Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 12.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

12.2.1

नडमा रोह न ते अत्र लोक इदं सीसं भागधेयं त एहि ।
यो गोषु यक्ष्मः पुरुषेषु यक्ष्मस्तेन त्वं साकमधराङ्परेहि ॥ १२.२.१ ॥

नरकटावर चढू नकोस; या लोकात हे शिसे तुझा वाटा आहे, ये. गाईंमधील यक्ष्मा आणि पुरुषांमधील यक्ष्मा — त्याच्यासह तू खाली दूर निघून जा.

12.2.2

अघशंसदुःशंसाभ्यां करेणानुकरेण च ।
यक्ष्मं च सर्वं तेनेतो मृत्युं च निरजामसि ॥ १२.२.२ ॥

अघशंस आणि दुःशंस यांच्याद्वारे, करेण आणि अनुकरेण यांच्याद्वारे, सर्व यक्ष्मा आणि मृत्यूलाही त्याच्यासह येथून आम्ही हाकलून देतो.

12.2.3

निरितो मृत्युं निर्ऋतिं निररातिमजामसि ।
यो नो द्वेष्टि तमद्ध्यग्ने अक्रव्याद्यमु द्विष्मस्तमु ते प्र सुवामसि ॥ १२.२.३ ॥

येथून मृत्यू, निर्ऋती, निरराती यांना आम्ही हाकलून देतो. जो आमचा द्वेष करतो, हे अग्ने, त्या अक्रव्याद्याला तू खा; ज्याचा आम्ही द्वेष करतो त्याला आम्ही तुझ्याकडे पाठवतो.

12.2.4

यद्यग्निः क्रव्याद्यदि वा व्याघ्र इमं गोष्ठं प्रविवेशान्योकाः ।
तं माषाज्यं कृत्वा प्र हिणोमि दूरं स गच्छत्वप्सुषदोऽप्यग्नीन् ॥ १२.२.४ ॥

अग्नी अक्रव्याद असला, किंवा वाघ या गोठ्यात दुसऱ्या निवासातून शिरला असला, तर त्याला उडीद व तूप यांचा बळी करून मी दूर पाठवतो; तो पाण्यात राहणाऱ्या अग्नींकडेही जावो.

12.2.5

यत्त्वा क्रुद्धाः प्रचक्रुर्मन्युना पुरुषे मृते ।
सुकल्पमग्ने तत्त्वया पुनस्त्वोद्दीपयामसि ॥ १२.२.५ ॥

क्रोधाने त्यांनी मेलेल्या पुरुषात जेव्हा तुला क्रोधाने पेटवले, ते हे अग्ने, तुझ्याद्वारे आम्ही सुकल्प करतो; पुन्हा तुला आम्ही प्रज्वलित करतो.

12.2.6

पुनस्त्वादित्या रुद्रा वसवः पुनर्ब्रह्मा वसुनीतिरग्ने ।
पुनस्त्वा ब्रह्मणस्पतिराधाद्दीर्घायुत्वाय शतशारदाय ॥ १२.२.६ ॥

हे अग्नी, आदित्य, रुद्र आणि वसू तुला पुन्हा स्थापित करोत; वसूंना मार्ग दाखवणारा ब्रह्मा तुला पुन्हा स्थापित करो; शंभर शरद ऋतूंच्या दीर्घायुष्यासाठी ब्रह्मणस्पतीने तुला पुन्हा ठेवले आहे.

12.2.7

यो अग्निः क्रव्यात्प्रविवेश नो गृहमिमं पश्यन्न् इतरं जातवेदसम् ।
तं हरामि पितृयज्ञाय दूरं स घर्ममिन्धां परमे सधस्थे ॥ १२.२.७ ॥

आमच्या घरात शिरलेल्या मांसभक्षक अग्नीला, दुसऱ्या जातवेदसाकडे पाहत, पितृयज्ञासाठी दूर नेतो; त्याने परम स्थानी घर्म प्रज्वलित करावा.

12.2.8

क्रव्यादमग्निं प्र हिणोमि दूरं यमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः ।
इहायमितरो जातवेदा देवो देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् ॥ १२.२.८ ॥

मांसभक्षक अग्नीला दूर पाठवतो; यमराजाकडे तो मलवाहक जावो. येथे हा दुसरा जातवेद देव, जाणून, देवांसाठी हव्य वाहो.

12.2.9

क्रव्यादमग्निमिषितो हरामि जनान् दृंहन्तं वज्रेण मृत्युम् ।
नि तं शास्मि गार्हपत्येन विद्वान् पितॄणां लोकेऽपि भागो अस्तु ॥ १२.२.९ ॥

मांसभक्षक अग्नीला प्रेरित होऊन नेतो; वज्राने माणसांवर प्रहार करणारा मृत्यू तोच आहे. जाणून गार्हपत्य अग्नीने त्याला वश करतो; पितृलोकातही त्याचा वाटा असो.

12.2.10

क्रव्यादमग्निं शशमानमुक्थ्यं प्र हिणोमि पथिभिः पितृयाणैः ।
मा देवयानैः पुनरा गा अत्रैवैधि पितृषु जागृहि त्वम् ॥ १२.२.१० ॥

मांसभक्षक अग्नीला, प्रशंसनीय त्याला, पितृयानांच्या मार्गांनी पाठवतो; देवयानांनी तो पुन्हा येऊ नये. येथेच राहा, पितरांमध्ये जागृत राहा.

12.2.11

समिन्धते संकसुकं स्वस्तये शुद्धा भवन्तः शुचयः पावकाः ।
जहाति रिप्रमत्येन एति समिद्धो अग्निः सुपुना पुनाति ॥ १२.२.११ ॥

कल्याणासाठी ते संकसुकाला प्रज्वलित करतात; शुद्ध, तेजस्वी आणि पावन होऊन. मलिनता तो सोडून देतो; प्रज्वलित अग्नी उत्तम शुद्ध करतो.

12.2.12

देवो अग्निः संकसुको दिवस्पृष्ठान्यारुहत् ।
मुच्यमानो निरेणसोऽमोगस्मामशस्त्याः ॥ १२.२.१२ ॥

देव अग्नी संकसुक स्वर्गाच्या पाठीवर चढला. पापातून मुक्त होत, निष्फळ न होणाऱ्या, निंदित (शापातून) देखील.

12.2.13

अस्मिन् वयं संकसुके अग्नौ रिप्राणि मृज्महे ।
अभूम यज्ञियाः शुद्धाः प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥ १२.२.१३ ॥

या संकसुक अग्नीत आम्ही आपली मलिनता पुसतो. यज्ञयोग्य आणि शुद्ध झालो; तो आमचे आयुष्य वाढवो.

12.2.14

संकसुको विकसुको निर्ऋथो यश्च निस्वरः ।
ते ते यक्ष्मं सवेदसो दूराद्दूरमनीनशन् ॥ १२.२.१४ ॥

संकसुक, विकसुक, निर्ऋथ आणि जो निःस्वर आहे, ते सर्व मिळून तुझा यक्ष्मा (क्षयरोग) दुरून दूर पळवोत.

12.2.15

यो नो अश्वेषु वीरेषु यो नो गोष्वजाविषु ।
क्रव्यादं निर्णुदामसि यो अग्निर्जनयोपनः ॥ १२.२.१५ ॥

आमच्या घोड्यांत, वीरांत, आमच्या गायी, शेळ्या-मेंढ्यांत असलेल्या मांसभक्षकाला आम्ही हाकलून देतो; माणसांद्वारे आम्हाला पीडा देणाऱ्या अग्नीला.

12.2.16

अन्येभ्यस्त्वा पुरुषेभ्यो गोभ्यो अश्वेभ्यस्त्वा ।
निः क्रव्यादं नुदामसि यो अग्निर्जीवितयोपनः ॥ १२.२.१६ ॥

इतरांसाठी, माणसांसाठी, गायींसाठी, घोड्यांसाठी तुला; मांसभक्षकाला आम्ही हाकलून देतो; जीवनाद्वारे आम्हाला पीडा देणाऱ्या अग्नीला.

12.2.17

यस्मिन् देवा अमृजत यस्मिन् मनुष्या उत ।
तस्मिन् घृतस्तावो मृष्ट्वा त्वमग्ने दिवं रुह ॥ १२.२.१७ ॥

ज्यात देवांनी आणि ज्यात मानवांनी शुद्धी केली, त्यातच घृतात भिजलेला स्रुव शुद्ध करून, हे अग्नी, तू स्वर्गात चढ.

12.2.18

समिद्धो अग्न आहुत स नो माभ्यपक्रमीः ।
अत्रैव दीदिहि द्यवि ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥ १२.२.१८ ॥

हे अग्नी, चांगला प्रज्वलित होऊन आहुतीने तृप्त होऊन तू आमच्यापासून दूर जाऊ नकोस; येथेच आकाशात चमक; सूर्य पाहण्यासाठी दीर्घकाळ (आम्हाला प्रकाश दे).

12.2.19

सीसे मृड्ढ्वं नडे मृड्ढ्वमग्नौ संकसुके च यत् ।
अथो अव्यां रामायां शीर्षक्तिमुपबर्हणे ॥ १२.२.१९ ॥

शिशात शुद्ध व्हा, नडात शुद्ध व्हा, अग्नीत, संकसुकात जे असेल त्यातही शुद्ध व्हा; मग लोकरीत, काळ्या वस्त्रात, उशीत डोकेदुखी (शुद्ध करा).

12.2.20

सीसे मलं सादयित्वा शीर्षक्तिमुपबर्हणे ।
अव्यामसिक्न्यां मृष्ट्वा शुद्धा भवत यज्ञियाः ॥ १२.२.२० ॥

शिशात मळ ठेवून, उशीत डोकेदुखी; लोकरीत, काळ्या लोकरीत शुद्ध करून, यज्ञयोग्य व शुद्ध व्हा.

12.2.21

परं मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस्त एष इतरो देवयानात् ।
चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमीहेमे वीरा बहवो भवन्तु ॥ १२.२.२१ ॥

हे मृत्यो, देवयानापासून वेगळ्या तुझ्या त्या मार्गाने दूर जा. डोळस व ऐकणाऱ्या तुला सांगतो: येथे हे वीर पुष्कळ होवोत.

12.2.22

इमे जीवा वि मृतैराववृत्रन्न् अभूद्भद्रा देवहूतिर्नो अद्य ।
प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय सुवीरासो विदथमा वदेम ॥ १२.२.२२ ॥

हे जिवंत मृतांपासून वेगळे होऊन परतले आहेत; आज देवांचे आवाहन आमच्यासाठी मंगलमय झाले. नृत्य व हास्यासाठी पुढे गेलो; उत्तम वीरांसह सभेत बोलू.

12.2.23

इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरो अर्थमेतम् ।
शतं जीवन्तः शरदः पुरूचीस्तिरो मृत्युं दधतां पर्वतेन ॥ १२.२.२३ ॥

जिवंतांसाठी मी हे कुंपण घालतो; यांपैकी कोणीही दुसऱ्या मार्गाला जाऊ नये. शंभर शरद् ऋतू जगून त्यांनी मृत्यूला पर्वताने दूर ठेवावे.

12.2.24

आ रोहतायुर्जरसं वृणाना अनुपूर्वं यतमाना यति स्थ ।
तान् वस्त्वष्टा सुजनिमा सजोषाः सर्वमायुर्नयतु जीवनाय ॥ १२.२.२४ ॥

आयुष्य निवडून वार्धक्यापर्यंत चढा; एकामागून एक प्रयत्न करीत तुम्ही जाता. त्यांना त्वष्टा, सुजनिमा, अनुकूल होऊन, जीवनासाठी संपूर्ण आयुष्य पुढे नेवो.

12.2.25

यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ र्तव ऋतुभिर्यन्ति साकम् ।
यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम् ॥ १२.२.२५ ॥

दिवस जसे क्रमाने येतात, ऋतू जसे ऋतूंबरोबर जातात, जेणेकरून मागील पुढील मागे सोडत नाही; तसेच, हे धात्या, यांची आयुष्ये सुव्यवस्थित कर.

12.2.26

अश्मन्वती रीयते सं रभध्वं वीरयध्वं प्र तरता सखायः ।
अत्रा जहीत ये असन् दुरेवा अनमीवान् उत्तरेमाभि वाजान् ॥ १२.२.२६ ॥

दगडांनी भरलेली नदी वाहते आहे; एकत्र धरा, वीरांसारखे वागा, हे सख्यांनो, पलीकडे जा. वाईट मार्गाचे जे आहेत त्यांना येथेच सोडा; रोगमुक्त होऊन आपण पुरस्कारांकडे पार जाऊ.

12.2.27

उत्तिष्ठता प्र तरता सखायोऽश्मन्वती नदी स्यन्दत इयम् ।
अत्रा जहीत ये असन्न् अशिवाः शिवान्त्स्योनान् उत्तरेमाभि वाजान् ॥ १२.२.२७ ॥

उठा, हे सख्यांनो, पलीकडे जा; ही दगडांची नदी वाहते आहे. अशुभ असलेल्यांना येथेच सोडा; शुभ आणि सुखकारक लोकांसह आपण पुरस्कारांकडे पार जाऊ.

12.2.28

वैश्वदेवीं वर्चसा आ रभध्वं शुद्धा भवन्तः शुचयः पावकाः ।
अतिक्रामन्तो दुरिता पदानि शतं हिमाः सर्ववीरा मदेम ॥ १२.२.२८ ॥

सर्व देवांची ही शक्ती तेजाने स्वीकारा; शुद्ध, पवित्र आणि पावन होऊन, संकटांचे मार्ग ओलांडत, शंभर हिवाळे सर्व वीरांसह आपण आनंदू.

12.2.29

उदीचीनैः पथिभिर्वायुमद्भिरतिक्रामन्तोऽवरान् परेभिः ।
त्रिः सप्त कृत्व ऋषयः परेता मृत्युं प्रत्यौहन् पदयोपनेन ॥ १२.२.२९ ॥

उत्तरेकडील वाऱ्याच्या मार्गांनी, खालच्यांना ओलांडून, सात वेळा तीन वेळा ऋषी पलीकडे गेले; पायाने मृत्यूला मागे हटवले.

12.2.30

मृत्योः पदं योपयन्त एत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ।
आसीना मृत्युं नुदता सधस्थेऽथ जीवासो विदथमा वदेम ॥ १२.२.३० ॥

मृत्यूचे पाऊल अडवून, हे दीर्घायुष्य अधिक धारण करून, एकाच ठिकाणी बसून मृत्यूला हुसकावून, मग जिवंत राहून येथे सभेत बोलू.

12.2.31

इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा सं स्पृशन्ताम् ।
अनश्रवो अनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयो योनिमग्रे ॥ १२.२.३१ ॥

या स्त्रिया अविधवा आहेत, उत्तम पती असलेल्या आहेत; अंजन आणि तुपाने त्यांनी स्वतःला स्पर्श करावा; अश्रुरहित, रोगरहित, सुंदर अलंकार असलेल्या, मातांनी प्रथम घरात चढावे.

12.2.32

व्याकरोमि हविषाहमेतौ तौ ब्रह्मणा व्यहं कल्पयामि ।
स्वधां पितृभ्यो अजरां कृणोमि दीर्घेणायुषा समिमान्त्सृजामि ॥ १२.२.३२ ॥

मी हविने या दोघांना वेगळे करतो, ब्रह्माने (मंत्राने) त्या दोघांना व्यवस्थित करतो; पितरांसाठी स्वधा अजर करतो; दीर्घायुष्याने यांना एकत्र निर्माण करतो.

12.2.33

यो नो अग्निः पितरो हृत्स्वन्तराविवेशामृतो मर्त्येषु ।
मय्यहं तं परि गृह्णामि देवं मा सो अस्मान् द्विक्षत मा वयं तम् ॥ १२.२.३३ ॥

हे पितरांनो, जो अग्नी आमच्या हृदयांत प्रविष्ट झाला आहे, जो मर्त्यांमध्ये अमर आहे, त्या देवाला मी माझ्यात ग्रहण करतो; त्याने आमचा द्वेष करू नये, आणि आम्ही त्याचा द्वेष करू नये.

12.2.34

अपावृत्य गार्हपत्यात्क्रव्यादा प्रेत दक्षिणा ।
प्रियं पितृभ्य आत्मने ब्रह्मभ्यः कृणुता प्रियम् ॥ १२.२.३४ ॥

गार्हपत्य अग्नीपासून दूर होऊन, हे मांसभक्षक राक्षसांनो, दक्षिण दिशेकडे जा; पितरांसाठी, स्वतःसाठी आणि ब्राह्मणांसाठी प्रिय ते करा.

12.2.35

द्विभागधनमादाय प्र क्षिणात्यवर्त्या ।
अग्निः पुत्रस्य ज्येष्ठस्य यः क्रव्यादनिराहितः ॥ १२.२.३५ ॥

जो मांसभक्षक राक्षस अग्नीत स्थापित नाही, तो दोन भागांचे धन घेऊन फसवणुकीने नष्ट करतो; ज्येष्ठ पुत्राचा अग्नी (त्याचे रक्षण करतो).

12.2.36

यत्कृषते यद्वनुते यच्च वस्नेन विन्दते ।
सर्वं मर्त्यस्य तन् नास्ति क्रव्याच्चेदनिराहितः ॥ १२.२.३६ ॥

मनुष्य जे नांगरतो, जे जिंकतो, आणि जे मूल्य देऊन मिळवतो — मांसभक्षक राक्षस अग्नीत स्थापित नसेल तर ते सर्व मर्त्याचे उरत नाही.

12.2.37

अयज्ञियो हतवर्चा भवति नैनेन हविरत्तवे ।
छिनत्ति कृष्या गोर्धनाद्यं क्रव्यादनुवर्तते ॥ १२.२.३७ ॥

तो यज्ञास अयोग्य होतो, त्याचे तेज नष्ट होते; याद्वारे हवी खाल्ली जात नाही. मांसभक्षक राक्षस ज्याच्या मागे लागतो, त्याला तो शेतीपासून आणि गोधनापासून तोडतो.

12.2.38

मुहुर्गृध्यैः प्र वदत्यार्तिं मर्त्यो नीत्य ।
क्रव्याद्यान् अग्निरन्तिकादनुविद्वान् वितावति ॥ १२.२.३८ ॥

मर्त्य लोभी गिधाडांसह वारंवार वेदना सांगतो; पण मांसभक्षकांना, जवळून जाणणारा अग्नी दूर पळवतो.

12.2.39

ग्राह्या गृहाः सं सृज्यन्ते स्त्रिया यन् म्रियते पतिः ।
ब्रह्मैव विद्वान् एष्यो यः क्रव्यादं निरादधत् ॥ १२.२.३९ ॥

पती मरण पावतो तेव्हा पत्नीमुळे घरे ग्रहणात बांधली जातात; क्रव्यादाला दूर ठेवणारा ज्ञानी तोच ब्रह्म होय.

12.2.40

यद्रिप्रं शमलं चकृम यच्च दुष्कृतम् ।
आपो मा तस्माच्छुम्भन्त्वग्नेः संकसुकाच्च यत् ॥ १२.२.४० ॥

आम्ही केलेले जे दोष, मळ आणि दुष्कृत्य आहे, त्यापासून पाणी मला शुद्ध करो; अग्नीच्या संकसुकापासूनही जे आहे त्यापासून.

12.2.41

ता अधरादुदीचीराववृत्रन् प्रजानैतीः पथिभिर्देवयानैः ।
पर्वतस्य वृषभस्याधि पृष्ठे नवाश्चरन्ति सरितः पुराणीः ॥ १२.२.४१ ॥

त्या खालून वर वळल्या; देवयान मार्गांनी वाट जाणत चालत जाणाऱ्या; पर्वत आणि वृषभाच्या पाठीवर नव्या व जुन्या नद्या संचार करतात.

12.2.42

अग्ने अक्रव्यान् निः क्रव्यादं नुदा देवयजनं वह ॥ १२.२.४२ ॥

हे अग्नी, मांसभक्षक नसलेल्या तू, मांसभक्षकाला हाकलून देवयजनाकडे आण.

12.2.43

इमं क्रव्यादा विवेशायं क्रव्यादमन्वगात् ।
व्याघ्रौ कृत्वा नानानं तं हरामि शिवापरम् ॥ १२.२.४३ ॥

याच्यात मांसभक्षिणी शिरली, हा मांसभक्षकाच्या मागे आला; दोन वाघ करून, अनेक प्रकारे त्याला मी हरण करतो, कल्याणकारी दुसऱ्याला.

12.2.44

अन्तर्धिर्देवानां परिधिर्मनुष्याणामग्निर्गार्हपत्य उभयान् अन्तरा श्रितः ॥ १२.२.४४ ॥

देवांची अंतर्धी, मनुष्यांची परिधी; गार्हपत्य अग्नी दोघांच्या मध्ये स्थित आहे.

12.2.45

जीवानामायुः प्र तिर त्वमग्ने पितॄणां लोकमपि गच्छन्तु ये मृताः ।
सुगार्हपत्यो वितपन्न् अरातिमुषामुषां श्रेयसीं धेह्यस्मै ॥ १२.२.४५ ॥

हे अग्ने, जिवंतांचे आयुष्य वाढव; जे मृत आहेत ते पितृलोकालाही जावोत. उत्तम गार्हपत्य अग्नी होऊन शत्रूला तापवत, याच्यासाठी प्रत्येक उषेत श्रेष्ठ कल्याण ठेव.

12.2.46

सर्वान् अग्ने सहमानः सपत्नान् ऐषामूर्जं रयिमस्मासु धेहि ॥ १२.२.४६ ॥

हे अग्ने, सर्व शत्रूंना जिंकून, यांचे बल आणि धन आमच्यात ठेव.

12.2.47

इममिन्द्रं वह्निं पप्रिमन्वारभध्वं स वो निर्वक्षद्दुरितादवद्यात् ।
तेनाप हत शरुमापतन्तं तेन रुद्रस्य परि पातास्ताम् ॥ १२.२.४७ ॥

या इंद्राला, वाहक आणि पूर्ण अशाला धरा; तो तुम्हाला दुरितातून, निंद्य अपराधातून पार नेवो. त्याच्याने येणाऱ्या बाणाला दूर करा; रुद्राच्या रक्षणाने तुम्ही दोघे रक्षिले जा.

12.2.48

अनड्वाहं प्लवमन्वारभध्वं स वो निर्वक्षद्दुरितादवद्यात् ।
आ रोहत सवितुर्नावमेतां षड्भिरुर्वीभिरमतिं तरेम ॥ १२.२.४८ ॥

या बैलाला आणि नावेला धरा; ती तुम्हाला दुरितातून, निंद्य अपराधातून बाहेर काढो. सवितृची ही नाव चढा; सहा विशाल दिशांसह आपण संकट ओलांडू.

12.2.49

अहोरात्रे अन्वेषि बिभ्रत्क्षेम्यस्तिष्ठन् प्रतरणः सुवीरः ।
अनातुरान्त्सुमनसस्तल्प बिभ्रज्ज्योगेव नः पुरुषगन्धिरेधि ॥ १२.२.४९ ॥

दिवस आणि रात्रींच्या मागे तू जातोस; क्षेम धारण करून, स्थिर राहून, पार नेणारा, उत्तम वीरांसह; निरोगी, प्रसन्न मनाच्यांना शय्येवर धारण करून, दीर्घकाळ आमच्यासाठी मनुष्यांचा गंध हो.

12.2.50

ते देवेभ्य आ वृश्चन्ते पापं जीवन्ति सर्वदा ।
क्रव्याद्यान् अग्निरन्तिकादश्व इवानुवपते नडम् ॥ १२.२.५० ॥

ते देवांपासून पाप तोडतात आणि सदैव जगतात. अग्नी जवळून मांसभक्षक राक्षसांना, घोडा जसा नळ पसरवतो तसे, पसरवतो.

12.2.51

येऽश्रद्धा धनकाम्या क्रव्यादा समासते ।
ते वा अन्येषां कुम्भीं पर्यादधति सर्वदा ॥ १२.२.५१ ॥

जे श्रद्धाहीन, धनकामनेने मांसभक्षक राक्षसांप्रमाणे एकत्र बसतात, ते नेहमी इतरांचे भांडे सभोवती ठेवतात.

12.2.52

प्रेव पिपतिषति मनसा मुहुरा वर्तते पुनः ।
क्रव्याद्यान् अग्निरन्तिकादनुविद्वान् वितावति ॥ १२.२.५२ ॥

मनाने उडून जाऊ इच्छिणारा पुन्हा पुन्हा परत येतो; जवळचा अग्नी, सर्व जाणणारा, मांसभक्षक राक्षसांना पळवून लावतो.

12.2.53

अविः कृष्णा भागधेयं पशूनां सीसं क्रव्यादपि चन्द्रं त आहुः ।
माषाः पिष्टा भागधेयं ते हव्यमरण्यान्या गह्वरं सचस्व ॥ १२.२.५३ ॥

काळी मेंढी पशूंचा भाग आहे; शिसे आणि चांदीही मांसभक्षकाचा भाग म्हणतात. वाटलेले उडीद तुझा भाग व हविस्स आहेत; हे अरण्यवासिनी, घनदाट रानात जा.

12.2.54

इषीकां जरतीमिष्ट्वा तिल्पिञ्जं दण्डनं नडम् ।
तमिन्द्र इध्मं कृत्वा यमस्याग्निं निरादधौ ॥ १२.२.५४ ॥

वाळलेली बोरू-काडी, तिळाचा दांडा, दंड आणि नळ यांची आहुती देऊन, ते इंद्राने समिधा करून यमाच्या अग्नीत ठेवले.

12.2.55

प्रत्यञ्चमर्कं प्रत्यर्पयित्वा प्रविद्वान् पन्थां वि ह्याविवेश ।
परामीषामसून् दिदेश दीर्घेणायुषा समिमान्त्सृजामि ॥ १२.२.५५ ॥

उलट्या तोंडाची ज्योत मागे पाठवून, ज्ञानी होऊन त्याने मार्गात प्रवेश केला; यांचे प्राण दूर पाठवले; दीर्घायुष्यासह यांना मुक्त करतो.