అథర్వవేదం · సూక్తం 19.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
19.6.1
सहस्रबाहुः पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
स भूमिं विश्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् ॥ १९.६.१ ॥
వెయ్యి బాహువులు, వెయ్యి కన్నులు, వెయ్యి పాదాలు గల పురుషుడు అతడు. అతడు భూమిని అన్ని వైపులా ఆవరించి, పది అంగుళాలు మించి నిలిచాడు.
19.6.2
त्रिभिः पद्भिर्द्यामरोहत्पादस्येहाभवत्पुनः ।
तथा व्यक्रामद्विष्वङशनानशने अनु ॥ १९.६.२ ॥
మూడు పాదాలతో అతడు ద్యులోకానికి ఎక్కాడు; అతని ఒక పాదం ఇక్కడ మళ్లీ ఉద్భవించింది. తర్వాత అతడు అన్ని దిక్కులలో వ్యాపించాడు, తినేవాటిపై, తినని వాటిపై కూడా.
19.6.3
तावन्तो अस्य महिमानस्ततो ज्यायांश्च पूरुषः ।
पादोऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि ॥ १९.६.३ ॥
అతని మహిమ ఇంతే; పురుషుడు దీనికంటే మరింత గొప్పవాడు. అతని ఒక పాదం సమస్త ప్రాణులు; త్రిపాదుడి అమృతం ద్యులోకంలో ఉంది.
19.6.4
पुरुष एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यम् ।
उतामृतत्वस्येश्वरो यदन्येनाभवत्सह ॥ १९.६.४ ॥
ఇదంతా పురుషుడే—గతించినది, రాబోయేది. అతడే అమరత్వానికి అధిపతి; అన్నముతో కలిసి అతడు వృద్ధి పొందుతాడు.
19.6.5
यत्पुरुषं व्यदधुः कतिधा व्यकल्पयन् ।
मुखं किमस्य किं बाहू किमूरू पादा उच्यते ॥ १९.६.५ ॥
వారు పురుషుని విభజించినప్పుడు, అతనిని ఎన్ని భాగాలుగా చేశారు? అతని ముఖం ఏది అని, బాహువులు ఏవి, తొడలు ఏవి, పాదాలు ఏవి అని చెప్పబడుతోంది?
19.6.6
ब्राह्मणोऽस्य मुखमासीद्बाहू राजन्योऽभवत् ।
मध्यं तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ॥ १९.६.६ ॥
బ్రాహ్మణుడు అతని ముఖం; రాజన్యుడు అతని బాహువులు అయ్యాడు. అతని మధ్యభాగం వైశ్యుడు; పాదాల నుండి శూద్రుడు జన్మించాడు.
19.6.7
चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत ।
मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ॥ १९.६.७ ॥
మనస్సు నుండి చంద్రుడు జన్మించాడు; కన్ను నుండి సూర్యుడు జన్మించాడు. ముఖం నుండి ఇంద్రుడు, అగ్ని; ప్రాణం నుండి వాయువు జన్మించాడు.
19.6.8
नाभ्या आसीदन्तरिक्षं शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत ।
पद्भ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात्तथा लोकामकल्पयन् ॥ १९.६.८ ॥
నాభి నుండి అంతరిక్షం ఏర్పడింది; శిరస్సు నుండి ద్యులోకం ఉద్భవించింది. పాదాల నుండి భూమి, చెవి నుండి దిక్కులు; ఈ విధంగా వారు లోకాలను సృష్టించారు.
19.6.9
विराडग्रे समभवद्विराजो अधि पूरुषः ।
स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः ॥ १९.६.९ ॥
ఆదిలో విరాట్ ఉద్భవించాడు; విరాట్ నుండి పురుషుడు. జన్మించిన అతడు శ్రేష్ఠుడయ్యాడు; తరువాత భూమిని, ముందు భాగాన్ని (సృష్టించాడు).
19.6.10
यत्पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत ।
वसन्तो अस्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्मः शरद्धविः ॥ १९.६.१० ॥
దేవతలు పురుషుడినే హవిస్సుగా చేసి యజ్ఞాన్ని విస్తరింపజేసినప్పుడు, వసంతం అతని ఆజ్యం; గ్రీష్మం సమిధ; శరత్ హవిస్సు.
19.6.11
तं यज्ञं प्रावृषा प्रौक्षन् पुरुषं जातमग्रशः ।
तेन देवा अयजन्त साध्या वसवश्च ये ॥ १९.६.११ ॥
వర్షాకాలంలో వారు ఆ యజ్ఞ రూపుడైన, మొదట జన్మించిన పురుషుడిని ప్రోక్షించారు; అతని ద్వారా దేవతలు, సాధ్యులు, వసువులు యజించారు.
19.6.12
तस्मादश्वा अजायन्त ये च के चोभयादतः ।
गावो ह जज्ञिरे तस्मात्तस्माज्जाता अजावयः ॥ १९.६.१२ ॥
అతని నుండి గుర్రాలు జన్మించాయి; రెండు వైపులా ఉన్న జంతువులు కూడా. అతని నుండి ఆవులు నిజంగా జన్మించాయి; అతని నుండే మేకలు, గొర్రెలు జన్మించాయి.
19.6.13
तस्माद्यज्ञात्सर्वहुत ऋचः सामानि जज्ञिरे ।
छन्दो ह जज्ञिरे तस्माद्यजुस्तस्मादजायत ॥ १९.६.१३ ॥
ఆ సర్వహుత యజ్ఞం నుండి ఋక్కులు, సామాలు జన్మించాయి. దాని నుండే ఛందస్సులు జన్మించాయి; దాని నుండే యజుస్సు జన్మించింది.
19.6.14
तस्माद्यज्ञात्सर्वहुतः संभृतं पृषदाज्यम् ।
पशूंस्तांश्चक्रे वायव्यान् आरण्या ग्राम्याश्च ये ॥ १९.६.१४ ॥
ఆ సర్వహుత యజ్ఞం నుండి పెరుగు-నెయ్యి కలిపిన హవిస్సు సమకూర్చబడింది. వాయువుకు సంబంధించిన ఆ పశువులను వారు సృష్టించారు; అవి అడవిలోనివీ గ్రామ్యమైనవీ.
19.6.15
सप्तास्यासन् परिधयस्त्रिः सप्त समिधः कृताः ।
देवा यद्यज्ञं तन्वाना अबध्नन् पुरुषं पशुम् ॥ १९.६.१५ ॥
అతనికి ఏడు పరిధులు ఉండెను; మూడు రెట్లు ఏడు సమిధలు సిద్ధం చేయబడినవి. దేవతలు యజ్ఞాన్ని విస్తరించినప్పుడు పురుషుని పశువుగా బంధించారు.
19.6.16
मूर्ध्नो देवस्य बृहतो अंशवः सप्त सप्ततीः ।
राज्ञः सोमस्याजायन्त जातस्य पुरुषादधि ॥ १९.६.१६ ॥
మహాదేవుని శిరస్సు నుండి డెబ్బది ఏడు రెట్ల కిరణాలు పుట్టెను. రాజైన సోముని కోసం, పుట్టిన పురుషుని నుండి అవి పుట్టాయి.