અથર્વવેદ · સૂક્ત 13.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.2.1
उदस्य केतवो दिवि शुक्रा भ्राजन्त ईरते ।
आदित्यस्य नृचक्षसो महिव्रतस्य मीढुषः ॥ १३.२.१ ॥
આ સૂર્યના શુભ્ર કિરણો આકાશમાં ચમકતાં ઊંચે ઊઠે છે; તે મનુષ્યોને જોનાર, મહાવ્રતી અને વર્ષા કરનાર આદિત્યનાં છે.
13.2.2
दिशां प्रज्ञानां स्वरयन्तमर्चिषा सुपक्षमाशुं पतयन्तमर्णवे ।
स्तवाम सूर्यं भुवनस्य गोपां यो रश्मिभिर्दिश आभाति सर्वाः ॥ १३.२.२ ॥
દિશાઓ અને લોકોને પોતાના તેજથી ગજાવનાર, સુંદર પાંખોવાળા, વેગવાન, આકાશ-સાગરમાં ઊડનાર, વિશ્વના રક્ષક એવા તે સૂર્યની આપણે સ્તુતિ કરીએ; જે કિરણોથી સર્વ દિશાઓને પ્રકાશિત કરે છે.
13.2.3
यत्प्राङ्प्रत्यङ्स्वधया यासि शीभं नानारूपे अहनी कर्षि मायया ।
तदादित्य महि तत्ते महि श्रवो यदेको विश्वं परि भूम जायसे ॥ १३.२.३ ॥
હે આદિત્ય! તું પોતાની શક્તિથી પૂર્વ અને પશ્ચિમ તરફ વેગથી જાય છે અને તારી માયાથી વિવિધ રૂપના દિવસો બનાવે છે, તે જ તારી મહાન કીર્તિ છે; કારણ કે તું એકલો જ સમગ્ર વિશ્વની આસપાસ જન્મે છે.
13.2.4
विपश्चितं तरणिं भ्राजमानं वहन्ति यं हरितः सप्त बह्वीः ।
स्रुताद्यमत्त्रिर्दिवमुन्निनाय तं त्वा पश्यन्ति परियान्तमाजिम् ॥ १३.२.४ ॥
જ્ઞાની, પાર ઉતારનાર, ઝળહળતા તે સૂર્યને સાત પીળા-બદામી ઘોડા વહન કરે છે; પ્રવાહમાંથી અત્રિએ તેને સ્વર્ગ તરફ ઉપાડ્યો; ફરતા એવા તને લોકો પોતાના માર્ગમાં જુએ છે.
13.2.5
मा त्वा दभन् परियान्तमाजिं स्वस्ति दुर्गामति याहि शीभम् ।
दिवं च सूर्य पृथिवीं च देवीमहोरात्रे विमिमानो यदेषि ॥ १३.२.५ ॥
ફરતા એવા તને કોઈ હાનિ ન પહોંચાડે; કલ્યાણ સાથે દુર્ગમ માર્ગ ઝડપથી પાર કર. હે સૂર્ય! દિવસ અને રાત માપતાં તું સ્વર્ગ અને દિવ્ય પૃથ્વી વચ્ચે જાય છે ત્યારે.
13.2.6
स्वस्ति ते सूर्य चरसे रथाय येनोभावन्तौ परियासि सद्यः ।
यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः ॥ १३.२.६ ॥
હે સૂર્ય, તારા રથનું કલ્યાણ થાઓ, જેના વડે તું બંને છેડાની આસપાસ તરત ફરે છે. જેને તારા સૌથી બળવાન હરિત અશ્વો વહન કરે છે—સો અશ્વો, અથવા સાત ઘણા અશ્વો.
13.2.7
सुखं सूर्य रथमंशुमन्तं स्योनं सुवह्निमधि तिष्ठ वाजिनम् ।
यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः ॥ १३.२.७ ॥
હે સૂર્ય, સુખદ, કિરણોવાળા, આરામદાયક, સરળતાથી ખેંચાતા, વેગવાન રથ પર ચઢ. જેને તારા સૌથી બળવાન હરિત અશ્વો વહન કરે છે—સો અશ્વો, અથવા સાત ઘણા અશ્વો.
13.2.8
सप्त सूर्यो हरितो यातवे रथे हिरण्यत्वचसो बृहतीरयुक्त ।
अमोचि शुक्रो रजसः परस्ताद्विधूय देवस्तमो दिवमारुहत् ॥ १३.२.८ ॥
સૂર્યે યાત્રા માટે રથમાં સાત હરિત અશ્વો જોડ્યા—સોનેરી ત્વચાવાળા, વિશાળ. તેજસ્વી શુદ્ધ (સૂર્ય) અંધકારમય લોકથી દૂરથી મુક્ત થયો; દિવ્ય દેવે અંધકારને ખંખેરીને આકાશ પર આરોહણ કર્યું.
13.2.9
उत्केतुना बृहता देव आगन्न् अपावृक्तमोऽभि ज्योतिरश्रैत् ।
दिव्यः सुपर्णः स वीरो व्यख्यददितेः पुत्रो भुवनानि विश्वा ॥ १३.२.९ ॥
મોટી તેજસ્વી ધ્વજા સાથે દેવ આવ્યો; અંધકાર દૂર કરીને તેણે પ્રકાશ મેળવ્યો. તે દિવ્ય સુંદર-પાંખવાળો વીર, અદિતિનો પુત્ર, સર્વ લોકોને પ્રકાશિત કરે છે.
13.2.10
उद्यन् रश्मीन् आ तनुषे विश्वा रुपाणि पुष्यसि ।
उभा समुद्रौ क्रतुना वि भासि सर्वांल्लोकान् परिभूर्भ्राजमानः ॥ १३.२.१० ॥
ઉદય પામતાં તું તારાં કિરણો ફેલાવે છે, સર્વ રૂપોને પોષે છે. તારી સંકલ્પશક્તિથી બંને સમુદ્રોને પ્રકાશિત કરે છે; સર્વ લોકો પર સર્વોપરી, ચમકતો (સૂર્ય) પ્રકાશે છે.
13.2.11
पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीडन्तौ परि यातोऽर्णवम् ।
विश्वान्यो भुवना विचष्टे हैरण्यैरन्यं हरितो वहन्ति ॥ १३.२.११ ॥
પૂર્વ અને પશ્ચિમમાં વિચરતા આ બે બાળકો માયાથી રમતાં સમુદ્રની આસપાસ જાય છે. એક સર્વ લોકને જુએ છે; બીજાને સોનેરી લીલા અશ્વો વહન કરે છે.
13.2.12
दिवि त्वात्त्रिरधारयत्सूर्या मासाय कर्तवे ।
स एषि सुधृतस्तपन् विश्वा भूतावचाकशत् ॥ १३.२.१२ ॥
અત્રિએ તને દિવ્યલોકમાં સૂર્યા માટે, માસ રચવા માટે સ્થાપ્યો. તું સ્થિર રીતે ચાલે છે, તપતો સર્વ પ્રાણીઓને જુએ છે.
13.2.13
उभावन्तौ समर्षसि वत्सः संमातराविव ।
नन्वेतदितः पुरा ब्रह्म देवा अमी विदुः ॥ १३.२.१३ ॥
તું બંને છેડાને સાથે ઓળંગે છે, વાછરડું બે માતાઓની વચ્ચે જાય તેમ. ખરેખર આ બ્રહ્મને પહેલાં આ દેવો જાણતા હતા.
13.2.14
यत्समुद्रमनु श्रितं तत्सिषासति सूर्यः ।
अध्वास्य विततो महान् पूर्वश्चापरश्च यः ॥ १३.२.१४ ॥
સમુદ્રમાં આશ્રિત જે છે તેને સૂર્ય મેળવવા ઇચ્છે છે. તેનો માર્ગ વિસ્તૃત અને મહાન છે; તે પૂર્વ અને પશ્ચિમ બંને છે.
13.2.15
तं समाप्नोति जूतिभिस्ततो नाप चिकित्सति ।
तेनामृतस्य भक्षं देवानां नाव रुन्धते ॥ १३.२.१५ ॥
તેને તે વેગોથી પ્રાપ્ત કરે છે; ત્યાંથી તે દૂર વિચારતો નથી. તેના દ્વારા અમૃતનો ભાગ દેવોનો છે; તેઓ તેને રોકતા નથી.
13.2.16
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः ।
दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥ १३.२.१६ ॥
તે સર્વજ્ઞ દેવને કિરણો ઊંચે વહન કરે છે; સૌને જોવા માટે સૂર્યને.
13.2.17
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः ।
सूराय विश्वचक्षसे ॥ १३.२.१७ ॥
ચોરોની જેમ નક્ષત્રો રાત્રે દૂર ચાલ્યાં જાય છે; સર્વદર્શી સૂર્ય માટે.
13.2.18
अदृश्रन्न् अस्य केतवो वि रश्मयो जनामनु ।
भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥ १३.२.१८ ॥
તેના કિરણો દેખાયા; તેની રશ્મિઓ લોકો તરફ ફેલાઈ, ચમકતા અગ્નિઓ જેવી.
13.2.19
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य ।
विश्वमा भासि रोचन ॥ १३.२.१९ ॥
હે સૂર્ય, તું પાર ઉતારનાર, સૌને દેખાતો, પ્રકાશ સર્જનાર છે; હે દીપ્તિમાન, તું સમગ્ર વિશ્વને પ્રકાશિત કરે છે.
13.2.20
प्रत्यङ्देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषीः ।
प्रत्यङ्विश्वं स्वर्दृशे ॥ १३.२.२० ॥
દેવોની પ્રજા તરફ મુખ કરીને તું ઊગે છે; મનુષ્યો તરફ મુખ કરીને ઊગે છે; સૌને અને સ્વર્ગને જોવા માટે તું મુખ ફેરવે છે.
13.2.21
येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाँ अनु ।
त्वं वरुण पश्यसि ॥ १३.२.२१ ॥
હે પાવક, જે દૃષ્ટિથી તું લોકો પર ફરનારાને જુએ છે, તે જ દૃષ્ટિથી, હે વરુણ, તું જુએ છે.
13.2.22
वि द्यामेषि रजस्पृथ्वहर्मिमानो अक्तुभिः ।
पश्यन् जन्मानि सूर्य ॥ १३.२.२२ ॥
હે સૂર્ય, તું આકાશને પાર કરે છે, વિશાળ અંતરિક્ષમાં, દિવસ માપતો, રાત્રિઓ સાથે; સર્વ જન્મોને જોતો.
13.2.23
सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य ।
शोचिष्केशं विचक्षणम् ॥ १३.२.२३ ॥
હે દેવ સૂર્ય, સાત હરિત અશ્વો રથમાં તને વહન કરે છે — જ્વાળા-કેશ, સર્વદર્શી તને.
13.2.24
अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्यः ।
ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः ॥ १३.२.२४ ॥
રથના પૌત્ર સૂર્યે સાત ચમકતા અશ્વો જોડ્યા; એ સ્વયં જોડાયેલા અશ્વો સાથે તે ચાલે છે.
13.2.25
रोहितो दिवमारुहत्तपसा तपस्वी ।
स योनिमैति स उ जायते पुनः स देवानामधिपतिर्बभूव ॥ १३.२.२५ ॥
લાલ રોહિત તપથી સ્વર્ગે ચઢ્યો; એ તપસ્વી ફરી પોતાના ઉદ્ગમમાં જાય છે અને ફરી જન્મે છે — તે દેવોનો અધિપતિ બન્યો.
13.2.26
यो विश्वचर्षणिरुत विश्वतोमुखो यो विश्वतस्पाणिरुत विश्वतस्पृथः ।
सं बाहुभ्यां भरति सं पतत्रैर्द्यावापृथिवी जनयन् देव एकः ॥ १३.२.२६ ॥
જે સર્વદર્શી, સર્વમુખ, સર્વહસ્ત અને સર્વવિસ્તૃત છે; પોતાના બાહુ અને પાંખોથી એકત્ર ધારણ કરે છે — તે એક દેવ દ્યાવાપૃથિવીને ઉત્પન્ન કરે છે.
13.2.27
एकपाद्द्विपदो भूयो वि चक्रमे द्विपात्त्रिपादमभ्येति पश्चात् ।
द्विपाद्ध षट्पदो भूयो वि चक्रमे त एकपदस्तन्वं समासते ॥ १३.२.२७ ॥
એકપાદ દ્વિપાદ થઈ ફરી ચાલ્યો; દ્વિપાદ ત્રિપાદની પાછળ આવે છે; દ્વિપાદ ષટ્પાદ થઈ ફરી ચાલ્યો — તે એકપાદ દેહમાં એકસાથે બેસે છે.
13.2.28
अतन्द्रो यास्यन् हरितो यदास्थाद्द्वे रूपे कृणुते रोचमानः ।
केतुमान् उद्यन्त्सहमानो रजांसि विश्वा आदित्य प्रवतो वि भासि ॥ १३.२.२८ ॥
થાક્યા વિના જતો તે, જ્યારે હરિત અશ્વો પર ચઢે છે ત્યારે ચમકતો બે રૂપ બનાવે છે; હે આદિત્ય, કેતુમાન થઈ ઉદય પામી સર્વ લોકોને જીતીને ઊંચાઈઓથી તું પ્રકાશે છે.
13.2.29
बण्महाँ असि सूर्य बडादित्य महाँ असि ।
महांस्ते महतो महिमा त्वमादित्य महाँ असि ॥ १३.२.२९ ॥
હે સૂર્ય, તું ખરેખર મહાન છે; હે આદિત્ય, તું મહાન છે. તારી મહિમા મહાનોની મહિમા છે; હે આદિત્ય, તું મહાન છે.
13.2.30
रोचसे दिवि रोचसे अन्तरिक्षे पतङ्ग पृथिव्यां रोचसे रोचसे अप्स्वन्तः ।
उभा समुद्रौ रुच्या व्यापिथ देवो देवासि महिषः स्वर्जित् ॥ १३.२.३० ॥
તું દિવમાં ચમકે છે, અંતરિક્ષમાં ચમકે છે; હે પતંગ, પૃથ્વી પર ચમકે છે, જળની અંદર ચમકે છે. બંને સમુદ્રોને તેં તારા તેજથી વ્યાપ્ત કર્યા; તું દેવ છે, દેવ છે, મહાન છે, સ્વર્ગજિત છે.
13.2.31
अर्वाङ्परस्तात्प्रयतो व्यध्व आशुर्विपश्चित्पतयन् पतङ्गः ।
विष्णुर्विचित्तः शवसाधितिष्ठन् प्र केतुना सहते विश्वमेजत् ॥ १३.२.३१ ॥
દૂરથી આગળ વધતો, માર્ગો પાર કરતો, વેગવાન, જ્ઞાની, ઉડતો પતંગ; વિષ્ણુ, વિવિધ મનવાળો, બળથી સ્થિર રહી પોતાના તેજથી ચાલતા સર્વને જીતે છે.
13.2.32
चित्रश्चिकित्वान् महिषः सुपर्ण आरोचयन् रोदसी अन्तरिक्षम् ।
अहोरात्रे परि सूर्यं वसाने प्रास्य विश्वा तिरतो वीर्याणि ॥ १३.२.३२ ॥
અદ્ભુત, વિવેકી, મહાન, સુંદર પાંખોવાળું પક્ષી; દ્યાવાપૃથિવી અને અંતરિક્ષને પ્રકાશિત કરતું, દિવસ-રાતને સૂર્યની આસપાસ ધારણ કરતું; તે પોતાના સમસ્ત પરાક્રમો પાર કરાવે છે.
13.2.33
तिग्मो विभ्राजन् तन्वं शिशानोऽरंगमासः प्रवतो रराणः ।
ज्योतिष्मान् पक्षी महिषो वयोधा विश्वा आस्थात्प्रदिशः कल्पमानः ॥ १३.२.३३ ॥
તીક્ષ્ણ, પોતાના શરીરને ઝળહળાવતો અને તીક્ષ્ણ કરતો, દૂરના માર્ગોથી વેગવાન ઘોડાઓ સાથે હર્ષિત; જ્યોતિર્મય, પક્ષી, મહાન, જીવનશક્તિ આપનાર; તે સર્વ દિશાઓ પર ઊભો રહી તેમને ઘડે છે.
13.2.34
चित्रं देवानां केतुरनीकं ज्योतिष्मान् प्रदिशः सूर्य उद्यन् ।
दिवाकरोऽति द्युम्नैस्तमांसि विश्वातारीद्दुरितानि शुक्रः ॥ १३.२.३४ ॥
દેવોનો અદ્ભુત ધ્વજ, તેજસ્વી મુખ; દિશાઓમાં ઉદય પામતો સૂર્ય. દિવાકર પોતાની દીપ્તિથી સર્વ અંધકાર અને દુરિતો પાર કરી ગયો; તે શુક્ર છે.
13.2.35
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः ।
आप्राद् द्वायापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥ १३.२.३५ ॥
દેવોનું અદ્ભુત તેજ ઉદય પામ્યું; મિત્ર, વરુણ અને અગ્નિનું એ ચક્ષુ છે. તેણે દ્યાવાપૃથિવી અને અંતરિક્ષ ભરી દીધા; સૂર્ય ચાલતા અને સ્થિર જગતનો આત્મા છે.
13.2.36
उच्चा पतन्तमरुणं सुपर्णं मध्ये दिवस्तरणिं भ्राजमानम् ।
पश्याम त्वा सवितारं यमाहुरजस्रं ज्योतिर्यदविन्ददत्त्रिः ॥ १३.२.३६ ॥
ઊંચે ઉડતા રક્તવર્ણ સુપર્ણને, આકાશના મધ્યમાં ચમકતા તરણિને આપણે જોઈએ. તને આપણે સવિતા તરીકે જોઈએ; જેને તેઓ અજસ્ર જ્યોતિ કહે છે, તેને તેમણે ત્રણ વાર મેળવ્યું.
13.2.37
दिवस्पृष्ठे धावमानं सुपर्णमदित्याः पुत्रं नाथकाम उप यामि भीतः ।
स नः सूर्य प्र तिर दीर्घमायुर्मा रिषाम सुमतौ ते स्याम ॥ १३.२.३७ ॥
આકાશની પીઠ પર દોડતા સુપર્ણ, અદિતિના પુત્ર પાસે, આશ્રય ઇચ્છતો ભયભીત થઈને હું જાઉં છું. હે સૂર્ય, તે અમને દીર્ઘ આયુ સુધી પાર ઉતારે; અમે નાશ ન પામીએ, અમે તારી કૃપામાં રહીએ.
13.2.38
सहस्राह्ण्यं वियतावस्य पक्षौ हरेर्हंसस्य पततः स्वर्गम् ।
स देवान्त्सर्वान् उरस्युपदद्य संपश्यन् याति भुवनानि विश्वा ॥ १३.२.३८ ॥
તેની હજાર દિવસોની બે પાંખો ફેલાયેલી છે; હરિ હંસ સ્વર્ગ તરફ ઉડે છે. તે સર્વ દેવોને પોતાની છાતી પર ધારણ કરી, સૌને જોતો, સર્વ લોકોમાં જાય છે.
13.2.39
रोहितः कालो अभवद्रोहितोऽग्रे प्रजापतिः ।
रोहितो यज्ञानां मुखं रोहितः स्वराभरत् ॥ १३.२.३९ ॥
રોહિત કાળ બન્યો; રોહિત આરંભમાં પ્રજાપતિ બન્યો. રોહિત યજ્ઞોનું મુખ છે; રોહિતે સ્વર્ગ ધારણ કર્યું.
13.2.40
रोहितो लोको अभवद्रोहितोऽत्यतपद्दिवम् ।
रोहितो रश्मिभिर्भूमिं समुद्रमनु सं चरत् ॥ १३.२.४० ॥
રોહિત લોક બન્યો; રોહિતે આકાશને તપાવ્યું. રોહિત પોતાનાં કિરણોથી પૃથ્વી અને સમુદ્ર પર સંચરે છે.
13.2.41
सर्वा दिशः समचरद्रोहितोऽधिपतिर्दिवः ।
दिवं समुद्रमाद्भूमिं सर्वं भूतं वि रक्षति ॥ १३.२.४१ ॥
રોહિત સર્વ દિશાઓમાં સંચર્યો; તે આકાશનો અધિપતિ છે. તે આકાશ, સમુદ્ર, પૃથ્વી અને સમસ્ત પ્રાણીઓનું રક્ષણ કરે છે.
13.2.42
आरोहन् छुक्रो बृहतीरतन्द्रो द्वे रूपे कृणुते रोचमानः ।
चित्रश्चिकित्वान् महिषो वातमाया यावतो लोकान् अभि यद्विभाति ॥ १३.२.४२ ॥
શુક્ર, અથાક, ઊંચા આકાશ પર ચઢીને બે રૂપ ધારણ કરી ચમકે છે. તે અદ્ભુત, જ્ઞાની, મહિષ, વાયુ-માયાવાળો છે; જેટલા લોક છે તે સર્વ પર તે પ્રકાશે છે.
13.2.43
अभ्यन्यदेति पर्यन्यदस्यतेऽहोरात्राभ्यां महिषः कल्पमानः ।
सूर्यं वयं रजसि क्षियन्तं गातुविदं हवामहे नाधमानाः ॥ १३.२.४३ ॥
તે એક તરફ જાય છે, બીજી તરફ આથમે છે; દિવસ-રાતથી કાળને ઘડતો મહિષ. અંતરિક્ષમાં વસતા માર્ગજ્ઞ સૂર્યને અમે પ્રાર્થના કરીને આવાહન કરીએ છીએ.
13.2.44
पृथिवीप्रो महिषो नाधमानस्य गातुरदब्धचक्षुः परि विश्वं बभूव ।
विश्वं संपश्यन्त्सुविदत्रो यजत्र इदं शृणोतु यदहं ब्रवीमि ॥ १३.२.४४ ॥
પૃથ્વીને ભરનાર મહિષ, પ્રાર્થના કરનારના માર્ગને જાણનાર, અચૂક દૃષ્ટિવાળો; તે સર્વમાં વ્યાપ્ત થયો. સર્વને સારી રીતે જોનાર, ઉત્તમ દાતા, પૂજ્ય; હું જે કહું છું તે તે સાંભળો.
13.2.45
पर्यस्य महिमा पृथिवीं समुद्रं ज्योतिषा विभ्राजन् परि द्यामन्तरिक्षम् ।
सर्वं संपश्यन्त्सुविदत्रो यजत्र इदं शृणोतु यदहं ब्रवीमि ॥ १३.२.४५ ॥
તેમની મહિમા પ્રકાશથી પૃથ્વી અને સમુદ્રને ઝળહળાવતી, દ્યુલોક અને અંતરિક્ષની આસપાસ ફેલાયેલી છે. સર્વને સંપૂર્ણપણે જોનાર, ઉદાર અને પૂજનીય તેઓ હું જે કહું છું તે સાંભળો.
13.2.46
अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम् ।
यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकमच्छ ॥ १३.२.४६ ॥
લોકોની સમિધાથી અગ્નિ જાગ્યો; આવતી ઉષા તરફ ગાયની જેમ. યુવાન તેજકિરણો ઉપર ઊઠીને, વણાટની જેમ ફેલાઈને, સ્વર્ગ તરફ વિસ્તરે છે.