अथर्ववेद · सूक्त 20.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
20.96.1
तीव्रस्याभिवयसो अस्य पाहि सर्वरथा वि हरी इह मुञ्च ।
इन्द्र मा त्वा यजमानासो अन्ये नि रीरमन् तुभ्यमिमे सुतासः ॥ २०.९६.१ ॥
हे इंद्रा, या तीव्र आणि बलवान सोमाचे पान कर; येथे तुझे दोन तपकिरी घोडे सर्व रथांतून सोडव. इतर यजमान तुला सोडून रमू नयेत; हे पिळलेले सोम तुझ्यासाठीच आहेत.
20.96.2
तुभ्यं सुतास्तुभ्यमु सोत्वासस्त्वां गिरः श्वात्र्या आ ह्वयन्ति ।
इन्द्रेदमद्य सवनं जुषाणो विश्वस्य विद्वामिह पाहि सोमम् ॥ २०.९६.२ ॥
हे तुझ्यासाठी पिळलेले सोम; आणि जे पिळायचे आहेत तेही तुझ्यासाठीच. उत्सुक स्तुती तुला हाक मारतात. हे इंद्रा, आज हे सवन स्वीकारून, सर्व जाणणारा तू येथे सोमाचे पान कर.
20.96.3
य उशता मनसा सोममस्मै सर्वहृदा देवकामः सुनोति ।
न गा इन्द्रस्तस्य परा ददाति प्रशस्तमिच्चारुमस्मै कृणोति ॥ २०.९६.३ ॥
उत्सुक मनाने, पूर्ण हृदयाने, देवांची इच्छा धरून जो यासाठी सोम पिळतो, इंद्र त्याच्याकडून गायी हिरावून घेत नाही; त्याच्यासाठी प्रशंसनीय आणि सुंदरच करतो.
20.96.4
अनुस्पष्टो भवत्येषो अस्य यो अस्मै रेवान् न सुनोति सोमम् ।
निररत्नौ मघवा तं दधाति ब्रह्मद्विषो हन्त्यनानुदिष्टः ॥ २०.९६.४ ॥
धनवान असूनही जो यासाठी सोम पिळत नाही तो अस्पष्ट होतो; मघवा इंद्र त्याला रत्नहीन करतो. ब्रह्मद्वेष्ट्यांना कोणाच्याही आज्ञेविना तो स्वतः मारतो.
20.96.5
अश्वायन्तो गव्यन्तो वाजयन्तो हवामहे त्वोपगन्तवा उ ।
आभूषन्तस्ते सुमतौ नवायां वयमिन्द्र त्वा शुनं हुवेम ॥ २०.९६.५ ॥
घोडे, गायी आणि बल यांची इच्छा धरून आम्ही तुला जवळ येण्यासाठी हाक मारतो. तुझ्या नव्या कृपेसाठी स्तुतींनी तुला अलंकृत करून, हे इंद्रा, सुखासाठी आम्ही तुला हाक मारतो.
20.96.6
मुञ्चामि त्वा हविषा जीवनाय कमज्ञातयक्ष्मादुत राजयक्ष्मात् ।
ग्राहिर्जग्राह यद्येतद्तस्या इन्द्राग्नी प्र मुमुक्तमेनम् ॥ २०.९६.६ ॥
जीवन आणि सुखासाठी हविर्द्रव्याने मी तुला सोडवतो — अज्ञात यक्ष्मापासून आणि राजयक्ष्मापासून. ग्राहीने याला धरले असेल तर, हे इंद्र व अग्नी, तिच्यापासून याला पूर्ण मुक्त करा.
20.96.7
यदि क्षितायुर्यदि वा परेतो यदि मृत्योरन्तिकं नीत एव ।
तमा हरामि निर्ऋतेरुपस्थादस्पार्शमेनं शतशारदाय ॥ २०.९६.७ ॥
याचे आयुष्य क्षीण झाले असेल, किंवा हा दूर गेला असेल, किंवा मृत्यूच्या जवळ नेला गेला असेल — तरी मी याला निरृतीच्या मांडीतून परत आणतो; शंभर शरद ऋतूंसाठी याला स्पर्श करतो.
20.96.8
सहस्राक्षेण शतवीर्येण शतायुषा हविषाहार्षमेनम् ।
इन्द्रो यथैनं शरदो नयात्यति विश्वस्य दुरितस्य पारम् ॥ २०.९६.८ ॥
हजार डोळे, शंभर पराक्रम आणि शंभर आयुष्य असलेल्या हविर्द्रव्याने मी याला आणले आहे. इंद्र याला शरद ऋतूंमधून नेतो तसा, सर्व दुरितांच्या पलीकडे नेवो.
20.96.9
शतं जीव शरदो वर्धमानः शतं हेमन्तान् छतमु वसन्तान् ।
शतं त इन्द्रो अग्निः सविता बृहस्पतिः शतायुषा हविषाहार्षमेनम् ॥ २०.९६.९ ॥
वाढत जाऊन शंभर शरद ऋतू जग; शंभर हेमंत आणि शंभर वसंत. इंद्र, अग्नी, सविता, बृहस्पती तुला शंभर (वर्षे) देवोत. शंभर आयुष्याच्या हविर्द्रव्याने मी याला आणले आहे.
20.96.10
आहार्षमविदं त्वा पुनरागाः पुनर्णवः ।
सर्वाङ्ग सर्वं ते चक्षुः सर्वमायुश्च तेऽविदम् ॥ २०.९६.१० ॥
मी तुला आणले, तुला शोधले; तू नवा होऊन पुन्हा आला आहेस. हे सर्वांगा, तुझे डोळे पूर्ण आहेत; तुझे सर्व आयुष्य मी मिळवले आहे.
20.96.11
ब्रह्मणाग्निः संविदानो रक्षोहा बाधतामितः ।
अमीवा यस्ते गर्भं दुर्णामा योनिमाशये ॥ २०.९६.११ ॥
ब्रह्माने युक्त असलेला रक्षोहा अग्नी याला येथून दूर करो — जी अमीवा (रोग) तुझ्या गर्भाला, दुर्नामा योनीत निजलेली आहे.
20.96.12
यस्ते गर्भममीवा दुर्णामा योनिमाशये ।
अग्निष्टं ब्रह्मणा सह निष्क्रव्यादमनीनशत् ॥ २०.९६.१२ ॥
तुझ्या गर्भात, दुर्नामा योनीत दडून बसलेल्या रोगाला अग्नी ब्रह्ममंत्रासह मांसभक्षक राक्षसासह नष्ट करो.
20.96.13
यस्ते हन्ति पतयन्तं निषत्स्नुं यः सरीसृपम् ।
जातं यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ॥ २०.९६.१३ ॥
तुला मारणाऱ्याला, उडणाऱ्याला व बसणाऱ्याला, सरपटणाऱ्या प्राण्याला, तुझ्या जन्मलेल्या बाळाला मारू पाहणाऱ्याला — त्याला आम्ही येथून नष्ट करतो.
20.96.14
यस्त ऊरू विहरत्यन्तरा दम्पती शये ।
योनिं यो अन्तरारेल्हि तमितो नाशयामसि ॥ २०.९६.१४ ॥
तुझ्या दोन्ही मांड्यांमध्ये फिरणाऱ्याला, पतिपत्नींमध्ये झोपणाऱ्याला, योनीच्या आत चाटणाऱ्याला — त्याला आम्ही येथून नष्ट करतो.
20.96.15
यस्त्वा भ्राता पतिर्भूत्वा जारो भूत्वा निपद्यते ।
प्रजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ॥ २०.९६.१५ ॥
तुझा भाऊ, पती किंवा जार होऊन तुझ्याजवळ निजणाऱ्याला, तुझ्या संततीला मारू पाहणाऱ्याला — त्याला आम्ही येथून नष्ट करतो.
20.96.16
यस्त्वा स्वप्नेन तमसा मोहयित्वा निपद्यते ।
प्रजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ॥ २०.९६.१६ ॥
झोप आणि अंधाराने तुला मोहित करून तुझ्याजवळ निजणाऱ्याला, तुझ्या संततीला मारू पाहणाऱ्याला — त्याला आम्ही येथून नष्ट करतो.
20.96.17
अक्षीभ्यां ते नासिकाभ्यां कर्णाभ्यां छुबुकादधि ।
यक्ष्मं शीर्षण्यं मस्तिष्काज्जिह्वाया वि वृहामि ते ॥ २०.९६.१७ ॥
तुझ्या डोळ्यांतून, नाकातून, कानांतून, हनुवटीतून, डोक्यातील यक्ष्म, मेंदूतून, जिभेतून मी ते काढून टाकतो.
20.96.18
ग्रीवाभ्यस्त उष्णिहाभ्यः कीकसाभ्यो अनूक्यात् ।
यक्ष्मं दोषण्यमंसाभ्यां बाहुभ्यां वि वृहामि ते ॥ २०.९६.१८ ॥
तुझ्या माना, उष्णिहा नाड्या, कीकसा, अनूक्य (पाठीचा कणा), खांदे आणि बाहू यांमधून — तुझा दोषण्य यक्ष्म मी उपटून काढतो.
20.96.19
हृदयात्ते परि क्लोम्नो हलीक्ष्णात्पार्श्वाभ्याम् ।
यक्ष्मं मतस्नाभ्यां प्लीह्नो यक्नस्ते वि वृहामसि ॥ २०.९६.१९ ॥
तुझ्या हृदयातून, क्लोमाभोवतीने, हालीक्ष्णातून, पार्श्वांतून, मतस्नांतून, प्लीहा व यकृतातून — तुझा यक्ष्म आम्ही उपटून काढतो.
20.96.20
आन्त्रेभ्यस्ते गुदाभ्यो वनिष्ठोरुदरादधि ।
यक्ष्मं कुक्षिभ्यां प्लाशेर्नाभ्या वि वृहामि ते ॥ २०.९६.२० ॥
तुझ्या आतड्यांतून, गुदातून, वनिष्ठूतून, उदरातून, कुक्षींतून, प्लाशीतून आणि नाभीतून — तुझा यक्ष्म मी उपटून काढतो.
20.96.21
ऊरुभ्यां ते अष्ठीवद्भ्यां पार्ष्णिभ्यां प्रपदाभ्याम् ।
यक्ष्मं भसद्यं श्रोणिभ्यां भासदं भांससो वि वृहामि ते ॥ २०.९६.२१ ॥
तुझ्या मांड्यांतून, गुडघ्यांतून, टाचांतून, पायाच्या तळव्यांतून, कमरेतून, मांसातून — तुझा भसद्य यक्ष्म मी उपटून काढतो.
20.96.22
अमेहनाद्वनंकरणाल्लोमभ्यस्ते नखेभ्यः ।
यक्ष्मं सर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वृहामि ते ॥ २०.९६.२२ ॥
तुझ्या अमेहनातून, वनंकरणातून, केसांतून, नखांतून — तुझ्या सर्व शरीरातून ते, हे यक्ष्म मी उपटून काढतो.
20.96.23
अस्थिभ्यस्ते मज्जभ्यः स्नावभ्यो धमनिभ्यः ।
यक्ष्मं पाणिभ्यामङ्गुलिभ्यो नखेभ्यो वि वृहामि ते ॥ २०.९६.२३ ॥
तुझ्या हाडांतून, मज्जेतून, स्नायूंतून, धमन्यांतून — तुझा यक्ष्म हातांतून, बोटांतून, नखांतून मी उपटून काढतो.
20.96.24
अङ्गेअङ्गे लोम्निलोम्नि यस्ते पर्वणिपर्वणि ।
यक्ष्मं त्वचस्यं ते वयं कश्यपस्य वीबर्हेण विष्वञ्चं वि वृहामसि ॥ २०.९६.२४ ॥
तुझ्या प्रत्येक अवयवात, प्रत्येक केसात, प्रत्येक सांध्यात आणि तुझ्या त्वचेत असलेला जो यक्ष्म आहे, त्याला कश्यपाच्या वीबर्हणाने विखुरून आम्ही दूर करतो.
20.96.25
अपेहि मनसस्पतेऽप काम परश्चर ।
परो निर्ऋत्या आ चक्ष्व बहुधा जीवतो मनः ॥ २०.९६.२५ ॥
हे मनाच्या स्वामी, दूर हो; हे काम, दूर जा. निर्ऋतीकडे दुरून पाहा; जिवंताचे मन अनेक प्रकारे टिकू दे.