ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 11.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.10.1
यन् मन्युर्जायामावहत्संकल्पस्य गृहादधि ।
क आसं जन्याः के वराः क उ ज्येष्ठवरोऽभवत् ॥ ११.१०.१ ॥
ଯେତେବେଳେ ମନ୍ୟୁ ସଂକଳ୍ପର ଗୃହରୁ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଆଣିଲା, ସେତେବେଳେ କିଏ ଜନ୍ୟ ଥିଲେ, କିଏ ବର ଥିଲେ, ଆଉ କିଏ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବର ହେଲା?
11.10.2
तपश्चैवास्तां कर्म चान्तर्महत्यर्णवे ।
त आसं जन्यास्ते वरा ब्रह्म ज्येष्ठवरोऽभवत् ॥ ११.१०.२ ॥
ତପ ଓ କର୍ମ ଦୁଇଟି ମହାସମୁଦ୍ରର ଭିତରେ ଥିଲେ। ସେମାନେ ହିଁ ଜନ୍ୟ, ସେମାନେ ହିଁ ବର; ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବର ହେଲା।
11.10.3
दश साकमजायन्त देवा देवेभ्यः पुरा ।
यो वै तान् विद्यात्प्रत्यक्षं स वा अद्य महद्वदेत् ॥ ११.१०.३ ॥
ଦଶ ଦେବତା ଏକାଠି ଜନ୍ମିଲେ, ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ। ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଜାଣେ, ସେ ଆଜି ମହତ କଥା କହୁ।
11.10.4
प्राणापानौ चक्षुः श्रोत्रमक्षितिश्च क्षितिश्च या ।
व्यानोदानौ वाङ्मनस्ते वा आकूतिमावहन् ॥ ११.१०.४ ॥
ପ୍ରାଣ-ଅପାନ, ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରୋତ୍ର, ଅକ୍ଷିତି ଓ କ୍ଷିତି; ବ୍ୟାନ-ଉଦାନ, ବାକ୍-ମନ — ସେମାନେ ହିଁ ସଂକଳ୍ପ ଆଣିଲେ।
11.10.5
अजाता आसन्न् ऋतवोऽथो धाता बृहस्पतिः ।
इन्द्राग्नी अश्विना तर्हि कं ते ज्येष्ठमुपासत ॥ ११.१०.५ ॥
ଋତୁଗୁଡ଼ିକ ଅଜାତ ଥିଲେ; ଧାତା ଓ ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ। ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି ଓ ଅଶ୍ୱିନ ସେତେବେଳେ କେଉଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ?
11.10.6
तपश्चैवास्तां कर्म चान्तर्महत्यर्णवे ।
तपो ह जज्ञे कर्मणस्तत्ते ज्येष्ठमुपासत ॥ ११.१०.६ ॥
ତପ ଓ କର୍ମ ଦୁଇଟି ମହାସମୁଦ୍ରର ଭିତରେ ଥିଲେ। ତପ ପ୍ରକୃତରେ କର୍ମରୁ ଜନ୍ମିଲା; ସେମାନେ ସେହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କୁ ହିଁ ଉପାସନା କଲେ।
11.10.7
येत आसीद्भूमिः पूर्वा यामद्धातय इद्विदुः ।
यो वै तां विद्यान् नामथा स मन्येत पुराणवित् ॥ ११.१०.७ ॥
ଯେଉଁ ପୂର୍ବ ପୃଥିବୀ ଥିଲା, ତାକୁ ଧାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଥିଲେ; ଯେ ତାକୁ ଜାଣି ନାମରେ ଡାକି ପାରେ, ସେ ପୁରାଣଜ୍ଞ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହେଉ।
11.10.8
कुत इन्द्रः कुतः सोमः कुतो अग्निरजायत ।
कुतस्त्वष्टा समभवत्कुतो धाताजायत ॥ ११.१०.८ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମିଲେ, ସୋମ କେଉଁଠୁ, ଅଗ୍ନି କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମିଲେ? ତ୍ଵଷ୍ଟା କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଧାତା କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମିଲେ?
11.10.9
इन्द्रादिन्द्रः सोमात्सोमो अग्नेरग्निरजायत ।
त्वष्टा ह जज्ञे त्वष्टुर्धातुर्धाताजायत ॥ ११.१०.९ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମଙ୍କଠାରୁ ସୋମ, ଅଗ୍ନିଙ୍କଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଜନ୍ମିଲେ। ତ୍ଵଷ୍ଟା ଜନ୍ମିଲେ; ତ୍ଵଷ୍ଟା ଓ ଧାତାଙ୍କଠାରୁ ଧାତା ଜନ୍ମିଲେ।
11.10.10
ये त आसन् दश जाता देवा देवेभ्यः पुरा ।
पुत्रेभ्यो लोकं दत्त्वा कस्मिंस्ते लोक आसते ॥ ११.१०.१० ॥
ଯେଉଁ ଦଶ ଦେବତା ତୁମର, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ସେମାନେ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଲୋକ ଦେଇ କେଉଁ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି?
11.10.11
यदा केशान् अस्थि स्नाव मांसं मज्जानमाभरत् ।
शरीरं कृत्वा पादवत्कं लोकमनु प्राविशत् ॥ ११.१०.११ ॥
ଯେତେବେଳେ ସେ କେଶ, ଅସ୍ଥି, ସ୍ନାୟୁ, ମାଂସ, ମଜ୍ଜା ଆଣିଲେ, ସେତେବେଳେ ଶରୀର ଗଢ଼ି, ପାଦଯୁକ୍ତ ହୋଇ, କେଉଁ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ?
11.10.12
कुतः केशान् कुतः स्नाव कुतो अस्थीन्याभरत् ।
अङ्गा पर्वाणि मज्जानं को मांसं कुत आभरत् ॥ ११.१०.१२ ॥
କେଶ କେଉଁଠୁ, ସ୍ନାୟୁ କେଉଁଠୁ, ଅସ୍ଥି କେଉଁଠୁ ସେ ଆଣିଲେ? ଅଙ୍ଗ, ସନ୍ଧି, ମଜ୍ଜା କିଏ ଆଣିଲା, ମାଂସ କେଉଁଠୁ ଆଣିଲା?
11.10.13
संसिचो नाम ते देवा ये संभारान्त्समभरन् ।
सर्वं संसिच्य मर्त्यं देवाः पुरुषमाविशन् ॥ ११.१०.१३ ॥
ସଂସିଚ୍ ନାମର ସେ ଦେବତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଉପକରଣ ସଂଗ୍ରହ କଲେ। ସମସ୍ତ ମିଶାଇ ଦେବତାମାନେ ମର୍ତ୍ୟ ପୁରୁଷରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.14
ऊरू पादावष्ठीवन्तौ शिरो हस्तावथो मुखम् ।
पृष्टीर्बर्जह्ये पार्श्वे कस्तत्समदधादृषिः ॥ ११.१०.१४ ॥
ଦୁଇ ଉରୁ, ଦୁଇ ପାଦ, ଦୁଇ ଆଣ୍ଠୁ, ମୁଣ୍ଡ, ଦୁଇ ହାତ, ତା'ପରେ ମୁଖ। ପିଠିର ପଟି ଓ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ — ସେସବୁ କେଉଁ ଋଷି ଯୋଡ଼ିଲେ?
11.10.15
शिरो हस्तावथो मुखं जिह्वां ग्रीवाश्च कीकसाः ।
त्वचा प्रावृत्य सर्वं तत्संधा समदधान् मही ॥ ११.१०.१५ ॥
ମୁଣ୍ଡ, ଦୁଇ ହାତ, ତା'ପରେ ମୁଖ, ଜିଭ, ବେକ ଓ ହାଡ଼ — ଚର୍ମରେ ସବୁ ଢାଙ୍କି, ମହୀ (ପୃଥିବୀ) ସନ୍ଧିରେ ସେ ସବୁ ଯୋଡ଼ିଲେ।
11.10.16
यत्तच्छरीरमशयत्संधया संहितं महत् ।
येनेदमद्य रोचते को अस्मिन् वर्णमाभरत् ॥ ११.१०.१६ ॥
ସନ୍ଧିରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ଶୋଇଥିବା ସେ ମହାନ ଶରୀର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଜି ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ — ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣ କିଏ ରଖିଲା?
11.10.17
सर्वे देवा उपाशिक्षन् तदजानाद्वधूः सती ।
ईशा वशस्य या जाया सास्मिन् वर्णमाभरत् ॥ ११.१०.१७ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଥିକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ; ସେହି ସତୀ ବଧୂ ତାହା ଜାଣିଲେ। ସେ ବଶର ଈଶ୍ୱରୀ, ପତ୍ନୀ — ସେ ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣ ରଖିଲେ।
11.10.18
यदा त्वष्टा व्यतृणत्पिता त्वष्टुर्य उत्तरः ।
गृहं कृत्वा मर्त्यं देवाः पुरुषमाविशन् ॥ ११.१०.१८ ॥
ତ୍ୱଷ୍ଟା ଯେତେବେଳେ ତାହା ଖୋଲିଲେ — ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ପିତା, ଉତ୍ତର — ଘର ତିଆରି କରି, ଦେବତାମାନେ ମର୍ତ୍ୟ ପୁରୁଷରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.19
स्वप्नो वै तन्द्रीर्निर्ऋतिः पाप्मानो नाम देवताः ।
जरा खालत्यं पालित्यं शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.१९ ॥
ସ୍ୱପ୍ନ, ତନ୍ଦ୍ରା, ନିର୍ଋତି ଓ ପାପ୍ମାନ୍ ନାମକ ଦେବତାମାନେ, ଜରା, ଟାକ ଓ ଧଳା କେଶ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.20
स्तेयं दुष्कृतं वृजिनं सत्यं यज्ञो यशो बृहत् ।
बलं च क्षत्रमोजश्च शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२० ॥
ଚୋରି, ଦୁଷ୍କୃତ, ବକ୍ରତା, ସତ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ, ମହତ୍ ଯଶ, ବଳ, କ୍ଷାତ୍ର ଓ ଓଜ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.21
भूतिश्च वा अभूतिश्च रातयोऽरातयश्च याः ।
क्षुधश्च सर्वास्तृष्णाश्च शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२१ ॥
ଭୂତି ଓ ଅଭୂତି, ଦାନ ଓ ଅଦାନ, ସମସ୍ତ କ୍ଷୁଧା ଓ ସମସ୍ତ ତୃଷ୍ଣା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.22
निन्दाश्च वा अनिन्दाश्च यच्च हन्तेति नेति च ।
शरीरं श्रद्धा दक्षिणाश्रद्धा चानु प्राविशन् ॥ ११.१०.२२ ॥
ନିନ୍ଦା ଓ ପ୍ରଶଂସା, 'ହନ' ଓ 'ନାହିଁ' କହିବା, ଶରୀର, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ଅଶ୍ରଦ୍ଧା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.23
विद्याश्च वा अविद्याश्च यच्चान्यदुपदेश्यम् ।
शरीरं ब्रह्म प्राविशदृचः सामाथो यजुः ॥ ११.१०.२३ ॥
ବିଦ୍ୟା ଓ ଅବିଦ୍ୟା, ଏବଂ ଯାହା ଅନ୍ୟ ଉପଦେଶ୍ୟ, ଶରୀରରେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଋକ୍, ସାମ ଓ ଯଜୁଃ।
11.10.24
आनन्दा मोदाः प्रमुदोऽभीमोदमुदश्च ये ।
हसो नरिष्टा नृत्तानि शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२४ ॥
ଆନନ୍ଦ, ମୋଦ, ପ୍ରମୋଦ, ଅଭୀମୋଦ, ହସ, ନରିଷ୍ଟ ଓ ନୃତ୍ୟ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.25
आलापाश्च प्रलापाश्चाभीलापलपश्च ये ।
शरीरं सर्वे प्राविशन्न् आयुजः प्रयुजो युजः ॥ ११.१०.२५ ॥
ଆଳାପ, ପ୍ରଳାପ ଓ ମଧୁର ବିଡ଼ବିଡ଼ାନି — ଯାହା ଥିଲା ସବୁ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଯୋଗହୀନ ଓ ଯୋଗଯୁକ୍ତ, ଯୋଜିତ ଓ ଅଯୋଜିତ (ସବୁ)।
11.10.26
प्राणापानौ चक्षुः श्रोत्रमक्षितिश्च क्षितिश्च या ।
व्यानोदानौ वाङ्मनः शरीरेण त ईयन्ते ॥ ११.१०.२६ ॥
ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ, ଆଖି ଓ କାନ, ଅକ୍ଷୟ ଓ କ୍ଷୟ, ଯାହା ଥାଆନ୍ତି; ବ୍ୟାନ ଓ ଉଦାନ, ବାକ୍ ଓ ମନ — ଏସବ ଶରୀର ସହିତ ଗମନ କରନ୍ତି।
11.10.27
आशिषश्च प्रशिषश्च संशिषो विशिषश्च याः ।
चित्तानि सर्वे संकल्पाः शरीरमनु प्राविशन् ॥ ११.१०.२७ ॥
ଆଶିଷ ଓ ପ୍ରଶିଷ, ସଂଶିଷ ଓ ବିଶିଷ, ଯେଉଁ କାମନା ଥିଲା; ସମସ୍ତ ଚିତ୍ତ ଓ ସଂକଳ୍ପ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.28
आस्तेयीश्च वास्तेयीश्च त्वरणाः कृपणाश्च याः ।
गुह्याः शुक्रा स्थूला अपस्ता बीभत्सावसादयन् ॥ ११.१०.२८ ॥
ଆସ୍ତେୟୀ ଓ ବାସ୍ତେୟୀ, ତ୍ୱରଣ ଓ କୃପଣ, ଗୁହ୍ୟ, ଶୁକ୍ର, ସ୍ଥୂଳ, ଅପସ୍ତ ଓ ବୀଭତ୍ସ ଯାହା ଥିଲା — ସେମାନେ (ଶରୀରକୁ) ତଳେ ପକାଇଲେ।
11.10.29
अस्थि कृत्वा समिधं तदष्टापो असादयन् ।
रेतः कृत्वाज्यं देवाः पुरुषमाविशन् ॥ ११.१०.२९ ॥
ଅସ୍ଥିକୁ ସମିଧ କରି, ସେହି ଆଠ ଜଳକୁ ତହିଁରେ ରଖିଲେ; ରେତସ୍କୁ ଆଜ୍ୟ କରି, ଦେବତାମାନେ ପୁରୁଷରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
11.10.30
या आपो याश्च देवता या विराड्ब्रह्मणा सह ।
शरीरं ब्रह्म प्राविशच्छरीरेऽधि प्रजापतिः ॥ ११.१०.३० ॥
ଯେଉଁ ଜଳସବୁ, ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଯେଉଁ ବିରାଟ୍ — ବ୍ରହ୍ମ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଶରୀରରେ ପ୍ରଜାପତି ଅଧିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।
11.10.31
सूर्यश्चक्षुर्वातः प्राणं पुरुषस्य वि भेजिरे ।
अथास्येतरमात्मानं देवाः प्रायच्छन्न् अग्नये ॥ ११.१०.३१ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁରୁଷର ଚକ୍ଷୁ, ବାୟୁ ତାହାର ପ୍ରାଣ; ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବତାମାନେ ବାଣ୍ଟିଲେ। ପରେ ତାହାର ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମାକୁ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଲେ।
11.10.32
तस्माद्वै विद्वान् पुरुषमिदं ब्रह्मेति मन्यते ।
सर्वा ह्यस्मिन् देवता गावो गोष्ठ इवासते ॥ ११.१०.३२ ॥
ଏଣୁ ବିଦ୍ୱାନ ଏହି ପୁରୁଷକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି; କାରଣ ତାହାଙ୍କଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଗୋଶାଳାରେ ଗାଈ ପରି ବସନ୍ତି।
11.10.33
प्रथमेन प्रमारेण त्रेधा विष्वङ्वि गच्छति ।
अद एकेन गच्छत्यद एकेन गच्छतीहैकेन नि षेवते ॥ ११.१०.३३ ॥
ପ୍ରଥମ ମାପରେ ସେ ତିନି ପ୍ରକାରରେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପି ଚାଲେ; ଗୋଟିଏରେ ସେଠାକୁ ଯାଏ, ଗୋଟିଏରେ ସେଠାକୁ ଯାଏ, ଏବଂ ଗୋଟିଏରେ ଏଠାରେ ରହେ।
11.10.34
अप्सु स्तीमासु वृद्धासु शरीरमन्तरा हितम् ।
तस्मिं छवोऽध्यन्तरा तस्माच्छवोऽध्युच्यते ॥ ११.१०.३४ ॥
ଜଳରେ, ଆର୍ଦ୍ର ବଢ଼ିଥିବା ଜଳରେ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି; ତାହା ଭିତରେ ଶବ ଅଛି; ସେଥିପାଇଁ ତାହାକୁ ଶବ କୁହାଯାଏ।