Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 20.136

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

20.136.1

यदस्या अंहुभेद्याः कृधु स्थूलमुपातसत् ।
मुष्काविदस्या एजतो गोशफे शकुलाविव ॥ २०.१३६.१ ॥

तिच्या अंहुभेद्य भागावर अचानक एखादी मोठी वस्तू आदळली, तेव्हा तिची थरथरणारी दोन वृषणे गायीच्या खुरांच्या फटीत दोन माशांसारखी दिसली.

20.136.2

यदा स्थूलेन पससाणौ मुष्का उपावधीत् ।
विष्वञ्चा वस्या वर्धतः सिकतास्वेव गर्दभौ ॥ २०.१३६.२ ॥

मोठ्या वस्तूने आदळून तिची दोन वृषणे आघात पावली, तेव्हा ती दोन्ही बाजूंना पसरून वाळूत दोन गाढवांसारखी वाढली.

20.136.3

यदल्पिकास्वल्पिका कर्कधूकेवषद्यते ।
वासन्तिकमिव तेजनं यन्त्यवाताय वित्पति ॥ २०.१३६.३ ॥

लहानांपैकी एक लहान कर्कधूसारखे दाबले जाते, तेव्हा वसंतातील टोचणाऱ्या काठीसारखी ती वाऱ्याविरहित ठिकाणी जातात.

20.136.4

यद्देवासो ललामगुं प्रविष्टीमिनमाविषुः ।
सकुला देदिश्यते नारी सत्यस्याक्षिभुवो यथा ॥ २०.१३६.४ ॥

देवांनी ललामगुला आत प्रवेश करताना पाहिले, तेव्हा सकुला नावाची स्त्री सत्याच्या डोळ्यातून जन्मलेल्या स्त्रीसारखी दाखवली जाते.

20.136.5

महानग्न्यतृप्नद्वि मोक्रददस्थानासरन् ।
शक्तिकानना स्वचमशकं सक्तु पद्यम ॥ २०.१३६.५ ॥

महान अग्नी तृप्त झाला नाही; ती मुक्त होऊन ओरडली; अस्थिर लोक जवळ आले. भाल्यासारख्या मुखाची स्त्री स्वतःला असमर्थ मानून सातू शिजवू लागली.

20.136.6

महानग्न्युलूखलमतिक्रामन्त्यब्रवीत् ।
यथा तव वनस्पते निरघ्नन्ति तथैवेति ॥ २०.१३६.६ ॥

महान अग्नी उलूखल ओलांडताना म्हणाला: हे वनस्पती, तुला जसे कुटतात, तसेच तेही कुटतात.

20.136.7

महानग्न्युप ब्रूते भ्रष्टोथाप्यभूभुवः ।
यथैव ते वनस्पते पिप्पति तथैवेति ॥ २०.१३६.७ ॥

महानग्नी जवळ येऊन म्हणाली: हे वनस्पती, जसा तू पडूनही पृथ्वीवर पुन्हा उभा राहिलास, तसाच तू अंकुरून फळ दे, असे.

20.136.8

महानग्न्युप ब्रूते भ्रष्टोथाप्यभूभुवः ।
यथा वयो विदाह्य स्वर्गे नमवदह्यते ॥ २०.१३६.८ ॥

महानग्नी जवळ येऊन म्हणाली: पडूनही पृथ्वीवर पुन्हा उठणाऱ्या पक्ष्यासारखा, वाकून जळणारा स्वर्गात जळून नष्ट होवो.

20.136.9

महानग्न्युप ब्रूते स्वसावेशितं पसः ।
इत्थं फलस्य वृक्षस्य शूर्पे शूर्पं भजेमहि ॥ २०.१३६.९ ॥

महानग्नी जवळ येऊन म्हणाली: बहिणी, आत शिरलेले सार असे वृक्षाच्या फळात सुपात सूप भरून आपण वाटून घेऊ.

20.136.10

महानग्नी कृकवाकं शम्यया परि धावति ।
अयं न विद्म यो मृगः शीर्ष्णा हरति धाणिकाम् ॥ २०.१३६.१० ॥

महानग्नी काठीने कोंबड्याचा पाठलाग करत सभोवती धावते. डोक्याने धान्याची टोपली घेऊन जाणारा हा प्राणी कोण, ते आपल्याला माहीत नाही.

20.136.11

महानग्नी महानग्नं धावन्तमनु धावति ।
इमास्तदस्य गा रक्ष यभ मामद्ध्यौदनम् ॥ २०.१३६.११ ॥

महानग्नी धावणाऱ्या महानग्नाच्या मागे धावते. या त्याच्या गायी आहेत, त्यांचे रक्षण कर; हे यभ, माझा शिजवलेला भात घेऊ नकोस.

20.136.12

सुदेवस्त्वा महानग्नीर्बबाधते महतः साधु खोदनम् ।
कुसं पीवरो नवत् ॥ २०.१३६.१२ ॥

सुदेवा, महानग्नी तुला पीडा देत आहेत; महानाचे चांगले खोदणे (दळणे). कुश (?) स्थूल (?) नववा (?).

20.136.13

वशा दग्धामिमाङ्गुरिं प्रसृजतोग्रतं परे ।
महान् वै भद्रो यभ मामद्ध्यौदनम् ॥ २०.१३६.१३ ॥

वांझ गाय जळलेले हे बोट उग्रतेने दूर पाठवते. महान आणि मंगल असे (ते) मला हा ओदन खाऊ दे.

20.136.14

विदेवस्त्वा महानग्नीर्विबाधते महतः साधु खोदनम् ।
कुमारिका पिङ्गलिका कार्द भस्मा कु धावति ॥ २०.१३६.१४ ॥

विदेव (दुष्ट) महान अग्नी तुला पीडा देतो; महानासाठी ओदनाचा करपलेला तळ बरा. कुमारिका, पिंगलिका, कार्द आणि भस्म कुठे धावते?

20.136.15

महान् वै भद्रो बिल्वो महान् भद्र उदुम्बरः ।
महामभिक्त बाधते महतः साधु खोदनम् ॥ २०.१३६.१५ ॥

महान आणि मंगल बिल्व; महान आणि मंगल उदुंबर. महा अभिक्त (लेप) पीडा दूर करतो; महानासाठी ओदनाचा खरवडलेला भाग बरा.

20.136.16

यः कुमारी पिङ्गलिका वसन्तं पीवरी लभेत् ।
तैलकुण्डमिमाङ्गुष्ठं रोदन्तं शुदमुद्धरेत् ॥ २०.१३६.१६ ॥

कुमारी पिंगलिका वसंताला स्थूल (पत्नी म्हणून) मिळवेल, तर तेलकुंडातून या अंगठ्याने रडणाऱ्या शूद्राला वर उचलावे.