ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 13.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.2.1
उदस्य केतवो दिवि शुक्रा भ्राजन्त ईरते ।
आदित्यस्य नृचक्षसो महिव्रतस्य मीढुषः ॥ १३.२.१ ॥
ਇਸ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀਆਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਦਿੱਤ ਦੀਆਂ ਹਨ।
13.2.2
दिशां प्रज्ञानां स्वरयन्तमर्चिषा सुपक्षमाशुं पतयन्तमर्णवे ।
स्तवाम सूर्यं भुवनस्य गोपां यो रश्मिभिर्दिश आभाति सर्वाः ॥ १३.२.२ ॥
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼, ਅਕਾਸ਼-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਉਸ ਸੂਰਜ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਸਤਤਿ ਕਰੀਏ; ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.2.3
यत्प्राङ्प्रत्यङ्स्वधया यासि शीभं नानारूपे अहनी कर्षि मायया ।
तदादित्य महि तत्ते महि श्रवो यदेको विश्वं परि भूम जायसे ॥ १३.२.३ ॥
ਹੇ ਆਦਿੱਤ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
13.2.4
विपश्चितं तरणिं भ्राजमानं वहन्ति यं हरितः सप्त बह्वीः ।
स्रुताद्यमत्त्रिर्दिवमुन्निनाय तं त्वा पश्यन्ति परियान्तमाजिम् ॥ १३.२.४ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਉਸ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੱਤ ਭੂਰੇ ਘੋੜੇ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਤਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉਠਾਇਆ; ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦੇ ਤੈਨੂੰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
13.2.5
मा त्वा दभन् परियान्तमाजिं स्वस्ति दुर्गामति याहि शीभम् ।
दिवं च सूर्य पृथिवीं च देवीमहोरात्रे विमिमानो यदेषि ॥ १३.२.५ ॥
ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ; ਕਲਿਆਣ ਸਹਿਤ ਕਠਿਨ ਰਾਹ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ। ਹੇ ਸੂਰਜ! ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
13.2.6
स्वस्ति ते सूर्य चरसे रथाय येनोभावन्तौ परियासि सद्यः ।
यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः ॥ १३.२.६ ॥
ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੇਰੇ ਰਥ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੁਆਲੇ ਤੁਰੰਤ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ—ਸੌ ਘੋੜੇ, ਜਾਂ ਸੱਤ ਬਹੁਤ ਘੋੜੇ।
13.2.7
सुखं सूर्य रथमंशुमन्तं स्योनं सुवह्निमधि तिष्ठ वाजिनम् ।
यं ते वहन्ति हरितो वहिष्ठाः शतमश्वा यदि वा सप्त बह्वीः ॥ १३.२.७ ॥
ਹੇ ਸੂਰਜ, ਸੁਖਦਾਈ, ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਰਾਮਦੇਹ, ਸੌਖਿਆਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਗਵਾਨ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਸੌ ਘੋੜੇ, ਜਾਂ ਸੱਤ ਬਹੁਤ ਘੋੜੇ।
13.2.8
सप्त सूर्यो हरितो यातवे रथे हिरण्यत्वचसो बृहतीरयुक्त ।
अमोचि शुक्रो रजसः परस्ताद्विधूय देवस्तमो दिवमारुहत् ॥ १३.२.८ ॥
ਸੂਰਜ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ—ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ। ਚਮਕਦਾ ਸ਼ੁੱਧ (ਸੂਰਜ) ਹਨੇਰੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਦੂਰੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ; ਦਿਵ ਦੇਵ ਨੇ ਹਨੇਰਾ ਝਾੜ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
13.2.9
उत्केतुना बृहता देव आगन्न् अपावृक्तमोऽभि ज्योतिरश्रैत् ।
दिव्यः सुपर्णः स वीरो व्यख्यददितेः पुत्रो भुवनानि विश्वा ॥ १३.२.९ ॥
ਵੱਡੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧੁਜਾ ਨਾਲ ਦੇਵ ਆਇਆ; ਹਨੇਰਾ ਹਟਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈ। ਉਹ ਦਿਵ ਸੁੰਦਰ-ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.2.10
उद्यन् रश्मीन् आ तनुषे विश्वा रुपाणि पुष्यसि ।
उभा समुद्रौ क्रतुना वि भासि सर्वांल्लोकान् परिभूर्भ्राजमानः ॥ १३.२.१० ॥
ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਵੋਪਰੀ, ਚਮਕਦਾ (ਸੂਰਜ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾ ਹੈ।
13.2.11
पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीडन्तौ परि यातोऽर्णवम् ।
विश्वान्यो भुवना विचष्टे हैरण्यैरन्यं हरितो वहन्ति ॥ १३.२.११ ॥
ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਇਹ ਦੋ ਬਾਲਕ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਢੋਂਦੇ ਹਨ।
13.2.12
दिवि त्वात्त्रिरधारयत्सूर्या मासाय कर्तवे ।
स एषि सुधृतस्तपन् विश्वा भूतावचाकशत् ॥ १३.२.१२ ॥
ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਸੂਰਿਆ ਲਈ, ਮਹੀਨੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਟਿਕਾਇਆ। ਤੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈਂ, ਤਪਦਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
13.2.13
उभावन्तौ समर्षसि वत्सः संमातराविव ।
नन्वेतदितः पुरा ब्रह्म देवा अमी विदुः ॥ १३.२.१३ ॥
ਤੂੰ ਦੋਵਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਵੱਛਾ ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
13.2.14
यत्समुद्रमनु श्रितं तत्सिषासति सूर्यः ।
अध्वास्य विततो महान् पूर्वश्चापरश्च यः ॥ १३.२.१४ ॥
ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਉਸਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਾਰਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੋਵੇਂ ਹੈ।
13.2.15
तं समाप्नोति जूतिभिस्ततो नाप चिकित्सति ।
तेनामृतस्य भक्षं देवानां नाव रुन्धते ॥ १३.२.१५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਵੇਗਾਂ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ।
13.2.16
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः ।
दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥ १३.२.१६ ॥
ਉਸ ਸਰਬਗਿਆਨੀ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਕਿਰਨਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨੂੰ।
13.2.17
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः ।
सूराय विश्वचक्षसे ॥ १३.२.१७ ॥
ਚੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤਾਰੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਲਈ।
13.2.18
अदृश्रन्न् अस्य केतवो वि रश्मयो जनामनु ।
भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥ १३.२.१८ ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਫੈਲੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ।
13.2.19
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य ।
विश्वमा भासि रोचन ॥ १३.२.१९ ॥
ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
13.2.20
प्रत्यङ्देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषीः ।
प्रत्यङ्विश्वं स्वर्दृशे ॥ १३.२.२० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈਂ; ਸਭ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵੇਖਣ ਲਈ ਤੂੰ ਮੂੰਹ ਫੇਰਦਾ ਹੈਂ।
13.2.21
येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाँ अनु ।
त्वं वरुण पश्यसि ॥ १३.२.२१ ॥
ਹੇ ਪਾਵਕ, ਜਿਸ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਉਸੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ।
13.2.22
वि द्यामेषि रजस्पृथ्वहर्मिमानो अक्तुभिः ।
पश्यन् जन्मानि सूर्य ॥ १३.२.२२ ॥
ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ, ਰਾਤਾਂ ਨਾਲ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ।
13.2.23
सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य ।
शोचिष्केशं विचक्षणम् ॥ १३.२.२३ ॥
ਹੇ ਦੇਵ ਸੂਰਜ, ਸੱਤ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਢੋਂਦੇ ਹਨ — ਲਾਟ-ਕੇਸ਼, ਸਰਵਦਰਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ।
13.2.24
अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्यः ।
ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः ॥ १३.२.२४ ॥
ਰੱਥ ਦਾ ਪੋਤਰਾ ਸੂਰਜ ਸੱਤ ਚਮਕਦੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਆਪ ਜੁੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
13.2.25
रोहितो दिवमारुहत्तपसा तपस्वी ।
स योनिमैति स उ जायते पुनः स देवानामधिपतिर्बभूव ॥ १३.२.२५ ॥
ਲਾਲ ਰੋਹਿਤ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਬਣਿਆ।
13.2.26
यो विश्वचर्षणिरुत विश्वतोमुखो यो विश्वतस्पाणिरुत विश्वतस्पृथः ।
सं बाहुभ्यां भरति सं पतत्रैर्द्यावापृथिवी जनयन् देव एकः ॥ १३.२.२६ ॥
ਜੋ ਸਰਵਦਰਸ਼ੀ, ਸਰਵਮੁਖ, ਸਰਵਹੱਥ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਸਤਾਰੀ ਹੈ; ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਧਾਰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਦੇਵ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.2.27
एकपाद्द्विपदो भूयो वि चक्रमे द्विपात्त्रिपादमभ्येति पश्चात् ।
द्विपाद्ध षट्पदो भूयो वि चक्रमे त एकपदस्तन्वं समासते ॥ १३.२.२७ ॥
ਇਕਪਾਦ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਤੁਰਿਆ; ਦੋਪਾਦ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਪਾਦ ਛੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਤੁਰਿਆ — ਉਹ ਇਕਪਾਦ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
13.2.28
अतन्द्रो यास्यन् हरितो यदास्थाद्द्वे रूपे कृणुते रोचमानः ।
केतुमान् उद्यन्त्सहमानो रजांसि विश्वा आदित्य प्रवतो वि भासि ॥ १३.२.२८ ॥
ਬਿਨਾਂ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦੋ ਰੂਪ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਆਦਿੱਤ, ਕੇਤੂਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਦੈ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾ ਹੈਂ।
13.2.29
बण्महाँ असि सूर्य बडादित्य महाँ असि ।
महांस्ते महतो महिमा त्वमादित्य महाँ असि ॥ १३.२.२९ ॥
ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈਂ; ਹੇ ਆਦਿੱਤ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਮਹਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ; ਹੇ ਆਦਿੱਤ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਹੈਂ।
13.2.30
रोचसे दिवि रोचसे अन्तरिक्षे पतङ्ग पृथिव्यां रोचसे रोचसे अप्स्वन्तः ।
उभा समुद्रौ रुच्या व्यापिथ देवो देवासि महिषः स्वर्जित् ॥ १३.२.३० ॥
ਤੂੰ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਪਤੰਗ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਜਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ। ਦੋਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵਿਆਪਿਆ; ਤੂੰ ਦੇਵ ਹੈਂ, ਦੇਵ ਹੈਂ, ਮਹਾਨ ਹੈਂ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
13.2.31
अर्वाङ्परस्तात्प्रयतो व्यध्व आशुर्विपश्चित्पतयन् पतङ्गः ।
विष्णुर्विचित्तः शवसाधितिष्ठन् प्र केतुना सहते विश्वमेजत् ॥ १३.२.३१ ॥
ਦੂਰੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ, ਤੇਜ਼, ਗਿਆਨੀ, ਉੱਡਦਾ ਪਤੰਗ; ਵਿਸ਼ਣੂ, ਅਨੇਕ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
13.2.32
चित्रश्चिकित्वान् महिषः सुपर्ण आरोचयन् रोदसी अन्तरिक्षम् ।
अहोरात्रे परि सूर्यं वसाने प्रास्य विश्वा तिरतो वीर्याणि ॥ १३.२.३२ ॥
ਵਿਚਿਤ੍ਰ, ਵਿਵੇਕੀ, ਮਹਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ; ਦਿਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਧਾਰਦਾ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵੀਰਜ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.2.33
तिग्मो विभ्राजन् तन्वं शिशानोऽरंगमासः प्रवतो रराणः ।
ज्योतिष्मान् पक्षी महिषो वयोधा विश्वा आस्थात्प्रदिशः कल्पमानः ॥ १३.२.३३ ॥
ਤਿੱਖਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਕਰਦਾ, ਦੂਰ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ; ਜੋਤੀਵਾਨ, ਪੰਛੀ, ਮਹਾਨ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.2.34
चित्रं देवानां केतुरनीकं ज्योतिष्मान् प्रदिशः सूर्य उद्यन् ।
दिवाकरोऽति द्युम्नैस्तमांसि विश्वातारीद्दुरितानि शुक्रः ॥ १३.२.३४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਝੰਡਾ, ਚਮਕਦਾ ਮੁੱਖ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਗਦਾ ਸੂਰਜ। ਦਿਵਾਕਰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਅਤੇ ਦੁਰਭਾਗ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ; ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ।
13.2.35
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः ।
आप्राद् द्वायापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥ १३.२.३५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਤੇਜ ਉਦੈ ਹੋਇਆ; ਮਿੱਤਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅੱਖ ਇਹ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਦਿਓ-ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਭਰ ਦਿੱਤੇ; ਸੂਰਜ ਚੱਲਦੇ ਤੇ ਸਥਿਰ ਜਗਤ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
13.2.36
उच्चा पतन्तमरुणं सुपर्णं मध्ये दिवस्तरणिं भ्राजमानम् ।
पश्याम त्वा सवितारं यमाहुरजस्रं ज्योतिर्यदविन्ददत्त्रिः ॥ १३.२.३६ ॥
ਉੱਪਰ ਉੱਡਦੇ ਲਾਲ ਸੁਪਰਣ ਨੂੰ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਮਕਦੇ ਤਰਣਿ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀਏ। ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਵਿਤਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖੀਏ; ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਅਜਸਰ ਜੋਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਇਆ।
13.2.37
दिवस्पृष्ठे धावमानं सुपर्णमदित्याः पुत्रं नाथकाम उप यामि भीतः ।
स नः सूर्य प्र तिर दीर्घमायुर्मा रिषाम सुमतौ ते स्याम ॥ १३.२.३७ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਦੌੜਦੇ ਸੁਪਰਣ ਕੋਲ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ, ਸ਼ਰਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਭੈਭੀਤ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੂਰਜ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਵੇ; ਅਸੀਂ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਈਏ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ।
13.2.38
सहस्राह्ण्यं वियतावस्य पक्षौ हरेर्हंसस्य पततः स्वर्गम् ।
स देवान्त्सर्वान् उरस्युपदद्य संपश्यन् याति भुवनानि विश्वा ॥ १३.२.३८ ॥
ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਖੰਭ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਹਰੀ ਹੰਸ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.2.39
रोहितः कालो अभवद्रोहितोऽग्रे प्रजापतिः ।
रोहितो यज्ञानां मुखं रोहितः स्वराभरत् ॥ १३.२.३९ ॥
ਰੋਹਿਤ ਕਾਲ ਬਣਿਆ; ਰੋਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬਣਿਆ। ਰੋਹਿਤ ਯਗਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖ ਹੈ; ਰੋਹਿਤ ਨੇ ਸਵਰਗ ਲਿਆਂਦਾ।
13.2.40
रोहितो लोको अभवद्रोहितोऽत्यतपद्दिवम् ।
रोहितो रश्मिभिर्भूमिं समुद्रमनु सं चरत् ॥ १३.२.४० ॥
ਰੋਹਿਤ ਲੋਕ ਬਣਿਆ; ਰੋਹਿਤ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ। ਰੋਹਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
13.2.41
सर्वा दिशः समचरद्रोहितोऽधिपतिर्दिवः ।
दिवं समुद्रमाद्भूमिं सर्वं भूतं वि रक्षति ॥ १३.२.४१ ॥
ਰੋਹਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਿਆ; ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼, ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.2.42
आरोहन् छुक्रो बृहतीरतन्द्रो द्वे रूपे कृणुते रोचमानः ।
चित्रश्चिकित्वान् महिषो वातमाया यावतो लोकान् अभि यद्विभाति ॥ १३.२.४२ ॥
ਸ਼ੁਕਰ, ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਦੋ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਦਭੁਤ, ਗਿਆਨੀ, ਮਹਿਸ਼, ਵਾਯੂ-ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾ ਹੈ।
13.2.43
अभ्यन्यदेति पर्यन्यदस्यतेऽहोरात्राभ्यां महिषः कल्पमानः ।
सूर्यं वयं रजसि क्षियन्तं गातुविदं हवामहे नाधमानाः ॥ १३.२.४३ ॥
ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਘੜਦਾ ਮਹਿਸ਼। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
13.2.44
पृथिवीप्रो महिषो नाधमानस्य गातुरदब्धचक्षुः परि विश्वं बभूव ।
विश्वं संपश्यन्त्सुविदत्रो यजत्र इदं शृणोतु यदहं ब्रवीमि ॥ १३.२.४४ ॥
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਿਸ਼, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਚੂਕ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਹੋਇਆ। ਸਭ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਦਾਤਾ, ਪੂਜਯ; ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣੇ।
13.2.45
पर्यस्य महिमा पृथिवीं समुद्रं ज्योतिषा विभ्राजन् परि द्यामन्तरिक्षम् ।
सर्वं संपश्यन्त्सुविदत्रो यजत्र इदं शृणोतु यदहं ब्रवीमि ॥ १३.२.४५ ॥
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਦਿਊਲੋਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਉਦਾਰ ਅਤੇ ਪੂਜਨੀਕ ਉਹ ਸੁਣੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
13.2.46
अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम् ।
यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकमच्छ ॥ १३.२.४६ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਜਾਗ ਪਿਆ; ਆ ਰਹੀ ਉਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਾਂ ਵਾਂਗ। ਜਵਾਨ ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਬੁਣਤ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।