Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 20.34

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

20.34.1

यो जात एव प्रथमो मनस्वान् देवो देवान् क्रतुना पर्यभूषत् ।
यस्य शुष्माद्रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१ ॥

जन्मताच जो पहिला, मनस्वी देव होता, ज्याने आपल्या संकल्पाने देवांना अलंकृत केले; ज्याच्या बळाने दोन्ही लोक थरथरले — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.2

यः पृथिवीं व्यथमानामदृंहद्यः पर्वतान् प्रकुपितामरम्णात् ।
यो अन्तरिक्षं विममे वरीयो यो द्यामस्तभ्नात्स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.२ ॥

कांपणाऱ्या पृथ्वीला ज्याने स्थिर केले, क्रुद्ध पर्वतांना ज्याने शांत केले; ज्याने अंतरिक्ष विस्तृतपणे मोजले, ज्याने द्युलोक धरून ठेवला — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.3

यो हत्वाहिमरिणात्सप्त सिन्धून् यो गा उदाजदपधा वलस्य ।
यो अश्मनोरन्तरग्निं जजान संवृक्समत्सु स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.३ ॥

अहीला मारून सात नद्यांना मुक्त करणारा; वलाच्या किल्ल्यातून गायी बाहेर हाकणारा; दोन दगडांमध्ये अग्नी निर्माण करणारा, युद्धांत विजयी — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.4

येनेमा विश्वा च्यवना कृतानि यो दासं वर्णमधरं गुहाकः ।
श्वघ्नीव यो जिगीवां लक्षमाददर्यः पुष्टानि स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.४ ॥

ज्याच्याद्वारे हे सर्व चराचर निर्माण झाले; लपलेल्या दासाला, खालच्या वर्णाला ज्याने वश केले; कुत्र्यांना मारणाऱ्यासारखा जिंकून ज्याने लक्ष्य आणि समृद्धी हिसकावली — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.5

यं स्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम् ।
सो अर्यः पुष्टीर्विज इवा मिनाति श्रदस्मै धत्त स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.५ ॥

'तो कुठे आहे?' असे लोक ज्याला विचारतात, आणि भयंकराला कोणी 'हा नाही' म्हणतात; तो स्वामी संपत्तीला पक्ष्याप्रमाणे नष्ट करतो — त्याच्यावर श्रद्धा ठेवा, हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.6

यो रध्रस्य चोदिता यः कृशस्य यो ब्रह्मणो नाधमानस्य कीरेः ।
युक्तग्राव्णो योऽविता सुशिप्रः सुतसोमस्य स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.६ ॥

जो दुर्बलाला प्रेरणा देतो, जो कृशाला, जो प्रार्थना करणाऱ्या ब्रह्माला, याचना करणाऱ्या कीरीला; युक्तग्रावांचा रक्षक, सुंदर जबड्यांचा, ज्याच्यासाठी सोम पिळला जातो — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.7

यस्याश्वासः प्रदिशि यस्य गावो यस्य ग्रामा यस्य विश्वे रथासः ।
यः सूर्यं य उषसं जजान यो अपां नेता स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.७ ॥

ज्याचे घोडे दिशांमध्ये आहेत, ज्याच्या गायी, गावे, सर्व रथ आहेत; ज्याने सूर्य, उषा निर्माण केली, जो पाण्यांचा नेता — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.8

यं क्रन्दसी संयती विह्वयेते परेऽवरे उभया अमित्राः ।
समानं चिद्रथमातस्थिवांसा नाना हवेते स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.८ ॥

ज्याच्यामुळे आक्रंदणारे दोन्ही लोक एकत्र कंपतात, दूर व जवळचे दोन्ही शत्रू; एकाच रथावर उभे राहून ते वेगवेगळे त्याला हाक मारतात — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.9

यस्मान् न ऋते विजयन्ते जनासो यं युध्यमाना अवसे हवन्ते ।
यो विश्वस्य प्रतिमानं बभूव यो अच्युतच्युत्स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.९ ॥

ज्याच्याशिवाय लोक विजय मिळवत नाहीत, लढणारे संरक्षणासाठी ज्याला हाक मारतात; जो सर्वांचा प्रमाण बनला, अचलाला सुद्धा हलवणारा — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.10

यः शस्वतो मह्येनो दधानान् अमन्यमानां छर्वा जघान ।
यः शर्धते नानुददाति शृध्यां यो दस्योर्हन्ता स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१० ॥

ज्याने मोठे पाप धारण करणाऱ्या, ते न जाणणाऱ्या अनेकांना मुठीने मारले; जो गर्विष्ठ व शत्रूला सोडत नाही, दस्यूचा वध करणारा — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.11

यः शम्भरं पर्वतेषु क्षियन्तं चत्वारिंश्यां शरद्यन्वविन्दत् ।
ओजायमानं यो अहिं जघान दानुं शयानं स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.११ ॥

पर्वतांमध्ये लपलेल्या शंबराला चाळीसाव्या वर्षी शोधून काढणारा, वाढत चाललेल्या अहीला मारणारा, दबा धरून पडलेल्या दानूला ठार करणारा — हे लोकहो, तोच इंद्र आहे.

20.34.12

यः शम्भरं पर्यतरत्कसीभिर्योऽचारुकास्नापिबत्सुतस्य ।
अन्तर्गिरौ यजमानं बहुं जनं यस्मिन्न् आमूर्छत्स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१२ ॥

दोऱ्यांच्या साहाय्याने शंबराला ओलांडणारा, सोमरसातून अप्रिय पेय प्राशन करणारा, पर्वताच्या आत यजमान व अनेक लोक मूर्च्छित झाले तो — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.13

यः सप्तरश्मिर्वृषभस्तुविष्मान् अवासृजत्सर्तवे सप्त सिन्धून् ।
यो रौहिणमस्फुरद्वज्रबाहुर्द्यामारोहन्तं स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१३ ॥

सात किरणांचा, बलवान वृषभ — ज्याने वाहण्यासाठी सात नद्या सोडल्या; वज्रबाहू होऊन आकाशात चढणाऱ्या रौहिणाला हादरवणारा — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.14

द्यावा चिदस्मै पृथिवी ममेते शुष्माच्चिदस्य पर्वता भयन्ते ।
यः सोमपा निचितो वज्रबाहुर्यो वज्रहस्तः स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१४ ॥

स्वर्ग आणि पृथ्वीही त्याच्यासाठीच आहेत; त्याच्या बलाने पर्वतही भिऊन जातात. सोमपान करणारा, दृढ स्थित, वज्रबाहू, वज्रहस्त — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.15

यः सुन्वन्तमवति यः पचन्तं यः शंसन्तं यः शशमानमूती ।
यस्य ब्रह्म वर्धनं यस्य सोमो यस्येदं राधः स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१५ ॥

सोम पिळणाऱ्याचे, स्वयंपाक करणाऱ्याचे, स्तुती करणाऱ्याचे, पूजा करणाऱ्याचे आपल्या साहाय्याने रक्षण करणारा; ज्याचे ब्रह्म वाढवणारे, ज्याचा सोम, ज्याचे हे धन — हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.16

जातो व्यख्यत्पित्रोरुपस्थे भुवो न वेद जनितुः परस्य ।
स्तविष्यमाणो नो यो अस्मद्व्रता देवानां स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१६ ॥

जन्मून तो मातापित्यांच्या मांडीवर प्रकटला; पृथ्वीच्या जनकाला, त्या परम पुरुषाला तो जाणत नाही. आमच्याकडून स्तुत होणारा, आमच्यापासून देवांची व्रते दूर ठेवणारा - हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.17

यः सोमकामो हर्यश्वः सूरिर्यस्माद्रेजन्ते भुवनानि विश्वा ।
यो जघान शम्बरं यश्च शुष्णं य एकवीरः स जनास इन्द्रः ॥ २०.३४.१७ ॥

सोमाची इच्छा करणारा, हरित अश्वांचा, ज्ञानी; ज्याच्यामुळे सर्व भुवने थरथरतात. ज्याने शंबराला आणि शुष्णाला मारले, जो एकटा वीर आहे - हे लोकहो, तोच इंद्र.

20.34.18

यः सुन्वते पचते दुध्र आ चिद्वाजं दर्दर्षि स किलासि सत्यः ।
वयं त इन्द्र विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥ २०.३४.१८ ॥

सोम पिळणाऱ्याला व शिजवणाऱ्याला स्थिरपणे बल देणारा - खरोखर तूच सत्य आहेस. हे इंद्रा, आम्ही सदैव तुला प्रिय राहून, उत्तम वीरांनी युक्त होऊन सभेत (तुझ्याविषयी) बोलू.