アタルヴァ・ヴェーダ · スークタ 4.11

4.11.1

अनड्वान् दाधार पृथिवीमुत द्यामनड्वान् दाधारोर्वन्तरिक्षम् ।
अनड्वान् दाधार प्रदिशः षडुर्वीरनड्वान् विश्वं भुवनमा विवेश ॥ ४.११.१ ॥

雄牛は大地と天空を支えた。雄牛は広大な虚空を支えた。雄牛は六つの広大な方位を支えた。雄牛は全世界に入った。

अनड्वान् इन्द्रः स पशुभ्यो वि चष्टे त्रयां छक्रो वि मिमीते अध्वनः ।
भूतं भविष्यद्भुवना दुहानः सर्वा देवानां चरति व्रतानि ॥ ४.११.२ ॥

その雄牛はインドラである。彼は生き物のために見守る。力ある彼は三つの道を測る。過去と未来と諸世界を搾りながら、彼は神々のすべての誓いの中を歩む。

इन्द्रो जातो मनुष्येष्वन्तर्घर्मस्तप्तश्चरति शोशुचानः ।
सुप्रजाः सन्त्स उदारे न सर्षद्यो नाश्नीयादनडुहो विजानन् ॥ ४.११.३ ॥

人の間に生まれたインドラは、内に熱せられた聖なる熱乳である。輝きつつ彼は熱を帯びて進む。良い子孫を持つ者は、気前のよい供犠には行かない——雄牛の分け前を知りながら食べない者は。

अनड्वान् दुहे सुकृतस्य लोक ऐनं प्याययति पवमानः पुरस्तात् ।
पर्जन्यो धारा मरुत ऊधो अस्य यज्ञः पयो दक्षिणा दोहो अस्य ॥ ४.११.४ ॥

雄牛は善行の世界で乳を出す。浄化者パヴァマーナが前方から彼を喜ばせる。パルジャニヤはその流れ、マルトはその乳房である。供犠はその乳、布施はその搾乳である。

यस्य नेशे यज्ञपतिर्न यज्ञो नास्य दातेशे न प्रतिग्रहीता ।
यो विश्वजिद्विश्वभृद्विश्वकर्मा घर्मं नो ब्रूत यतमश्चतुष्पात् ॥ ४.११.५ ॥

その支配のもとには供犠主も供犠も、与える者も受ける者もいない——一切に勝つ、一切を支える、一切を作る者よ、我らに聖なる熱を告げよ。どれが四足のものか？

येन देवाः स्वरारुरुहुर्हित्वा शरीरममृतस्य नाभिम् ।
तेन गेष्म सुकृतस्य लोकं घर्मस्य व्रतेन तपसा यशस्यवः ॥ ४.११.६ ॥

神々が身体を捨てて不死の中心である天へ昇ったその道によって、ガルマの誓願と苦行によって栄光を求める私たちが、善行の世界へ行きますように。

इन्द्रो रूपेणाग्निर्वहेन प्रजापतिः परमेष्ठी विराट् ।
विश्वानरे अक्रमत वैश्वानरे अक्रमतानडुह्यक्रमत ।
सोऽदृंहयत सोऽधारयत ॥ ४.११.७ ॥

インドラは姿によって、アグニは運搬によって、最高にして輝くプラジャーパティが進み出た。ヴィシュヴァーナラにおいて進み、ヴァイシュヴァーナラにおいて進み、雄牛において進んだ。彼はそれを堅固にし、支えた。

मध्यमेतदनडुहो यत्रैष वह आहितः ।
एतावदस्य प्राचीनं यावान् प्रत्यङ्समाहितः ॥ ४.११.८ ॥

これが牛の中央であり、ここにこの軛が置かれている。その前方が及ぶ分だけ、後方も定められている。

यो वेदानडुहो दोहान्त्सप्तानुपदस्वतः ।
प्रजां च लोकं चाप्नोति तथा सप्तऋषयो विदुः ॥ ४.११.९ ॥

牛の七つの踏まれざる搾乳を知る者は、子孫と世界の両方を得る。七聖仙もこのように知っている。

पद्भिः सेदिमवक्रामन्न् इरां जङ्घाभिरुत्खिदन् ।
श्रमेणानड्वान् कीलालं कीनाशश्चाभि गच्छतः ॥ ४.११.१० ॥

足で進み、脛で土を掘り起こしながら、雄牛は労苦によって水の方へ行く。耕す者もまたそこへ行く。

द्वादश वा एता रात्रीर्व्रत्या आहुः प्रजापतेः ।
तत्रोप ब्रह्म यो वेद तद्वा अनडुहो व्रतम् ॥ ४.११.११ ॥

これら十二夜はプラジャーパティの誓願の夜と呼ばれる。その夜にブラフマンを近くで知る者こそ、まさに牛の誓願を知る者である。

दुहे सायं दुहे प्रातर्दुहे मध्यंदिनं परि ।
दोहा ये अस्य संयन्ति तान् विद्मानुपदस्वतः ॥ ४.११.१२ ॥

夕方に搾り、朝に搾り、正午にも搾る。その乳の搾りが集まるところを、我々は知っている。