अथर्ववेद · सूक्त 20.126
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
20.126.1
वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत ।
यत्रामदद्वृषाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१ ॥
सोम पिळून वाहू लागला; पण त्यांनी देव इंद्राला मान दिला नाही. जेथे वृषाकपी, स्वामी आणि समृद्धांमध्ये आनंदित मित्र म्हणून हर्षला. इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.2
परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः ।
नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.२ ॥
हे इंद्रा, वृषाकपीच्या भीतीने तू पळून जातोस. सोमपानाशिवाय तू इतरत्र आनंद मिळवत नाहीस. इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.3
किमयं त्वां वृषाकपिश्चकार हरितो मृगः ।
यस्मा इरस्यसीदु न्वर्यो वा पुष्टिमद्वसु विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.३ ॥
हा वृषाकपी तुझे काय करील, हे हरित मृगा? ज्याच्यासाठी तू धन आणि समृद्धी पाठवतोस, तो आता स्वामी झाला आहे. इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.4
यमिमं त्वं वृषाकपिं प्रियमिन्द्राभिरक्षसि ।
श्वा न्वस्य जम्भिषदपि कर्णे वराहयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.४ ॥
हे इंद्रा, तू ज्या प्रिय वृषाकपीचे रक्षण करतोस, त्याच्या कानाशी डुक्कर शोधणारा कुत्रा जसा दात रोवतो, तसा तोही चिकटून राहतो. इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.5
प्रिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता व्यदूदुषत् ।
शिरो न्वस्य राविषं न सुगं दुष्कृते भुवं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.५ ॥
माझ्या प्रिय, कोरलेल्या वस्तू कपीने स्पष्टपणे आनंदाने भरून टाकल्या. आता याला मस्तक अर्पण करतो; दुष्कर्म्याला मी सुलभ मार्ग होणार नाही. इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.6
न मत्स्त्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत् ।
न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.६ ॥
माझ्यापेक्षा सुंदर स्त्री नाही, माझ्यापेक्षा वेगाने प्रेमाने येणारीही नाही; माझ्यापासून दूर जाणारी किंवा मांड्या उचलून चालणारी नाही; सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.
20.126.7
उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङ्गं भविष्यति ।
भसन् मे अम्ब सक्थि मे शिरो मे वीव हृष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.७ ॥
अगे माते, सहज मिळणारी, जसे अंग असेल तसेच होईल; माझी माते, माझी नितंबे, मांड्या, डोके पक्ष्यासारखे आनंदाने थरथरते; सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.
20.126.8
किं सुबाहो स्वङ्गुरे पृथुष्टो पृथुजाघने ।
किं शूरपत्नि नस्त्वमभ्यमीषि वृषाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.८ ॥
हे सुंदर बाहूंची, सुंदर अंगांची, रुंद नितंबांची, रुंद मांड्यांची, वीराच्या पत्नी, तू आमच्याकडे का येतेस? वृषाकपीकडे का वळतेस? सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.
20.126.9
अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते ।
उताहमस्मि वीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.९ ॥
हा दुष्ट मला जणू वीरहीन समजतो; पण मी वीरांची माता, इंद्राची पत्नी, मरुतांची सखी आहे; सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.
20.126.10
संहोत्रं स्म पुरा नारी समनं वाव गच्छति ।
वेधा ऋतस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१० ॥
पूर्वी स्त्री एकमनाने सामूहिक यज्ञाकडे जात असे; ऋताची विधात्री, वीरांची माता, इंद्राची पत्नी पूजली जाते; सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.
20.126.11
इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम् ।
नह्यस्या अपरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.११ ॥
या स्त्रियांमध्ये इंद्राणीला मी सौभाग्यवती ऐकले आहे; तिचा पती म्हातारपणाने किंवा दुसऱ्या कशानेही मरत नाही; सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.
20.126.12
नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्वृषाकपेर्ऋते ।
यस्येदमप्यं हविः प्रियं देवेषु गच्छति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१२ ॥
हे इंद्राणी, माझा मित्र वृषाकपी वाचून मला आनंद वाटत नाही; त्याचे हे प्रिय हविष्य देवांपर्यंत जाते. इंद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
20.126.13
वृषाकपायि रेवति सुपुत्र आदु सुस्नुषे ।
घसत्त इन्द्र उक्षणः प्रियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१३ ॥
हे वृषाकपीची पत्नी, हे धनवती, हे उत्तम पुत्रांची माता, हे सुंदर सून, इंद्र तुझे प्रिय बैल आणि कोणतेतरी प्रिय हविष्य खावो. इंद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
20.126.14
उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंसतिम् ।
उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पृणन्ति मे विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१४ ॥
माझ्यासाठी बैलाचे पंधरा आणि वीस भाग एकत्र शिजवले जातात; मी पौष्टिक अन्न खातो, ते माझी दोन्ही पोटे भरते. इंद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
20.126.15
वृषभो न तिग्मशृङ्गोऽन्तर्यूथेषु रोरुवत् ।
मन्थस्त इन्द्र शं हृदे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१५ ॥
धारदार शिंगांचा वृषभ कळपांमध्ये जसा गर्जतो, तसाच हे इंद्रा, तुझ्यासाठी इच्छुक जो मंथ पिळतो, तो तुझ्या हृदयाला सुख देवो. इंद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
20.126.16
न सेशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृत् ।
सेदीशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१६ ॥
ज्याचा अवयव दोन मांड्यांमध्ये लोंबतो, तो समर्थ नसतो; परंतु ज्याचा केसाळ अवयव बसलेल्यासाठी उभा राहतो, तोच समर्थ आहे. इंद्र सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे.
20.126.17
न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते ।
सेदीशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृत्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१७ ॥
बसलेल्याच्या अंगावर केसाळ शरीर जांभई देते; तो झोपत नाही; ज्याच्या दोन मांड्यांमध्ये कपृत् झुलते तो चांगला झोपतो — इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.18
अयमिन्द्र वृषाकपिः परस्वन्तं हतं विदत् ।
असिं सूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१८ ॥
हे इंद्रा, हा वृषाकपि परशुधारी मारला गेलेला शोधतो; सूनांची नवी तलवार, नवा चरु, गाडीवर भरलेला आदेधस्य — इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.19
अयमेमि विचाकशद्विचिन्वन् दासमार्यम् ।
पिबामि पाकसुत्वनोऽभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.१९ ॥
हा मी जातो, इकडेतिकडे पाहत दास आणि आर्याला शोधत; पाकसुत्वनाचे पेय मी पितो, धीराकडे पाहतो — इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.20
धन्व च यत्कृन्तत्रं च कति स्वित्ता वि योजना ।
नेदीयसो वृषाकपेऽस्तमेहि गृहामुप विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.२० ॥
धनुष्य आणि कापणारे शस्त्र, किती अंतरे वेगळे जोडलेले आहेत? हे वृषाकपि, जवळच्याकडे ये, घराकडे, तुझ्या गृहाकडे ये — इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.21
पुनरेहि वृषाकपे सुविता कल्पयावहै ।
य एष स्वप्ननंशनोऽस्तमेषि पथा पुनर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.२१ ॥
पुन्हा ये, हे वृषाकपि, कल्याण सिद्ध करू; जो हा स्वप्ननाशक आहे तो मार्गाने पुन्हा घराकडे जातो — इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.22
यदुदञ्चो वृषाकपे गृहमिन्द्राजगन्तन ।
क्व स्य पुल्वघो मृगः कमगं जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.२२ ॥
हे वृषाकपि, तू वर वर घरी आलास, हे इंद्रा — तो पुल्वघ मृग कुठे आहे? कोणत्या दिशेला जातो? उपनाला तू उत्पन्न करतोस — इंद्र सर्वांहून श्रेष्ठ आहे.
20.126.23
पर्शुर्ह नाम मानवी साकं ससूव विंशतिम् ।
भद्रं भल त्यस्या अभूद्यस्या उदरमामयद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥ २०.१२६.२३ ॥
पर्शु नावाच्या एका मानवी स्त्रीने एकाच वेळी वीस अपत्यांना जन्म दिला. ज्या स्त्रीचे उदर आजारी होते तिचे कल्याण झाले; सर्वांपेक्षा इंद्र श्रेष्ठ आहे.