ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 19.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
19.53.1
कालो अश्वो वहति सप्तरश्मिः सहस्राक्षो अजरो भूरिरेताः ।
तमा रोहन्ति कवयो विपश्चितस्तस्य चक्रा भुवनानि विश्वा ॥ १९.५३.१ ॥
ਕਾਲ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਤ ਲਗਾਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਜਰ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਬੀਜ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕਵੀ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਹੀਏ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ।
19.53.2
सप्त चक्रान् वहति काल एष सप्तास्य नाभीरमृतं न्वक्षः ।
स इमा विश्वा भुवनान्यञ्जत्कालः स ईयते प्रथमो नु देवः ॥ १९.५३.२ ॥
ਕਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੱਤ ਪਹੀਏ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੀਆਂ ਸੱਤ ਨਾਭੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਧੁਰਾ ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਾਲ ਪਹਿਲਾ ਦੇਵ ਬਣ ਕੇ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
19.53.3
पूर्णः कुम्भोऽधि काल आहितस्तं वै पश्यामो बहुधा नु सन्तम् ।
स इमा विश्वा भुवनानि प्रत्यङ्कालं तमाहुः परमे व्योमन् ॥ १९.५३.३ ॥
ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਉਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੈ; ਉਸ ਕਾਲ ਨੂੰ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ।
19.53.4
स एव सं भुवनान्याभरत्स एव सं भुवनानि पर्यैत् ।
पिता सन्न् अभवत्पुत्र एषां तस्माद्वै नान्यत्परमस्ति तेजः ॥ १९.५३.४ ॥
ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹੀ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਹੀਂ।
19.53.5
कालोऽमूं दिवमजनयत्काल इमाः पृथिवीरुत ।
काले ह भूतं भव्यं चेषितं ह वि तिष्ठते ॥ १९.५३.५ ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਦਿਉਲੋਕ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਕਾਲ ਨੇ ਹੀ ਇਹ ਧਰਤੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਸਤੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ।
19.53.6
कालो भूतिमसृजत काले तपति सूर्यः ।
काले ह विश्वा भूतानि काले चक्षुर्वि पश्यति ॥ १९.५३.६ ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਰਚੀ; ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ; ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
19.53.7
काले मनः काले प्राणः काले नाम समाहितम् ।
कालेन सर्वा नन्दन्त्यागतेन प्रजा इमाः ॥ १९.५३.७ ॥
ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨ, ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ, ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ, ਆਏ ਹੋਏ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਜਾਵਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
19.53.8
काले तपः काले ज्येष्ठं काले ब्रह्म समाहितम् ।
कालो ह सर्वस्येश्वरो यः पितासीत्प्रजापतेः ॥ १९.५३.८ ॥
ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤਪ, ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜੇਠ, ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਕਾਲ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ; ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ।
19.53.9
तेनेषितं तेन जातं तदु तस्मिन् प्रतिष्ठितम् ।
कालो ह ब्रह्म भूत्वा बिभर्ति परमेष्ठिनम् ॥ १९.५३.९ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਕਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਬਣ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
19.53.10
कालः प्रजा असृजत कालो अग्रे प्रजापतिम् ।
स्वयंभूः कश्यपः कालात्तपः कालादजायत ॥ १९.५३.१० ॥
ਕਾਲ ਨੇ ਪਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ; ਕਾਲ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ। ਸਵੈਭੂ ਕਸ਼ਯਪ ਕਾਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਤਪ ਕਾਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।