Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 4.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

4.1.1

ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद्वि सीमतः सुरुचो वेन आवः ।
स बुध्न्या उपमा अस्य विष्ठाः सतश्च योनिमसतश्च वि वः ॥ ४.१.१ ॥

आदिकाळी, प्रथम, सीमांतून ब्रह्म जन्मले; तेजस्वी सूर्याला वेनाने प्रकट केले. त्याने याची खोली आणि जवळची स्थाने पसरवली; सताचे आणि असताचे उगमस्थान तुमच्यासाठी वेगळे केले.

4.1.2

इयं पित्र्या राष्ट्र्येत्वग्रे प्रथमाय जनुषे भुवनेष्ठाः ।
तस्मा एतं सुरुचं ह्वारमह्यं घर्मं श्रीणन्तु प्रथमाय धास्यवे ॥ ४.१.२ ॥

हे पितरांचे, राष्ट्राचे आहे; पुढे येवो. लोकांमध्ये स्थित असलेल्या प्रथम जन्मलेल्यासाठी; त्याच्यासाठी हे तेजस्वी वाकडे पात्र असो; माझ्यासाठी त्यांनी ही उष्णता शिजवावी, प्रथम स्थापल्या जाणाऱ्यासाठी.

4.1.3

प्र यो जज्ञे विद्वान् अस्य बन्धुर्विश्वा देवानां जनिमा विवक्ति ।
ब्रह्म ब्रह्मण उज्जभार मध्यान् नीचैरुच्चैः स्वधा अभि प्र तस्थौ ॥ ४.१.३ ॥

याचा बंधू म्हणून पुढे जन्मलेला ज्ञानी सर्व देवांच्या जन्मांचे वर्णन करतो. ब्रह्माने ब्रह्माला मध्यातून उचलले; खाली आणि वर असलेल्या स्वधा त्याच्याकडे उभ्या राहिल्या.

4.1.4

स हि विदः स पृथिव्या ऋतस्था मही क्षेमं रोदसी अस्कभायत् ।
महान् मही अस्कभायद्वि जातो द्यां सद्म पार्थिवं च रजः ॥ ४.१.४ ॥

तोच पृथ्वीवरील ऋतात स्थित असलेल्यांना जाणतो; महान दोन्ही लोकांना (द्यावापृथिवी) सुरक्षितपणे धरून ठेवले. महान महानांना धरले; प्रकट होऊन आकाश, पार्थिव निवास आणि अंतरिक्ष स्थिर केले.

4.1.5

स बुध्न्यादाष्ट्र जनुषोऽभ्यग्रं बृहस्पतिर्देवता तस्य सम्राट् ।
अहर्यच्छुक्रं ज्योतिषो जनिष्टाथ द्युमन्तो वि वसन्तु विप्राः ॥ ४.१.५ ॥

तो खोलीतून, जन्माच्या सीमेतून, पुढे (प्रकट झाला); बृहस्पति देवता, त्याचा सम्राट. त्याने शुक्र (तेजस्वी) ज्योती आणली; नंतर ज्योतीतून जन्मला; तेव्हा तेजस्वी विप्र (ऋषी) (त्यात) वेगवेगळे वास करोत.

4.1.6

नूनं तदस्य काव्यो हिनोति महो देवस्य पूर्व्यस्य धाम ।
एष जज्ञे बहुभिः साकमित्था पूर्वे अर्धे विषिते ससन् नु ॥ ४.१.६ ॥

निश्चितच त्या काव्यमय (ज्ञानी) ने महान, प्राचीन देवाच्या धामाला गती दिली. हा अनेकांसह अशा प्रकारे जन्मला; पूर्वीच्या, दूरच्या, बंद अर्धात वास करीत.

4.1.7

योऽथर्वाणं पितरं देवबन्धुं बृहस्पतिं नमसाव च गछात् ।
त्वं विश्वेषां जनिता यथासः कविर्देवो न दभायत्स्वधावान् ॥ ४.१.७ ॥

अथर्वन नावाचा पिता, देवबंधू बृहस्पतीकडे नमस्काराने जावो. तू सर्वांचा जनिता हो; कवी आणि देवाप्रमाणे, स्वधावान, कधी फसू नये असा.