अथर्ववेद · सूक्त 18.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.1.1
ओ चित्सखायं सख्या ववृत्यां तिरः पुरू चिदर्णवं जगन्वान् ।
पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि क्षमि प्रतरं दीध्यानः ॥ १८.१.१ ॥
मित्राकडे मैत्रीने मी परत येवो; अनेक पाणी व समुद्र ओलांडून गेलेला. विधाता पित्याच्या नातवाला पृथ्वीवर उंचावर तेजस्वी रूपाने ठेवो.
18.1.2
न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत्सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवति ।
महस्पुत्रासो असुरस्य वीरा दिवो धर्तार उर्विया परि ख्यन् ॥ १८.१.२ ॥
तुझा मित्र ही मैत्री इच्छित नाही; एकसारखी खूण असूनही तो वेगळ्या रूपाचा होतो. महान असुराचे वीर पुत्र, स्वर्गाचे धारक, विस्तारात सर्वत्र पाहतात.
18.1.3
उशन्ति घा ते अमृतास एतदेकस्य चित्त्यजसं मर्त्यस्य ।
नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमा विविष्याः ॥ १८.१.३ ॥
अमृत लोकही हेच इच्छितात; एका मर्त्याला सोडूनही. तुझे मन आमच्या मनात ठेवले जावो; हे जन्मदाता पती, माझ्या देहात प्रवेश कर.
18.1.4
न यत्पुरा चकृमा कद्ध नूनमृतं वदन्तो अनृतं रपेम ।
गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नौ नाभिः परमं जामि तन् नौ ॥ १८.१.४ ॥
आधी आम्ही जे केले नाही ते आता खरोखर कसे करू? सत्य बोलताना असत्यात पडू नये. पाण्यात जन्मलेला गंधर्व आणि स्त्री; ती आमची परम नातेनाभी, आमचा देह.
18.1.5
गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः ।
नकिरस्य प्र मिनन्ति व्रतानि वेद नावस्य पृथिवी उत द्यौः ॥ १८.१.५ ॥
गर्भातच आम्हा दोघांना जन्म देणाऱ्या दाम्पत्याला घडवले कोण देवाने — त्वष्टा, सविता, विश्वरूप. कोणीही त्याची व्रते मोडत नाही; पृथ्वी आणि द्युलोक त्याला जाणतात, आमच्या दोघांसाठीही.
18.1.6
को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् ।
आसन्निषून् हृत्स्वसो मयोभून् य एषां भृत्यामृणधत्स जीवात् ॥ १८.१.६ ॥
आज ऋताच्या धुरेला कोण त्या गायी जुंपतो? त्या उत्साही, तेजस्वी, संतप्त आणि सहज वश न होणाऱ्या आहेत. त्यांच्या मुखात बाण होते, हृदयांत सुख होते; यांचे कार्य जो पूर्ण करतो तो जगो.
18.1.7
को अस्य वेद प्रथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह प्र वोचत् ।
बृहन् मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु ब्रव आहनो वीच्या नॄन् ॥ १८.१.७ ॥
या पहिल्या दिवसाला कोण जाणतो? कोणी तो पाहिला? येथे कोण तो सांगेल? मित्र आणि वरुण यांचे महान धाम — मनुष्यांसाठी त्या दिवसाचे वर्णन मी कसे करू?
18.1.8
यमस्य मा यम्यं काम आगन्त्समाने योनौ सहशेय्याय ।
जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद्वृहेव रथ्येव चक्रा ॥ १८.१.८ ॥
यमाची यमजा कामना माझ्याकडे आली आहे, एकाच योनीत एकत्र झोपण्यासाठी. पत्नी पतीसाठी जसे आपले शरीर उघडते, तसे मी शरीर उघडते; रथाची चाके जशी वेगळी होतात तसा मी वेगळा होतो.
18.1.9
न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां स्पश इह ये चरन्ति ।
अन्येन मदाहनो याहि तूयं तेन वि वृह रथ्येव चक्रा ॥ १८.१.९ ॥
येथे संचार करणारे देवांचे हे दूत थांबत नाहीत, डोळेही मिटत नाहीत. दुसऱ्यासोबत, माझ्यापासून दूर, दिवसाच्या वाटसरा, लवकर जा; त्याच्याबरोबर विलग हो, रथाची चाके जशी विलग होतात तशी.
18.1.10
रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत्सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन् मिमीयात् ।
दिवा पृथिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्य विवृहादजामि ॥ १८.१.१० ॥
रात्रींनी आणि दिवसांनी त्याला देवो; सूर्याचा डोळा वारंवार मोजो. द्यौ आणि पृथ्वीसारखी जोडीची बंधू यमीसह यमाची अजामी वेगळी करो.
18.1.11
आ घा ता गच्छान् उत्तरा युगानि यत्र जामयः कृणवन्न् अजामि ।
उप बर्बृहि वृषभाय बाहुमन्यमिच्छस्व सुभगे पतिं मत् ॥ १८.१.११ ॥
ते दोघे पुढील युगांमध्ये जावोत, जिथे बहिणी (नातेवाईकांना) अ-नातेवाईक करतात. हे सौभाग्यवती, वृषभासाठी तुझा बाहू उंच कर; माझ्याहून वेगळ्या कोणाला पती म्हणून इच्छ.
18.1.12
किं भ्रातासद्यदनाथं भवाति किमु स्वसा यन् निर्ऋतिर्निगछात् ।
काममूता बह्वेतद्रपामि तन्वा मे तन्वं सं पिपृग्धि ॥ १८.१.१२ ॥
भाऊ अनाथ झाला तर काय होईल, किंवा बहिणीवर निर्ऋती आली तर काय? इच्छेने प्रेरित होऊन मी इतके बोलत आहे; तुझ्या देहाने माझा देह एकत्र कर.
18.1.13
न ते नाथं यम्यत्राहमस्मि न ते तनूं तन्वा सं पपृच्याम् ।
अन्येन मत्प्रमुदः कल्पयस्व न ते भ्राता सुभगे वष्ट्येतत् ॥ १८.१.१३ ॥
हे यमी, मी इथे तुझा रक्षक नाही, आणि तुझा देह माझ्या देहाशी जोडणार नाही. माझ्याहून वेगळ्या कोणाशी तरी आनंदाची व्यवस्था कर; हे सौभाग्यवती, तुझा भाऊ हे इच्छित नाही.
18.1.14
न वा उ ते तनूं तन्वा सं पिपृच्यां पापमाहुर्यः स्वसारं निगच्छात् ।
असंयदेतन् मनसो हृदो मे भ्राता स्वसुः शयने यच्छयीय ॥ १८.१.१४ ॥
मी तुझा देह माझ्या देहाशी कधीही जोडणार नाही; जो बहिणीकडे जातो त्याला लोक पापी म्हणतात. हा माझ्या मनाचा व हृदयाचा असंयम नाही, की भावाने बहिणीच्या शय्येवर निजावे.
18.1.15
बतो बतासि यम नैव ते मनो हृदयं चाविदामा ।
अन्या किल त्वां कक्ष्येव युक्तं परि ष्वजातौ लिबुजेव वृक्षम् ॥ १८.१.१५ ॥
अरेरे, अरेरे! हे यमा, तू तसा नाहीस; तुझे मन व हृदय आम्हाला सापडले नाही. दुसरी एक स्त्री तुला घोड्याच्या बांधलेल्या पट्ट्यासारखी, वृक्षाला बिलगलेल्या वेलीसारखी कवटाळेल.
18.1.16
अन्यमू षु यम्यन्य उ त्वां परि ष्वजातौ लिबुजेव वृक्षम् ।
तस्य वा त्वं मन इछा स वा तवाधा कृणुष्व संविदं सुभद्राम् ॥ १८.१.१६ ॥
दुसरा, हे यमी, दुसरा तुला लिबुजा वेल वृक्षाला वेढते तसे आलिंगन देतो. त्याचे मन तू इच्छि, किंवा तो तुझे; मग शुभ करार कर.
18.1.17
त्रीणि च्छन्दांसि कवयो वि येतिरे पुरुरूपं दर्शतं विश्वचक्षणम् ।
आपो वाता ओषधयस्तान्येकस्मिन् भुवन आर्पितानि ॥ १८.१.१७ ॥
कवींनी तीन छंद विस्तारले — बहुरूप, दर्शनीय, सर्वदर्शी. पाणी, वारे, औषधी — ती सर्व एकाच लोकात स्थापित आहेत.
18.1.18
वृषा वृष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः ।
विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया स यज्ञियो यजति यज्ञियामृतून् ॥ १८.१.१८ ॥
पाऊस देणारा वृषभ वृषभासाठी आकाशातून दूध काढतो — दूध देणारे; अदितीचे महान, अक्षय पयस. वरुण सर्व जाणतो, बुद्धीने; तो यज्ञार्ह होऊन यज्ञीय ऋतूंचे यजन करतो.
18.1.19
रपद्गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातु नो मनः ।
इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भ्राता नो ज्येष्ठः प्रथमो वि वोचति ॥ १८.१.१९ ॥
गंधर्वी आणि अप्सरा, स्त्रिया — गर्जणाऱ्या नदीच्या नादात आमच्या मनाचे रक्षण करोत. यज्ञमध्यात अदिती आम्हाला स्थापो; आमचा ज्येष्ठ बंधू, पहिला, घोषणा करो.
18.1.20
सो चित्नु भद्रा क्षुमती यशस्वत्युषा उवास मनवे स्वर्वती ।
यदीमुशन्तमुशतामनु क्रतुमग्निं होतारं विदथाय जीजनन् ॥ १८.१.२० ॥
ती खरोखर कल्याणमयी, अन्नसमृद्ध, यशस्विनी उषा मनूसाठी प्रकाशमय होऊन उदयास आली. इच्छुक लोकांनी इच्छेला अनुसरून यज्ञासाठी होता अग्नीला जन्म दिला, तेव्हा.
18.1.21
अध त्यं द्रप्सं विभ्वं विचक्षनं विराभरदिषिरः श्येनो अध्वरे ।
यदी विशो वृणते दस्ममार्या अग्निं होतारमध धीरजायत ॥ १८.१.२१ ॥
तेव्हा त्या जलबिंदूसारख्या, सर्वव्यापी, दूरदर्शी वस्तूला वेगवान ससाणा यज्ञात घेऊन आला; लोक आणि आर्य अद्भुत अग्नीला होता म्हणून निवडतात तेव्हा बुद्धी जन्मते.
18.1.22
सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषः स्वध्वरः ।
विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यो वाजं ससवामुपयासि भूरिभिः ॥ १८.१.२२ ॥
हे अग्नी, तू नेहमी रमणीय आहेस; गवताप्रमाणे वाढतोस. माणसाच्या सुंदर यज्ञात होत्रांसह. विप्राचा स्तुत्य अग्नी, तू अनेक साधनांनी बल मिळवून जवळ येतोस.
18.1.23
उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हृत्त इष्यति ।
विवक्ति वह्निः स्वपस्यते मखस्तविष्यते असुरो वेपते मती ॥ १८.१.२३ ॥
माता-पित्यांना (आकाश-पृथ्वी) जागव; प्रियजन वाट्यासाठी यज्ञ करू इच्छितो. प्रिय हृदयातून इच्छा करतो; वह्नी बोलतो, मख कौशल्याने कार्य करतो, असुर बलवान होतो, मनाने थरथरतो.
18.1.24
यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अख्यत्सहसः सूनो अति स प्र शृण्वे ।
इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स द्युमाममवान् भूषति द्यून् ॥ १८.१.२४ ॥
हे अग्नी, जो मर्त्य तुझी सुमती पाहतो, हे बलाच्या पुत्रा, तो दूरपर्यंत प्रसिद्ध होतो. अन्न धारण करीत, घोड्यांनी आणीत, तो तेजस्वी व बलवान होऊन दिवसांना शोभवतो.
18.1.25
श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् ।
आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः ॥ १८.१.२५ ॥
हे अग्नी, आमचे ऐक; समान आसनावर अमृताचा वेगवान रथ जोड. आमच्यासाठी देवपुत्र अशी दोन्ही लोके आण; देवांपासून तू कधीही दूर जाऊ नकोस, इथेच राहा.
18.1.26
यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र ।
रत्ना च यद्विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात् ॥ १८.१.२६ ॥
हे अग्नी, जेव्हा ही दैवी सभा देवांमध्ये पूज्य होते आणि हे स्वधावान्, जेव्हा तू रत्ने वाटतोस, तेव्हा येथे आम्हाला धनसमृद्ध भाग मिळो.
18.1.27
अन्वग्निरुषसामग्रमख्यदन्वहानि प्रथमो जातवेदाः ।
अनु सूर्य उषसो अनु रश्मीन् द्यावापृथिवी आ विवेश ॥ १८.१.२७ ॥
अग्नीने उषांचा पुढील भाग पाहिला; प्रथम जातवेदाने दिवसांकडे दृष्टी टाकली; सूर्य उषा आणि किरणांचे अनुसरण करत द्यावापृथिवीत प्रविष्ट झाला.
18.1.28
प्रत्यग्निरुषसामग्रमख्यत्प्रत्यहानि प्रथमो जातवेदाः ।
प्रति सूर्यस्य पुरुधा च रश्मीन् प्रति द्यावापृथिवी आ ततान ॥ १८.१.२८ ॥
अग्नीने उषांच्या पुढील भागाकडे पाहिले; प्रथम जातवेदाने दिवसांकडे दृष्टी टाकली; सूर्याच्या अनेक किरणांकडे पाहून द्यावापृथिवी विस्तारली.
18.1.29
द्यावा ह क्षामा प्रथमे ऋतेनाभिश्रावे भवतः सत्यवाचा ।
देवो यन् मर्तान् यजथाय कृण्वन्त्सीदद्धोता प्रत्यङ्स्वमसुं यन् ॥ १८.१.२९ ॥
द्यावा आणि क्षामा प्रथम ऋताने, सत्यवाणीच्या आवाहनात स्थिर होतात; देव मानवांना यज्ञासाठी सिद्ध करत जातो, होता बसून आपल्या प्राणाकडे वळतो.
18.1.30
देवो देवान् परिभूर्ऋतेन वहा नो हव्यं प्रथमश्चिकित्वान् ।
धूमकेतुः समिधा भाऋजीको मन्द्रो होता नित्यो वाचा यजीयान् ॥ १८.१.३० ॥
हे देवा, जो ऋताने देवांना सर्वत्र व्यापून राहतोस, आमच्यासाठी हवि आण—तू प्रथम, ज्ञानी, धूमकेतू, समिधेने तेजस्वी, आनंददायी होता, नित्य, वाणीने सर्वाधिक पूज्य आहेस.
18.1.31
अर्चामि वां वर्धायापो घृतस्नू द्यावाभूमी शृणुतं रोदसी मे ।
अहा यद्देवा असुनीतिमायन् मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम् ॥ १८.१.३१ ॥
मी तुम्हा दोघांची वाढीसाठी स्तुती करतो, तुपाने ओथंबलेल्या पाण्यांसाठी. हे द्यावा-पृथिवी, माझे ऐका. दिवसांत देव प्राणमार्गाकडे आले तेव्हा, येथे मधाने आम्हाला तीक्ष्ण करा, हे पितरांनो.
18.1.32
स्वावृग्देवस्यामृतं यदी गोरतो जातासो धारयन्त उर्वी ।
विश्वे देवा अनु तत्ते यजुर्गुर्दुहे यदेनी दिव्यं घृतं वाः ॥ १८.१.३२ ॥
स्वावृक् देवाचे अमृत, गाईपासून आलेले, विशालाला धारण करून जन्मलेले सर्व देव त्यानुसार तुमच्या यजुसाचे गायन करतात, काळी गाय तुमच्यासाठी दिव्य तूप दोहते तेव्हा.
18.1.33
किं स्विन् नो राजा जगृहे कदस्याति व्रतं चकृमा को वि वेद ।
मित्रस्चिद्धि ष्मा जुहुराणो देवां छ्लोको न यातामपि वाजो अस्ति ॥ १८.१.३३ ॥
आमच्या राजाने खरोखर काय स्वीकारले? याच्या व्रताचे उल्लंघन करून आम्ही काय केले? हे कोण नीट जाणतो? मित्रानेही देवांना आहुती देत, कीर्तीसारखा पुढे गेला; बळही आहे.
18.1.34
दुर्मन्त्वत्रामृतस्य नाम सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति ।
यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तमृष्व पाह्यप्रयुच्छन् ॥ १८.१.३४ ॥
येथे अमृताचे नाव दुर्मन्तू; ते समान चिन्ह असूनही विविध रूपे होते. यमाचा जो मनुसाठी सुमन्तू आहे, हे अग्नी, हे उन्नत, त्याला न सोडता रक्षण कर.
18.1.35
यस्मिन् देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते ।
सूर्ये ज्योतिरदधुर्मास्यक्तून् परि द्योतनिं चरतो अजस्रा ॥ १८.१.३५ ॥
ज्या सभेत देव आनंदतात, विवस्वानाच्या आसनात ती धारण करतात; सूर्यात त्यांनी प्रकाश ठेवला, महिन्यांत उषा; तेजाभोवती अखंड संचार करत.
18.1.36
यस्मिन् देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म ।
मित्रो नो अत्रादितिरनागान्त्सविता देवो वरुणाय वोचत् ॥ १८.१.३६ ॥
ज्यामध्ये देव मनात संचार करतात, गुप्त ठिकाणी, त्याचे रहस्य आपण येथे जाणत नाही. येथे मित्र, अदिती आणि निष्पाप आपल्यासाठी (हे) वरुणाला सांगोत, देव सविता (सांगो).
18.1.37
सखाय आ शिषामहे ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे ।
स्तुष ऊ षु नृतमाय धृष्णवे ॥ १८.१.३७ ॥
मित्रांनो! वज्रधारी इंद्रासाठी आम्ही ब्रह्म (स्तुती) इच्छितो. त्या नरश्रेष्ठ, निर्भय (इंद्राची) मी चांगली स्तुती करो.
18.1.38
शवसा ह्यसि श्रुतो वृत्रहत्येन वृत्रहा ।
मघैर्मघोनो अति शूर दाशसि ॥ १८.१.३८ ॥
सामर्थ्याने तू निश्चितच प्रसिद्ध आहेस, वृत्रवधाने वृत्रहन्ता आहेस. धनांनी धनवानांपेक्षा वरचढ होऊन, हे शूरा, तू दान देतोस.
18.1.39
स्तेगो न क्षामत्येषि पृथिवीं मही नो वाता इह वान्तु भूमौ ।
मित्रो नो अत्र वरुणो युजमानो अग्निर्वने न व्यसृष्ट शोकम् ॥ १८.१.३९ ॥
चोरासारखा तू पृथ्वीवर चालतोस, विशाल पृथ्वीवर चालतोस. येथे आमच्यासाठी वारे या भूमीवर वाहोत. येथे मित्र आणि वरुण आमच्यासाठी जोडलेले असोत, अग्नी अरण्यात ज्वाला सोडतो तसे.
18.1.40
स्तुहि श्रुतं गर्तसदं जनानां राजानं भीममुपहत्नुमुग्रम् ।
मृडा जरित्रे रुद्र स्तवानो अन्यमस्मत्ते नि वपन्तु सेन्यम् ॥ १८.१.४० ॥
प्रसिद्ध, खड्ड्यात बसलेल्या, माणसांच्या राजाची, भयंकर, लपलेल्या, उग्र (देवाची) स्तुती कर. हे रुद्रा, स्तुत होऊन स्तुती करणाऱ्यावर कृपा कर; तुझे सेन्य (अस्त्र) आमच्यापासून दुसऱ्यांवर पडो.
18.1.41
सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने ।
सरस्वतीं सुकृतो हवन्ते सरस्वती दाशुषे वार्यं दात् ॥ १८.१.४१ ॥
देवांची इच्छा करणारे सरस्वतीला आवाहन करतात, यज्ञ चालू असताना सरस्वतीला. सुकृत करणारे सरस्वतीला आवाहन करतात; सरस्वती दात्याला इच्छित धन देवो.
18.1.42
सरस्वतीं पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः ।
आसद्यास्मिन् बर्हिषि मादयध्वमनमीवा इष आ धेह्यस्मे ॥ १८.१.४२ ॥
पितर सरस्वतीला आवाहन करतात, दक्षिणांसह यज्ञाकडे येत. या दर्भासनावर बसून आनंदित व्हा; आम्हाला रोगरहित अन्न द्या.
18.1.43
सरस्वति या सरथं ययाथोक्थैः स्वधाभिर्देवि पितृभिर्मदन्ती ।
सहस्रार्घमिडो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानाय धेहि ॥ १८.१.४३ ॥
हे सरस्वती, तू आपल्या रथासह उक्थांनी आणि स्वधा-आहुतींनी पितरांसह आनंदित होऊन गेलीस; हे देवी, येथे हजार मूल्याचा इडा-भाग आणि धनवृद्धी यजमानाला दे.
18.1.44
उदीरतामवर उत्परास उन् मध्यमाः पितरः सोम्यासः ।
असुं य ईयुरवृका ऋतज्ञास्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु ॥ १८.१.४४ ॥
खालचे, दूरचे आणि मधले सोमपायी पितर वर उठोत. जे प्राणाप्रत गेले ते अहिंसक, ऋताचे जाणकार पितर आवाहनांमध्ये आमचे रक्षण करोत.
18.1.45
आहं पितॄन्त्सुविदत्रामवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः ।
बर्हिषदो ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त इहागमिष्ठाः ॥ १८.१.४५ ॥
मी सुविदत्र पितरांना येथे प्राप्त करतो; नपाताला आणि विष्णूच्या विक्रमणाला मी प्राप्त करतो. दर्भावर बसून स्वधेने सुताचा भाग घेणारे ते येथे सर्वांत आधी येवोत.
18.1.46
इदं पितृभ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो ये अपरास ईयुः ।
ये पार्थिवे रजस्या निषक्ता ये वा नूनं सुवृजनासु दिक्षु ॥ १८.१.४६ ॥
आज या पितरांना हा नमस्कार असो—जे आधी गेले आणि जे नंतर गेले; जे पार्थिव अंतरिक्षात विसावले आहेत, किंवा निश्चितपणे सुवृजन दिशांत आहेत.
18.1.47
मातली कव्यैर्यमो अङ्गिरोभिर्बृहस्पतिर्ऋक्वभिर्वावृधानः ।
यांश्च देवा वावृधुर्ये च देवांस्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु ॥ १८.१.४७ ॥
मातली कव्यांसह, यम अंगिरसांसह, बृहस्पती ऋक्वांसह वाढलेले; देवांनी ज्यांना वाढवले आणि जे देवांना वाढवतात — ते पितर आवाहनांमध्ये आमचे रक्षण करोत.
18.1.48
स्वादुष्किलायं मधुमाँ उतायं तीव्रः किलायं रसवाँ उतायम् ।
उतो न्वस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चन सहत आहवेषु ॥ १८.१.४८ ॥
हे खरोखर गोड आहे, मधाने भरलेले; हे खरोखर तीव्र आहे, रसाने भरलेले; हे प्याला इंद्राला आवाहनांमध्ये कोणीही हरवू शकत नाही.
18.1.49
परेयिवांसं प्रवतो महीरिति बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशानम् ।
वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा सपर्यत ॥ १८.१.४९ ॥
महान उंचीवरून पलीकडे गेलेला, अनेकांना अडथळ्याविना मार्ग दाखवणारा, मानवांचा संगमस्थान असलेला वैवस्वत यम राजा — त्याची हविर्द्रव्याने पूजा करा.
18.1.50
यमो नो गातुं प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिरपभर्तवा उ ।
यत्रा नः पूर्वे पितरः परेता एना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ॥ १८.१.५० ॥
यमाने आमच्यासाठी पहिला मार्ग शोधला; हे अंतर परत फिरवता येत नाही. आमचे पूर्वज पितर जिथे गेले, तिथेच जन्मलेले हे आपापल्या मार्गांनी जातात.
18.1.51
बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् ।
त आ गतावसा शंतमेनाधा नः शं योररपो दधात ॥ १८.१.५१ ॥
बर्हिसावर बसलेल्या पितरांनो, मदतीसाठी इथे या; तुमच्यासाठी ही हविर्द्रव्ये तयार करून आणली आहेत, ती स्वीकारा. अत्यंत कल्याणकारी संरक्षणासह या; मग आम्हांला कल्याण, आरोग्य आणि निर्दोषता द्या.
18.1.52
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येदं नो हविरभि गृणन्तु विश्वे ।
मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन् नो यद्व आगः पुरुषता कराम ॥ १८.१.५२ ॥
उजव्या बाजूला गुडघा टेकून बसा; सर्व पितर हे हविर्द्रव्य स्वीकारो. हे पितरांनो, मनुष्यस्वभावामुळे आम्ही तुमच्याविषयी केलेल्या अपराधासाठी कोणत्याही प्रकारे आम्हाला हानी पोहोचवू नका.
18.1.53
त्वष्टा दुहित्रे वहतुं कृणोति तेनेदं विश्वं भुवनं समेति ।
यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतो ननाश ॥ १८.१.५३ ॥
त्वष्टा आपल्या कन्येसाठी विवाहाची वरात सजवतो; त्यामुळे हे सर्व विश्व एकत्र येते. यमाची माता, महान विवस्वताची पत्नी, वरातीत नेली जात असताना नाहीशी झाली.
18.1.54
प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्याणैर्येना ते पूर्वे पितरः परेताः ।
उभा राजानौ स्वधया मदन्तौ यमं पश्यासि वरुणं च देवम् ॥ १८.१.५४ ॥
पुढे चल, पुढे चल — तुझे पूर्वज पितर ज्या प्राचीन मार्गांनी गेले त्यांनी. स्वधेने आनंदित होणारे दोन राजे, यम आणि देव वरुण, तू पाहशील.
18.1.55
अपेत वीत वि च सर्पतातोऽस्मा एतं पितरो लोकमक्रन् ।
अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै ॥ १८.१.५५ ॥
दूर जा, विलग हो, इथून सरक; याच्यासाठी पितरांनी हे लोक निर्माण केले आहे. दिवस, पाणी आणि रात्रींनी स्पष्ट चिन्हांकित विश्रांतिस्थान यम त्याला देतो.
18.1.56
उशन्तस्त्वेधीमह्युशन्तः समिधीमहि ।
उशन्न् उशत आ वह पितॄन् हविषे अत्तवे ॥ १८.१.५६ ॥
इच्छेने आम्ही तुला प्रज्वलित करतो; इच्छेने समिधांनी तुला प्रदीप्त करतो. हे इच्छुक अग्नी, इच्छुक पितरांना हविर्भक्षणासाठी इथे घेऊन ये.
18.1.57
द्युमन्तस्त्वेधीमहि द्युमन्तः समिधीमहि ।
द्युमान् द्युमत आ वह पितॄन् हविषे अत्तवे ॥ १८.१.५७ ॥
तेजस्वी होऊन आम्ही तुला प्रज्वलित करतो; तेजस्वी होऊन समिधांनी तुला प्रदीप्त करतो. हे तेजस्वी अग्नी, तेजस्वी पितरांना हविर्भक्षणासाठी इथे घेऊन ये.
18.1.58
अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः ।
तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसे स्याम ॥ १८.१.५८ ॥
अंगिरस, नवग्व, अथर्वे आणि भृगू—सोमप्रिय आमचे पितर; त्या यज्ञार्ह पूर्वजांच्या शुभ कृपेत आणि कल्याणकारी सौमनस्यात आम्ही असू.
18.1.59
अङ्गिरोभिर्यज्ञियैरा गहीह यम वैरूपैरिह मादयस्व ।
विवस्वन्तं हुवे यः पिता तेऽस्मिन् बर्हिष्या निषद्य ॥ १८.१.५९ ॥
यज्ञार्ह अंगिरसांसह येथे ये, हे यमा; वैरूपांसह येथे आनंदित हो. तुझे पिता विवस्वान यांना मी आवाहन करतो; या दर्भासनावर बस.
18.1.60
इमं यम प्रस्तरमा हि रोहाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः ।
आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन् हविषो मादयस्व ॥ १८.१.६० ॥
हे यमा, या प्रस्तरावर चढ; अंगिरस आणि पितरांच्या संमतीने. कवींनी गौरवलेले मंत्र तुला येथे आणोत; हे राजन्, हविने आनंदित हो.
18.1.61
इत एत उदारुहन् दिवस्पृष्ठान्वारुहन् ।
प्र भूर्जयो यथा पथा द्यामङ्गिरसो ययुः ॥ १८.१.६१ ॥
येथून ते वर चढले; द्युलोकाच्या पाठीवर चढले. भूर्जय जसे वाटेने पुढे जातात, तसे अंगिरस स्वर्गाकडे गेले.