ക് കോരുന്നതുപോലെ, അവൻ വെള്ളം മുകളിലേക്ക് വഹിക്കുന്നു. എല്ലാവരും കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നു, എന്നാൽ എല്ലാവരും മനസ്സുകൊണ്ട് അറിയുന്നില്ല.
10.8.15
दूरे पूर्णेन वसति दूर ऊनेन हीयते ।
महद्यक्षं भुवनस्य मध्ये तस्मै बलिं राष्ट्रभृतो भरन्ति ॥ १०.८.१५ ॥
ദൂരത്ത് അവൻ പൂർണ്ണതയോടെ വസിക്കുന്നു; ദൂരത്ത് അവൻ ന്യൂനതയാൽ ക്ഷയിക്കുന്നു. ഭുവനത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ മഹായക്ഷനുണ്ട്; അവന് രാഷ്ട്രത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ ബലി കൊണ്ടുവരുന്നു.
10.8.16
यतः सूर्यः उदेत्यस्तं यत्र च गच्छति ।
तदेव मन्येऽहं ज्येष्ठं तदु नात्येति किं चन ॥ १०.८.१६ ॥
സൂര്യൻ എവിടെനിന്ന് ഉദിക്കുന്നുവോ, എവിടെ അസ്തമിച്ച് പോകുന്നുവോ, അതിനെയാണ് ഞാൻ ജ്യേഷ്ഠമായി കരുതുന്നത്; അതിനെ കടന്ന് ഒന്നും പോകുന്നില്ല.
10.8.17
ये अर्वाङ्मध्य उत वा पुराणं वेदं विद्वांसमभितो वदन्ति ।
आदित्यमेव ते परि वदन्ति सर्वे अग्निं द्वितीयं त्रिवृतं च हंसम् ॥ १०.८.१७ ॥
ഇവിടെ നിൽക്കുന്നവരും മധ്യത്തിലുള്ളവരും, അല്ലെങ്കിൽ പുരാതന വേദം അറിയുന്നവനെക്കുറിച്ച് ചുറ്റും സംസാരിക്കുന്നവരും എല്ലാവരും ആദിത്യനെക്കുറിച്ചു തന്നെ സംസാരിക്കുന്നു; രണ്ടാമതായി അഗ്നിയെയും ത്രിവൃത്തിനെയും ഹംസത്തെയും കുറിച്ചും.
10.8.18
सहस्राह्ण्यं वियतावस्य पक्षौ हरेर्हंसस्य पततः स्वर्गम् ।
स देवान्त्सर्वान् उरस्युपदद्य संपश्यन् याति भुवनानि विश्वा ॥ १०.८.१८ ॥
ആയിരം ദിവസം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഇതിന്റെ രണ്ട് ചിറകുകൾ പറക്കുന്ന പച്ച ഹംസത്തിന്റേതാണ്; അത് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പറക്കുന്നു. അത് എല്ലാ ദേവന്മാരെയും തന്റെ മാറിൽ വെച്ച്, നന്നായി നോക്കിക്കൊണ്ട് എല്ലാ ലോകങ്ങളിലേക്കും പോകുന്നു.
10.8.19
सत्येनोर्ध्वस्तपति ब्रह्मणार्वाङ्वि पश्यति ।
प्राणेन तिर्यङ्प्राणति यस्मिन् ज्येष्ठमधि श्रितम् ॥ १०.८.१९ ॥
സത്യത്താൽ അത് ഉയരത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മത്താൽ താഴെയും കാണുന്നു. പ്രാണനാൽ അത് കുറുകെ ശ്വസിക്കുന്നു; അതിൽ ശ്രേഷ്ഠമായത് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
10.8.20
यो वै ते विद्यादरणी याभ्यां निर्मथ्यते वसु ।
स विद्वान् ज्येष्ठं मन्येत स विद्याद्ब्राह्मणं महत् ॥ १०.८.२० ॥
ഏത് രണ്ട് അരണികളാൽ സമ്പത്ത് കടഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നുവോ, ആ നിന്റെ രണ്ട് അരണികളെ അറിയുന്നവൻ, ജ്ഞാനിയായി ശ്രേഷ്ഠനായി കരുതപ്പെടണം; അവൻ മഹത്തായ ബ്രാഹ്മണത്തെ അറിയട്ടെ.
10.8.21
अपादग्रे समभवत्सो अग्रे स्वराभरत् ।
चतुष्पाद्भूत्वा भोग्यः सर्वमादत्त भोजनम् ॥ १०.८.२१ ॥
ആദിയിൽ അത് കാലില്ലാത്തതായി ഉണ്ടായി; ആദ്യം അത് വെളിച്ചം കൊണ്ടുവന്നു. നാല് കാലുകളുള്ളതായി, ഭോഗ്യമായി, അത് എല്ലാ ഭക്ഷണവും സ്വീകരിച്ചു.
10.8.22
भोग्यो भवदथो अन्नमदद्बहु ।
यो देवमुत्तरावन्तमुपासातै सनातनम् ॥ १०.८.२२ ॥
ഭോഗ്യമായി, അത് വളരെ ഭക്ഷണം സ്വീകരിച്ചു. ഉന്നതനും സനാതനനുമായ ദേവനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ—
10.8.23
सनातनमेनमाहुरुताद्य स्यात्पुनर्णवः ।
अहोरात्रे प्र जायेते अन्यो अन्यस्य रूपयोः ॥ १०.८.२३ ॥
ഇതിനെ അവർ സനാതനമെന്ന് പറയുന്നു; ഇന്നും ഇത് വീണ്ടും പുതിയതാകട്ടെ. പകലും രാത്രിയും ജനിക്കുന്നു—ഒന്ന് മറ്റൊന്നിന്റെ രൂപങ്ങളിൽ.
10.8.24
शतं सहस्रमयुतं न्यर्बुदमसंख्येयं स्वमस्मिन् निविष्टम् ।
तदस्य घ्नन्त्यभिपश्यत एव तस्माद्देवो रोचतेष एतत् ॥ १०.८.२४ ॥
നൂറ്, ആയിരം, പതിനായിരം, നൂറുലക്ഷം, അസംഖ്യം—ഇവയിൽ സ്ഥിതമായ സ്വന്തം ഭാഗം. കാണുന്നവനു വേണ്ടി അവ അതിനെ അടിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഈ ദേവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു, ഇതുതന്നെ ഇത്.
10.8.25
बालादेकमणीयस्कमुतैकं नेव दृश्यते ।
ततः परिष्वजीयसी देवता सा मम प्रिया ॥ १०.८.२५ ॥
മുടിയുടെ അഗ്രത്തേക്കാൾ സൂക്ഷ്മമായ ഒന്ന്; മറ്റൊന്ന് കാണാത്തതുപോലെ. അതിനെക്കാൾ മുറുകെ പുണരുന്ന ആ ദേവത എനിക്ക് പ്രിയയാണ്.
10.8.26
इयं कल्याण्यजरा मर्त्यस्यामृता गृहे ।
यस्मै कृता शये स यश्चकार जजार सः ॥ १०.८.२६ ॥
ഈ മംഗളവതി, ജരയില്ലാത്തവൾ, മർത്യന്റെ വീട്ടിൽ അമൃതയാണ്. ആർക്കുവേണ്ടി ഇവൾ ഒരുക്കപ്പെട്ടുവോ അവനോടൊപ്പം ഞാൻ കിടക്കുന്നു; ഇവളെ സൃഷ്ടിച്ചവൻ തന്നെ ജീർണിക്കുന്നു.
10.8.27
त्वं स्त्री त्वं पुमान् असि त्वं कुमार उत वा कुमारी ।
त्वं जीर्णो दण्डेन वञ्चसि त्वं जातो भवसि विश्वतोमुखः ॥ १०.८.२७ ॥
നീ സ്ത്രീ; നീ പുരുഷൻ. നീ കുമാരൻ; അല്ലെങ്കിൽ കുമാരി. നീ വടികൊണ്ട് ഇടറുന്ന ജീർണൻ; നീ ജനിച്ച് സർവ്വമുഖനാകുന്നു.
10.8.28
उतैषां पितोत वा पुत्र एषामुतैषां ज्येष्ठ उत वा कनिष्ठः ।
एको ह देवो मनसि प्रविष्टः प्रथमो जातः स उ गर्भे अन्तः ॥ १०.८.२८ ॥
ഇവരിൽ പിതാവ്; അല്ലെങ്കിൽ പുത്രൻ. ഇവരിൽ മൂത്തവൻ; അല്ലെങ്കിൽ ഇളയവൻ. ഒരേ ദേവനാണ് മനസ്സിൽ പ്രവേശിച്ചത്; ആദ്യം ജനിച്ചവനും അവനാണ്, ഗർഭത്തിനകത്തും അവനാണ്.
10.8.29
पूर्णात्पूर्णमुदचति पूर्णं पूर्णेन सिच्यते ।
उतो तदद्य विद्याम यतस्तत्परिषिच्यते ॥ १०.८.२९ ॥
നിറഞ്ഞതിൽ നിന്ന് നിറഞ്ഞത് ഉയർത്തപ്പെടുന്നു; നിറഞ്ഞതിനാൽ നിറഞ്ഞത് ചൊരിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ന് നാം അത് അറിയട്ടെ, ഏതിൽ നിന്ന് അത് ചൊരിയപ്പെടുന്നുവോ.
10.8.30
एषा सनत्नी सनमेव जातैषा पुराणी परि सर्वं बभूव ।
मही देव्युषसो विभाती सैकेनैकेन मिषता वि चष्टे ॥ १०.८.३० ॥
ഇത് ശാശ്വതമാണ്, ആദിമുതൽ ജനിച്ചത്; ഇത് പുരാതനമാണ്, എല്ലാത്തിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മഹതിയായ ദേവി ഉഷസ് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് ഓരോ കണ്ണിമയുടെ ചിമ്മലിലൂടെയും നോക്കുന്നു.
10.8.31
अविर्वै नाम देवतर्तेनास्ते परीवृता ।
तस्या रूपेणेमे वृक्षा हरिता हरितस्रजः ॥ १०.८.३१ ॥
അവിർ എന്ന നാമമുള്ള ദേവത ഋതത്താൽ ആവൃതയായി ഇരിക്കുന്നു; അവളുടെ രൂപത്താൽ ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ പച്ചമാലകളോടെ പച്ചയാണ്.
10.8.32
अन्ति सन्तं न जहात्यन्ति सन्तं न पश्यति ।
देवस्य पश्य काव्यं न ममार न जीर्यति ॥ १०.८.३२ ॥
അടുത്തുള്ളവനെ അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല; അടുത്തുള്ളതിനെ അത് കാണുന്നുമില്ല. ദേവന്റെ കാവ്യം നോക്കുക—അത് മരിക്കുന്നില്ല, ജീർണിക്കുന്നുമില്ല.
10.8.33
अपूर्वेणेषिता वाचस्ता वदन्ति यथायथम् ।
वदन्तीर्यत्र गच्छन्ति तदाहुर्ब्राह्मणं महत् ॥ १०.८.३३ ॥
മുൻപില്ലാത്തതിനാൽ പ്രേരിതമായ വാക്കുകൾ യഥായോഗ്യം സംസാരിക്കുന്നു; സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് അവ എവിടേക്ക് പോകുന്നുവോ, അതിനെ മഹത്തായ ബ്രഹ്മം എന്ന് പറയുന്നു.
10.8.34
यत्र देवाश्च मनुष्याश्चारा नाभाविव श्रिताः ।
अपां त्वा पुष्पं पृछामि यत्र तन् मायया हितम् ॥ १०.८.३४ ॥
ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും രഥചക്രത്തിന്റെ ആരക്കാൽ അച്ചിൽ എന്നപോലെ എവിടെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നുവോ—ജലങ്ങളുടെ പുഷ്പമേ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു: മായയാൽ വെക്കപ്പെട്ടത് എവിടെയാണ്?
10.8.35
येभिर्वात इषितः प्रवाति ये ददन्ते पञ्च दिशः सध्रीचीः ।
य आहुतिमत्यमन्यन्त देवा अपां नेतारः कतमे त आसन् ॥ १०.८.३५ ॥
ആരാൽ പ്രേരിതമായി കാറ്റ് വീശുന്നുവോ, ആർ അഞ്ചു ദിശകളെ ഒരുമിച്ച് താങ്ങുന്നുവോ; ആഹുതിയെ കുതിരയെന്ന് കരുതിയ ദേവന്മാർ, ജലങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ ആരായിരുന്നു?
10.8.36
इमामेषां पृथिवीं वस्त एकोऽन्तरिक्षं पर्येको बभूव ।
दिवमेषां ददते यो विधर्ता विश्वा आशाः प्रति रक्षन्त्येके ॥ १०.८.३६ ॥
ഇവരിൽ ഒരാൾ ഈ ഭൂമിയെ മൂടി; അന്തരീക്ഷത്തിലും അവൻ ഏകനായി നിന്നു. ധരിക്കുന്നവനായ ഇവരിലൊരാൾ ആകാശത്തെ ധരിക്കുന്നു; ചിലർ എല്ലാ ദിശകളെയും കാക്കുന്നു.
10.8.37
यो विद्यात्सूत्रं विततं यस्मिन्न् ओताः प्रजा इमाः ।
सूत्रं सूत्रस्य यो विद्याद्स विद्याद्ब्राह्मणं महत् ॥ १०.८.३७ ॥
ഈ പ്രജകൾ ഏതിൽ കോർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ ആ വിസ്തൃതമായ സൂത്രത്തെ ആരറിയുന്നുവോ, സൂത്രത്തിന്റെ സൂത്രത്തെ ആരറിയുന്നുവോ, അവൻ ആ മഹത്തായ ബ്രാഹ്മണത്തെ അറിയട്ടെ.
10.8.38
वेदाहं सूत्रं विततं यस्मिन्न् ओताः प्रजा इमाः ।
सूत्रं सूत्रस्याहं वेदाथो यद्ब्राह्मणं महद् ॥ १०.८.३८ ॥
ഈ പ്രജകൾ ഏതിൽ കോർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ ആ വിസ്തൃതമായ സൂത്രത്തെ ഞാൻ അറിയുന്നു; സൂത്രത്തിന്റെ സൂത്രത്തെ ഞാൻ അറിയുന്നു, ആ മഹത്തായ ബ്രാഹ്മണത്തെയും.
10.8.39
यदन्तरा द्यावापृथिवी अग्निरैत्प्रदहन् विश्वदाव्यः ।
यत्रातिष्ठन्न् एकपत्नीः परस्तात्क्वेवासीन् मातरिश्वा तदानीम् ॥ १०.८.३९ ॥
ദ്യാവാപൃഥിവികൾക്കിടയിൽ എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നി ജ്വലിച്ചു ചലിച്ചപ്പോൾ, ഏകപത്നിമാർ നിന്നിടത്ത് അപ്പോൾ മാതരിശ്വാവ് എവിടെയായിരുന്നു?
10.8.40
अप्स्वासीन् मातरिश्वा प्रविष्टः प्रविष्टा देवाः सलिलान्यासन् ।
बृहन् ह तस्थौ रजसो विमानः पवमानो हरित आ विवेश ॥ १०.८.४० ॥
മാതരിശ്വാവ് ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരുന്നു; ദേവന്മാരും പ്രവേശിച്ചു, ജലങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. മഹാനായ അവൻ രജസ് (അന്തരീക്ഷം) അളക്കുന്നവനായി നിന്നു; ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഹരിതത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
10.8.41
उत्तरेणेव गयत्रीममृतेऽधि वि चक्रमे ।
साम्ना ये साम संविदुरजस्तद्ददृशे क्व ॥ १०.८.४१ ॥
വടക്കുനിന്നെന്നപോലെ ഗായത്രി അമൃതത്തിന്മേൽ വേറിട്ട് ചുവടുവെച്ചു. സാമത്താൽ സാമത്തെ അറിഞ്ഞവർ; ആ അജൻ എവിടെ കാണപ്പെടുന്നു?
10.8.42
निवेशनः संगमनो वसूनां देव इव सविता सत्यधर्मा ।
इन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम् ॥ १०.८.४२ ॥
അവൻ വസുക്കളെ സ്ഥാപിക്കുന്നവനും ഒന്നിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ്; സത്യധർമ്മനായ സവിതൃദേവനെപ്പോലെ, ധനങ്ങൾക്കായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
10.8.43
पुण्डरीकं नवद्वारं त्रिभिर्गुणेभिरावृतम् ।
तस्मिन् यद्यक्षमात्मन्वत्तद्वै ब्रह्मविदो विदुः ॥ १०.८.४३ ॥
ഒമ്പത് വാതിലുകളുള്ള പുണ്ഡരീകം മൂന്ന് ഗുണങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതാണ്; അതിൽ ആത്മാവുള്ള യക്ഷത്തെ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ മാത്രം അറിയുന്നു.
10.8.44
अकामो धीरो अमृतः स्वयंभू रसेन तृप्तो न कुतश्चनोनः ।
तमेव विद्वान् न बिभाय मृत्योरात्मानं धीरमजरं युवानम् ॥ १०.८.४४ ॥
ആഗ്രഹമില്ലാത്തവൻ, ധീരൻ, അമൃതൻ, സ്വയംഭൂ; രസത്താൽ തൃപ്തൻ, എവിടെനിന്നും കുറവില്ലാത്തവൻ. അവനെ തന്നെ അറിയുന്ന വിദ്വാൻ മൃത്യുവിനെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല — ധീരനും അജരനും യുവാവുമായ ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവൻ.