Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 12.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

12.4.1

ददामीत्येव ब्रूयादनु चैनामभुत्सत ।
वशां ब्रह्मभ्यो याचद्भ्यस्तत्प्रजावदपत्यवत् ॥ १२.४.१ ॥

ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ਾ (ਗਾਂ) ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

12.4.2

प्रजया स वि क्रीणीते पशुभिश्चोप दस्यति ।
य आर्षेयेभ्यो याचद्भ्यो देवानां गां न दित्सति ॥ १२.४.२ ॥

ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਆਰਸ਼ੇਯ (ਰਿਸ਼ੀ-ਵੰਸ਼ੀ) ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗਾਂ ਦੇਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।

12.4.3

कूटयास्य सं शीर्यन्ते श्लोणया काटमर्दति ।
बण्डया दह्यन्ते गृहाः काणया दीयते स्वम् ॥ १२.४.३ ॥

ਉਸਦੀ ਕੂਟਾ (ਟੇਢੀ) ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸ਼੍ਲੋਣਾ (ਲੰਗੜੀ) ਨਾਲ ਉਹ ਟੋਇਆ ਪੁੱਟਦਾ ਹੈ; ਬੰਡਯਾ (ਬਾਂਝ) ਨਾਲ ਘਰ ਸੜਦੇ ਹਨ; ਕਾਣਾ (ਕਾਣੀ) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

12.4.4

विलोहितो अधिष्ठानाच्छक्नो विन्दति गोपतिम् ।
तथा वशायाः संविद्यं दुरदभ्ना ह्युच्यसे ॥ १२.४.४ ॥

ਲਾਲ ਸ਼ਕਨ (ਕੀੜਾ) ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਗੋਪਤੀ (ਗਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ) ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸ਼ਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦੁਰਦਭ੍ਨਾ (ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੀ) ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ।

12.4.5

पदोरस्या अधिष्ठानाद्विक्लिन्दुर्नाम विन्दति ।
अनामनात्सं शीर्यन्ते या मुखेनोपजिघ्रति ॥ १२.४.५ ॥

ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਵਿਕਲਿੰਦੂ ਨਾਮ ਦਾ (ਜੀਵ) ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਨਾਮਨ (ਨਾ ਝੁਕਣ ਵਾਲੀ) ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ — ਜੋ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਸੁੰਘਦੀ ਹੈ।

12.4.6

यो अस्याः कर्णावास्कुनोत्या स देवेषु वृश्चते ।
लक्ष्म कुर्व इति मन्यते कनीयः कृणुते स्वम् ॥ १२.४.६ ॥

ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਵੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; "ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ" ਐਸਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ — ਨੀਚ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹੀ (ਨੁਕਸਾਨ) ਕਰਦਾ ਹੈ।

12.4.7

यदस्याः कस्मै चिद्भोगाय बालान् कश्चित्प्रकृन्तति ।
ततः किशोरा म्रियन्ते वत्सांश्च घातुको वृकः ॥ १२.४.७ ॥

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਜਵਾਨ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਬਘਿਆੜ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ (ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ)।

12.4.8

यदस्या गोपतौ सत्या लोम ध्वाङ्क्षो अजीहिडत् ।
ततः कुमारा म्रियन्ते यक्ष्मो विन्दत्यनामनात् ॥ १२.४.८ ॥

ਗੋਪਤੀ ਕੋਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਸ ਦੇ ਰੋਮ ਨੂੰ ਕਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਬਾਲਕ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਨਹੀਂ ਝੁਕਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਯਕ੍ਸ਼ਮਾ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

12.4.9

यदस्याः पल्पूलनं शकृद्दासी समस्यति ।
ततोऽपरूपं जायते तस्मादव्येष्यदेनसः ॥ १२.४.९ ॥

ਦਾਸੀ ਇਸ ਦੇ ਪਲ੍ਪੂਲਨ (ਗੋਬਰ-ਮੰਥਨ) ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

12.4.10

जायमानाभि जायते देवान्त्सब्राह्मणान् वशा ।
तस्माद्ब्रह्मभ्यो देयैषा तदाहुः स्वस्य गोपनम् ॥ १२.४.१० ॥

ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਵਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਜਨਮਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

12.4.11

य एनां वनिमायन्ति तेषां देवकृता वशा ।
ब्रह्मज्येयं तदब्रुवन् य एनां निप्रियायते ॥ १२.४.११ ॥

ਜੋ ਇਸ ਕੋਲ ਭਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਿਹਾ।

12.4.12

य आर्षेयेभ्यो याचद्भ्यो देवानां गां न दित्सति ।
आ स देवेषु वृश्चते ब्राह्मणानां च मन्यवे ॥ १२.४.१२ ॥

ਜੋ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਆਰਸ਼ੇਯਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗਾਂ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

12.4.13

यो अस्य स्याद्वशाभोगो अन्यामिछेत तर्हि सः ।
हिंस्ते अदत्ता पुरुषं याचितां च न दित्सति ॥ १२.४.१३ ॥

ਜੋ ਇਸ ਵਸ਼ਾ ਦਾ ਭੋਗੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।

12.4.14

यथा शेवधिर्निहितो ब्राह्मणानां तथा वशा ।
तामेतदछायन्ति यस्मिन् कस्मिंश्च जायते ॥ १२.४.१४ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਲੁਕਾਏ ਹੋਏ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਾਂਗ ਵਸ਼ਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਜਨਮੇ, ਉਸੇ ਦੀ ਉਹ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।

12.4.15

स्वमेतदछायन्ति यद्वशां ब्राह्मणा अभि ।
यथैनान् अन्यस्मिन् जिनीयादेवास्या निरोधनम् ॥ १२.४.१५ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ।

12.4.16

चरेदेवा त्रैहायणादविज्ञातगदा सती ।
वशां च विद्यान् नारद ब्राह्मणास्तर्ह्येष्याः ॥ १२.४.१६ ॥

ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਛੇ ਤੋਂ ਰੋਗ-ਅਣਜਾਣ ਵਸ਼ਾ ਵਿਚਰੇ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਵਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ।

12.4.17

य एनामवशामाह देवानां निहितं निधिम् ।
उभौ तस्मै भवाशर्वौ परिक्रम्येषुमस्यतः ॥ १२.४.१७ ॥

ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਅਵਸ਼ਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੁਕਾਏ ਹੋਏ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦਾ (ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ); ਉਸਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਭਵ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵ ਦੋਵੇਂ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

12.4.18

यो अस्या ऊधो न वेदाथो अस्या स्तनान् उत ।
उभयेनैवास्मै दुहे दातुं चेदशकद्वशाम् ॥ १२.४.१८ ॥

ਜੋ ਇਸਦੇ ਥਣਾਂ ਅਤੇ ਸਤਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਵਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

12.4.19

दुरदभ्नैनमा शये याचितां च न दित्सति ।
नास्मै कामाः समृध्यन्ते यामदत्त्वा चिकीर्षति ॥ १२.४.१९ ॥

ਅਜਿੱਤ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤੇ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।

12.4.20

देवा वशामयाचन् मुखं कृत्वा ब्राह्मणम् ।
तेषां सर्वेषामददद्धेडं न्येति मानुषः ॥ १२.४.२० ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਕੇ ਵਸ਼ਾ (ਬਾਂਝ ਗਾਂ) ਮੰਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਹੇਡ (ਕ੍ਰੋਧ) ਹੇਠ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

12.4.21

हेडं पशूनां न्येति ब्राह्मणेभ्योऽददद्वशाम् ।
देवानां निहितं भागं मर्त्यश्चेन् निप्रियायते ॥ १२.४.२१ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ਾ ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਹੇਡ ਹੇਠ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹਿੱਸਾ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਅਪ੍ਰਿਯ ਬਣ ਜਾਵੇ...

12.4.22

यदन्ये शतं याचेयुर्ब्राह्मणा गोपतिं वशाम् ।
अथैनां देवा अब्रुवन्न् एवं ह विदुषो वशा ॥ १२.४.२२ ॥

ਹੋਰ ਸੌ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੋਪਤੀ ਤੋਂ ਵਸ਼ਾ ਮੰਗਣ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸ਼ਾ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।"

12.4.23

य एवं विदुषेऽदत्त्वाथान्येभ्यो ददद्वशाम् ।
दुर्गा तस्मा अधिष्ठाने पृथिवी सहदेवता ॥ १२.४.२३ ॥

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੁਰਗਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

12.4.24

देवा वशामयाचन् यस्मिन्न् अग्रे अजायत ।
तामेतां विद्यान् नारदः सह देवैरुदाजत ॥ १२.४.२४ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਸ਼ਾ ਮੰਗੀ — ਜੋ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਹਿਤ ਉੱਪਰ ਲੈ ਗਿਆ।

12.4.25

अनपत्यमल्पपशुं वशा कृणोति पूरुषम् ।
ब्राह्मणैश्च याचितामथैनां निप्रियायते ॥ १२.४.२५ ॥

ਵਸ਼ਾ ਬੇ-ਔਲਾਦ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਸ਼ੂਧਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

12.4.26

अग्नीषोमाभ्यां कामाय मित्राय वरुणाय च ।
तेभ्यो याचन्ति ब्राह्मणास्तेष्वा वृश्चतेऽददत् ॥ १२.४.२६ ॥

ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੋਮ, ਕਾਮ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਲਈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ (ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ) ਕੱਟ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

12.4.27

यावदस्या गोपतिर्नोपशृणुयादृचः स्वयम् ।
चरेदस्य तावद्गोषु नास्य श्रुत्वा गृहे वसेत् ॥ १२.४.२७ ॥

ਇਸ ਵਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਰਿਚਾਂ ਜਦ ਤੱਕ ਗੋਪਤੀ ਆਪ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੇ।

12.4.28

यो अस्या ऋच उपश्रुत्याथ गोष्वचीचरत् ।
आयुश्च तस्य भूतिं च देवा वृश्चन्ति हीडिताः ॥ १२.४.२८ ॥

ਇਸ ਵਸ਼ਾ ਦੀ ਰਿਚਾ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

12.4.29

वशा चरन्ती बहुधा देवानां निहितो निधिः ।
आविष्कृणुष्व रूपाणि यदा स्थाम जिघांसति ॥ १२.४.२९ ॥

ਵਸ਼ਾ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਦ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।

12.4.30

आविरात्मानं कृणुते यदा स्थाम जिघांसति ।
अथो ह ब्रह्मभ्यो वशा याञ्च्याय कृणुते मनः ॥ १२.४.३० ॥

ਜਦ ਉਹ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

12.4.31

मनसा सं कल्पयति तद्देवामपि गच्छति ।
ततो ह ब्रह्माणो वशामुपप्रयन्ति याचितुम् ॥ १२.४.३१ ॥

ਮਨ ਨਾਲ ਜੋ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸ਼ਾ (ਬਾਂਝ ਗਊ) ਮੰਗਣ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

12.4.32

स्वधाकारेण पितृभ्यो यज्ञेन देवताभ्यः ।
दानेन राजन्यो वशाया मातुर्हेडं न गच्छति ॥ १२.४.३२ ॥

ਸ੍ਵਧਾਕਾਰ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਯਗ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਰਾਜਨਯ ਵਸ਼ਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

12.4.33

वशा माता राजन्यस्य तथा संभूतमग्रशः ।
तस्या आहुरनर्पणं यद्ब्रह्मभ्यः प्रदीयते ॥ १२.४.३३ ॥

ਵਸ਼ਾ ਰਾਜਨਯ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ 'ਅਨਰਪਣ' (ਨਾ ਦੇਣਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

12.4.34

यथाज्यं प्रगृहीतमालुम्पेत्स्रुचो अग्नये ।
एवा ह ब्रह्मभ्यो वशामग्नय आ वृश्चतेऽददत् ॥ १२.४.३४ ॥

ਸ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਲਈ ਲਿਆ ਘਿਓ ਜਿਵੇਂ ਡੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਲਈ (ਯਗ ਤੋਂ) ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

12.4.35

पुरोडाशवत्सा सुदुघा लोकेऽस्मा उप तिष्ठति ।
सास्मै सर्वान् कामान् वशा प्रददुषे दुहे ॥ १२.४.३५ ॥

ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਬਣਾਈ, ਸੌਖਿਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਸ਼ਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਤਾ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਦੀ ਹੈ।

12.4.36

सर्वान् कामान् यमराज्ये वशा प्रददुषे दुहे ।
अथाहुर्नारकं लोकं निरुन्धानस्य याचिताम् ॥ १२.४.३६ ॥

ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਾ ਦਾਤਾ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਕੱਢਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾਰਕ ਲੋਕ ਹੈ।

12.4.37

प्रवीयमाना चरति क्रुद्धा गोपतये वशा ।
वेहतं मा मन्यमानो मृत्योः पाशेषु बध्यताम् ॥ १२.४.३७ ॥

ਗੋਪਤੀ ਲਈ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਵਸ਼ਾ ਭਟਕਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਵੇਹਤ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝੇ।

12.4.38

यो वेहतं मन्यमानोऽमा च पचते वशाम् ।
अप्यस्य पुत्रान् पौत्रांश्च याचयते बृहस्पतिः ॥ १२.४.३८ ॥

ਮੈਨੂੰ ਵੇਹਤ ਸਮਝ ਕੇ ਜੋ ਕੱਚੀ ਨਾਲ ਵਸ਼ਾ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇ।

12.4.39

महदेषाव तपति चरन्ती गोषु गौरपि ।
अथो ह गोपतये वशाददुषे विषं दुहे ॥ १२.४.३९ ॥

ਇਹ ਵਸ਼ਾ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਬਹੁਤ ਤਪਦੀ ਹੈ; ਗੋਪਤੀ ਲਈ ਵਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਦੁਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

12.4.40

प्रियं पशूनां भवति यद्ब्रह्मभ्यः प्रदीयते ।
अथो वशायास्तत्प्रियं यद्देवत्रा हविः स्यात् ॥ १२.४.४० ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਿ ਬਣੇ।

12.4.41

या वशा उदकल्पयन् देवा यज्ञादुदेत्य ।
तासां विलिप्त्यं भीमामुदाकुरुत नारदः ॥ १२.४.४१ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਜੋ ਵਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਵਿਲਿਪਤੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀ।

12.4.42

तां देवा अमीमांसन्त वशेया३ अवशेति ।
तामब्रवीन् नारद एषा वशानां वशतमेति ॥ १२.४.४२ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ — 'ਇਹ ਵਸ਼ਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅਵਸ਼ਾ?' ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਇਹ ਵਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਸ਼ਾ ਹੈ।'

12.4.43

कति नु वशा नारद यास्त्वं वेत्थ मनुष्यजाः ।
तास्त्वा पृच्छामि विद्वांसं कस्या नाश्नीयादब्राह्मणः ॥ १२.४.४३ ॥

ਨਾਰਦ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮੀਆਂ ਵਸ਼ਾਵਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ? ਗਿਆਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਕਿਸ ਵਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਖਾਵੇ?

12.4.44

विलिप्त्या बृहस्पते या च सूतवशा वशा ।
तस्या नाश्नीयादब्राह्मणो य आशंसेत भूत्याम् ॥ १२.४.४४ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿਲਿਪਤੀ ਅਤੇ ਸੂਤਵਸ਼ਾ ਵਸ਼ਾ — ਜੋ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਖਾਵੇ।

12.4.45

नमस्ते अस्तु नारदानुष्ठु विदुषे वशा ।
कतमासां भीमतमा यामदत्त्वा पराभवेत् ॥ १२.४.४५ ॥

ਨਾਰਦ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਗਿਆਨੀ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ, ਵਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੰਦਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇ?

12.4.46

विलिप्ती या बृहस्पतेऽथो सूतवशा वशा ।
तस्या नाश्नीयादब्राह्मणो य आशंसेत भूत्याम् ॥ १२.४.४६ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿਲਿਪਤੀ ਅਤੇ ਸੂਤਵਸ਼ਾ ਵਸ਼ਾ — ਜੋ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਖਾਵੇ।

12.4.47

त्रीणि वै वशाजातानि विलिप्ती सूतवशा वशा ।
ताः प्र यच्छेद्ब्रह्मभ्यः सोऽनाव्रस्कः प्रजापतौ ॥ १२.४.४७ ॥

ਵਸ਼ਾ ਤੋਂ ਜੰਮੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਨ — ਵਿਲਿਪਤੀ, ਸੂਤਵਸ਼ਾ, ਵਸ਼ਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

12.4.48

एतद्वो ब्राह्मणा हविरिति मन्वीत याचितः ।
वशां चेदेनं याचेयुर्या भीमाददुषो गृहे ॥ १२.४.४८ ॥

'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹਵਿਸ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਗ ਹੋਣ ਤੇ ਸੋਚੇ; ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸ਼ਾ ਮੰਗਣ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਵਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਥੋਂ ਦੇਵੇ।

12.4.49

देवा वशां पर्यवदन् न नोऽदादिति हीडिताः ।
एताभिर्ऋग्भिर्भेदं तस्माद्वै स पराभवत् ॥ १२.४.४९ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਸ਼ਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ—"ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ" ਆਖ ਕੇ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭੇਦ ਨੂੰ (ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ); ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਾਰ ਗਿਆ।

12.4.50

उतैनां भेदो नाददाद्वशामिन्द्रेण याचितः ।
तस्मात्तं देवा आगसोऽवृश्चन्न् अहमुत्तरे ॥ १२.४.५० ॥

ਅਤੇ ਭੇਦ ਨੇ ਇਸ ਵਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ; ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ — (ਅਗਲੀਆਂ ਰਿਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ) 'ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਂ'।

12.4.51

ये वशाया अदानाय वदन्ति परिरापिणः ।
इन्द्रस्य मन्यवे जाल्मा आ वृश्चन्ते अचित्त्या ॥ १२.४.५१ ॥

ਵਸ਼ਾ ਨਾ ਦੇਣ ਲਈ ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ, ਦੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

12.4.52

ये गोपतिं पराणीयाथाहुर्मा ददा इति ।
रुद्रस्यास्तां ते हेतीं परि यन्त्यचित्त्या ॥ १२.४.५२ ॥

ਗੋਪਤੀ (ਵਸ਼ਾ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ "ਨਾ ਦੇ" ਆਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਰੁਦਰ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ — ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ।

12.4.53

यदि हुतां यद्यहुताममा च पचते वशाम् ।
देवान्त्सब्राह्मणान् ऋत्वा जिह्मो लोकान् निर्ऋच्छति ॥ १२.४.५३ ॥

ਵਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਕੱਚੀ ਹੀ ਪਕਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਕੁਟਿਲ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।