અથર્વવેદ · સૂક્ત 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
यन् मन्युर्जायामावहत्संकल्पस्य गृहादधि ।
क आसं जन्याः के वराः क उ ज्येष्ठवरोऽभवत् ॥ ११.१०.१ ॥
જ્યારે મન્યુ સંકલ્પના ઘરથી પોતાની પત્નીને લાવ્યો, ત્યારે કોણ જન્ય હતા, કોણ વર હતા, અને કોણ જ્યેષ્ઠ વર બન્યો?
11.10.2
तपश्चैवास्तां कर्म चान्तर्महत्यर्णवे ।
त आसं जन्यास्ते वरा ब्रह्म ज्येष्ठवरोऽभवत् ॥ ११.१०.२ ॥
તપ અને કર્મ બંને મહાસાગરની અંદર હતાં. તેઓ જ જન્ય હતા, તેઓ જ વર હતા; બ્રહ્મ જ્યેષ્ઠ વર બન્યું.
11.10.3
दश साकमजायन्त देवा देवेभ्यः पुरा ।
यो वै तान् विद्यात्प्रत्यक्षं स वा अद्य महद्वदेत् ॥ ११.१०.३ ॥
દસ દેવો સાથે જન્મ્યા, દેવો કરતાં પણ પહેલાં. જે તેમને પ્રત્યક્ષ જાણે, તે જ આજે મહાન વાત કહે.
11.10.4
प्राणापानौ चक्षुः श्रोत्रमक्षितिश्च क्षितिश्च या ।
व्यानोदानौ वाङ्मनस्ते वा आकूतिमावहन् ॥ ११.१०.४ ॥
પ્રાણ-અપાન, ચક્ષુ, શ્રોત્ર, અક્ષિતિ અને ક્ષિતિ; વ્યાન-ઉદાન, વાચા-મન — તેઓએ જ સંકલ્પ લાવ્યો.
11.10.5
अजाता आसन्न् ऋतवोऽथो धाता बृहस्पतिः ।
इन्द्राग्नी अश्विना तर्हि कं ते ज्येष्ठमुपासत ॥ ११.१०.५ ॥
ઋતુઓ અજાત હતા; ધાતા અને બૃહસ્પતિ પણ. ઇન્દ્ર-અગ્નિ અને અશ્વિનો ત્યારે કયા જ્યેષ્ઠની ઉપાસના કરતા હતા?
11.10.6
तपश्चैवास्तां कर्म चान्तर्महत्यर्णवे ।
तपो ह जज्ञे कर्मणस्तत्ते ज्येष्ठमुपासत ॥ ११.१०.६ ॥
તપ અને કર્મ બંને મહાસાગરની અંદર હતાં. તપ ખરેખર કર્મમાંથી જન્મ્યું; તેઓએ તે જ જ્યેષ્ઠની ઉપાસના કરી.
11.10.7
येत आसीद्भूमिः पूर्वा यामद्धातय इद्विदुः ।
यो वै तां विद्यान् नामथा स मन्येत पुराणवित् ॥ ११.१०.७ ॥
જે પૂર્વની પૃથ્વી હતી, તેને ધાતાઓ પણ જાણતા હતા; જે તેને જાણીને નામથી ઓળખે, તે પુરાણજ્ઞ ગણાય.
11.10.8
कुत इन्द्रः कुतः सोमः कुतो अग्निरजायत ।
कुतस्त्वष्टा समभवत्कुतो धाताजायत ॥ ११.१०.८ ॥
ઇન્દ્ર ક્યાંથી જન્મ્યો, સોમ ક્યાંથી, અગ્નિ ક્યાંથી જન્મ્યો? ત્વષ્ટા ક્યાંથી ઉત્પન્ન થયા, ધાતા ક્યાંથી જન્મ્યા?
11.10.9
इन्द्रादिन्द्रः सोमात्सोमो अग्नेरग्निरजायत ।
त्वष्टा ह जज्ञे त्वष्टुर्धातुर्धाताजायत ॥ ११.१०.९ ॥
ઇન્દ્રથી ઇન્દ્ર, સોમથી સોમ, અગ્નિથી અગ્નિ જન્મ્યો. ત્વષ્ટા જન્મ્યા; ત્વષ્ટા અને ધાતાથી ધાતા જન્મ્યા.
11.10.10
ये त आसन् दश जाता देवा देवेभ्यः पुरा ।
पुत्रेभ्यो लोकं दत्त्वा कस्मिंस्ते लोक आसते ॥ ११.१०.१० ॥
જે તારા દસ દેવો પૂર્વે દેવોથી જન્મ્યા, તેઓ પુત્રોને લોક આપીને કયા લોકમાં વસે છે?
11.10.11
यदा केशान् अस्थि स्नाव मांसं मज्जानमाभरत् ।
शरीरं कृत्वा पादवत्कं लोकमनु प्राविशत् ॥ ११.१०.११ ॥
જ્યારે તેણે વાળ, હાડકું, સ્નાયુ, માંસ, મજ્જા એકઠાં કર્યાં, ત્યારે શરીર બનાવી, પગવાળું થઈ, તે કયા લોકમાં પ્રવેશ્યો?
11.10.12
कुतः केशान् कुतः स्नाव कुतो अस्थीन्याभरत् ।
अङ्गा पर्वाणि मज्जानं को मांसं कुत आभरत् ॥ ११.१०.१२ ॥
વાળ ક્યાંથી, સ્નાયુ ક્યાંથી, હાડકાં ક્યાંથી તેણે લાવ્યાં? અંગો, સાંધા, મજ્જા કોણે લાવ્યાં, માંસ ક્યાંથી લાવ્યો?
11.10.13
संसिचो नाम ते देवा ये संभारान्त्समभरन् ।
सर्वं संसिच्य मर्त्यं देवाः पुरुषमाविशन् ॥ ११.१०.१३ ॥
સંસિચ્ નામના તે દેવો, જેમણે સામગ્રી એકઠી કરી. બધું ભેળવીને દેવો મર્ત્ય પુરુષમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.14
ऊरू पादावष्ठीवन्तौ शिरो हस्तावथो मुखम् ।
पृष्टीर्बर्जह्ये पार्श्वे कस्तत्समदधादृषिः ॥ ११.१०.१४ ॥
બે જાંઘો, બે પગ, બે ઘૂંટણ, માથું, બે હાથ, પછી મુખ. પીઠની પાંસળીઓ અને બે બાજુઓ — એ બધું કયા ઋષિએ જોડ્યું?
11.10.15
शिरो हस्तावथो मुखं जिह्वां ग्रीवाश्च कीकसाः ।
त्वचा प्रावृत्य सर्वं तत्संधा समदधान् मही ॥ ११.१०.१५ ॥
માથું, બે હાથ, પછી મુખ, જીભ, ગરદન અને હાંસડી — ત્વચાથી બધું ઢાંકીને, મહી (પૃથ્વી) એ એ બધું સાંધાઓથી જોડ્યું.
11.10.16
यत्तच्छरीरमशयत्संधया संहितं महत् ।
येनेदमद्य रोचते को अस्मिन् वर्णमाभरत् ॥ ११.१०.१६ ॥
સાંધાઓથી જોડાયેલું પડેલું એ મહાન શરીર, જેના વડે આજે આ ઝળકે છે — એમાં વર્ણ કોણે મૂક્યો?
11.10.17
सर्वे देवा उपाशिक्षन् तदजानाद्वधूः सती ।
ईशा वशस्य या जाया सास्मिन् वर्णमाभरत् ॥ ११.१०.१७ ॥
બધા દેવોએ એને શીખવ્યું; એ સતી વધૂએ તે જાણ્યું. વશની ઈશ્વરી, પત્ની — તેણે એમાં વર્ણ મૂક્યો.
11.10.18
यदा त्वष्टा व्यतृणत्पिता त्वष्टुर्य उत्तरः ।
गृहं कृत्वा मर्त्यं देवाः पुरुषमाविशन् ॥ ११.१०.१८ ॥
ત્વષ્ટાએ જ્યારે તેને ખોલ્યું — ત્વષ્ટાના પિતા, ઉત્તર — ઘર બનાવીને, દેવો મર્ત્ય પુરુષમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.19
स्वप्नो वै तन्द्रीर्निर्ऋतिः पाप्मानो नाम देवताः ।
जरा खालत्यं पालित्यं शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.१९ ॥
સ્વપ્ન, તંદ્રા, નિરૃતિ અને પાપ્માન નામના દેવો, જરા, ટાલ અને સફેદ વાળ શરીરમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.20
स्तेयं दुष्कृतं वृजिनं सत्यं यज्ञो यशो बृहत् ।
बलं च क्षत्रमोजश्च शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२० ॥
ચોરી, દુષ્કૃત, વક્રતા, સત્ય, યજ્ઞ, મહાન યશ, બળ, ક્ષાત્ર અને ઓજ શરીરમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.21
भूतिश्च वा अभूतिश्च रातयोऽरातयश्च याः ।
क्षुधश्च सर्वास्तृष्णाश्च शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२१ ॥
ભૂતિ અને અભૂતિ, દાન અને અદાન, બધી ભૂખો અને બધી તૃષ્ણાઓ શરીરમાં પ્રવેશી.
11.10.22
निन्दाश्च वा अनिन्दाश्च यच्च हन्तेति नेति च ।
शरीरं श्रद्धा दक्षिणाश्रद्धा चानु प्राविशन् ॥ ११.१०.२२ ॥
નિંદા અને પ્રશંસા, 'હણ' એવું કહેવાય છે અને 'નહીં' એવું કહેવાય છે, શરીર, શ્રદ્ધા, દક્ષિણા અને અશ્રદ્ધા શરીરમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.23
विद्याश्च वा अविद्याश्च यच्चान्यदुपदेश्यम् ।
शरीरं ब्रह्म प्राविशदृचः सामाथो यजुः ॥ ११.१०.२३ ॥
વિદ્યા અને અવિદ્યા, અને જે બીજું ઉપદેશ્ય છે તે, શરીરમાં બ્રહ્મ પ્રવેશ્યું; ઋચાઓ, સામ અને યજુ.
11.10.24
आनन्दा मोदाः प्रमुदोऽभीमोदमुदश्च ये ।
हसो नरिष्टा नृत्तानि शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२४ ॥
આનંદ, મોદ, પ્રમોદ, અભીમોદ, હાસ્ય, નરિષ્ટ અને નૃત્યો શરીરમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.25
आलापाश्च प्रलापाश्चाभीलापलपश्च ये ।
शरीरं सर्वे प्राविशन्न् आयुजः प्रयुजो युजः ॥ ११.१०.२५ ॥
વાતચીત, બકવાસ અને મીઠી બડબડાટ — જે કંઈ હતું તે બધું શરીરમાં પ્રવેશ્યું; જોડાયા વિનાનાં અને જોડાયેલાં, જુતાયેલાં અને ન જુતાયેલાં (બધાં).
11.10.26
प्राणापानौ चक्षुः श्रोत्रमक्षितिश्च क्षितिश्च या ।
व्यानोदानौ वाङ्मनः शरीरेण त ईयन्ते ॥ ११.१०.२६ ॥
પ્રાણ અને અપાન, આંખ અને કાન, અક્ષય અને ક્ષય, જે કંઈ છે; વ્યાન અને ઉદાન, વાણી અને મન — એ બધાં શરીર સાથે ચાલે છે.
11.10.27
आशिषश्च प्रशिषश्च संशिषो विशिषश्च याः ।
चित्तानि सर्वे संकल्पाः शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२७ ॥
આશીર્વાદ અને પ્રશિષ, સંશિષ અને વિશિષ, જે કોઈ કામનાઓ હતી; બધાં ચિત્ત અને સંકલ્પો શરીરમાં પ્રવેશ્યાં.
11.10.28
आस्तेयीश्च वास्तेयीश्च त्वरणाः कृपणाश्च याः ।
गुह्याः शुक्रा स्थूला अपस्ता बीभत्सावसादयन् ॥ ११.१०.२८ ॥
આસ્તેયી અને વાસ્તેયી, ત્વરણ અને કૃપણ, ગુહ્ય, શુક્ર, સ્થૂલ, અપસ્ત અને બીભત્સ જે કંઈ — તેમણે (શરીરને) નીચે પાડ્યું.
11.10.29
अस्थि कृत्वा समिधं तदष्टापो असादयन् ।
रेतः कृत्वाज्यं देवाः पुरुषमाविशन् ॥ ११.१०.२९ ॥
હાડકાને સમિધા બનાવીને, તે આઠ જળને તેના પર મૂક્યાં; રેતસને ઘી બનાવીને, દેવો પુરુષમાં પ્રવેશ્યા.
11.10.30
या आपो याश्च देवता या विराड्ब्रह्मणा सह ।
शरीरं ब्रह्म प्राविशच्छरीरेऽधि प्रजापतिः ॥ ११.१०.३० ॥
જે જળ છે, જે દેવતાઓ છે, બ્રહ્મ સહિત જે વિરાટ છે — બ્રહ્મે શરીરમાં પ્રવેશ કર્યો; શરીરમાં પ્રજાપતિ અધિષ્ઠિત થયા.
11.10.31
सूर्यश्चक्षुर्वातः प्राणं पुरुषस्य वि भेजिरे ।
अथास्येतरमात्मानं देवाः प्रायच्छन्न् अग्नये ॥ ११.१०.३१ ॥
સૂર્ય પુરુષની આંખ છે, વાયુ તેનો પ્રાણ છે; એ દેવોએ વહેંચી લીધાં. પછી તેનો બીજો આત્મા દેવોએ અગ્નિને સોંપ્યો.
11.10.32
तस्माद्वै विद्वान् पुरुषमिदं ब्रह्मेति मन्यते ।
सर्वा ह्यस्मिन् देवता गावो गोष्ठ इवासते ॥ ११.१०.३२ ॥
તેથી વિદ્વાન આ પુરુષને બ્રહ્મ માને છે; કારણ કે તેનામાં બધા દેવો ગોશાળામાં ગાયો જેમ બેસે છે.
11.10.33
प्रथमेन प्रमारेण त्रेधा विष्वङ्वि गच्छति ।
अद एकेन गच्छत्यद एकेन गच्छतीहैकेन नि षेवते ॥ ११.१०.३३ ॥
પ્રથમ માપથી તે ત્રણ પ્રકારે સર્વત્ર ફેલાઈને ચાલે છે; એકથી ત્યાં જાય છે, એકથી ત્યાં જાય છે, અને એકથી અહીં સ્થિત રહે છે.
11.10.34
अप्सु स्तीमासु वृद्धासु शरीरमन्तरा हितम् ।
तस्मिं छवोऽध्यन्तरा तस्माच्छवोऽध्युच्यते ॥ ११.१०.३४ ॥
જળમાં, ભીનાં વધેલાં જળમાં શરીર વચ્ચે મૂકાયેલું છે; તેમાં અંદર શબ છે; તેથી તેને શબ કહેવાય છે.