Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

4.11.1

अनड्वान् दाधार पृथिवीमुत द्यामनड्वान् दाधारोर्वन्तरिक्षम् ।
अनड्वान् दाधार प्रदिशः षडुर्वीरनड्वान् विश्वं भुवनमा विवेश ॥ ४.११.१ ॥

ਬਲਦ ਨੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦਿਉਲੋਕ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ; ਬਲਦ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ। ਬਲਦ ਨੇ ਛੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ; ਬਲਦ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

4.11.2

अनड्वान् इन्द्रः स पशुभ्यो वि चष्टे त्रयां छक्रो वि मिमीते अध्वनः ।
भूतं भविष्यद्भुवना दुहानः सर्वा देवानां चरति व्रतानि ॥ ४.११.२ ॥

ਉਹ ਬਲਦ ਇੰਦਰ ਹੈ; ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਬਲਵਾਨ ਤਿੰਨ ਰਾਹ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।

4.11.3

इन्द्रो जातो मनुष्येष्वन्तर्घर्मस्तप्तश्चरति शोशुचानः ।
सुप्रजाः सन्त्स उदारे न सर्षद्यो नाश्नीयादनडुहो विजानन् ॥ ४.११.३ ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਇੰਦਰ ਅੰਦਰ ਤਪਿਆ ਘਰਮ ਹੈ; ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਤਪ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਉਦਾਰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਬਲਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਜਾਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।

4.11.4

अनड्वान् दुहे सुकृतस्य लोक ऐनं प्याययति पवमानः पुरस्तात् ।
पर्जन्यो धारा मरुत ऊधो अस्य यज्ञः पयो दक्षिणा दोहो अस्य ॥ ४.११.४ ॥

ਬਲਦ ਸੁਕਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਵਮਾਨ ਅੱਗਿਓਂ ਉਸਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਜਨਯ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਮਰੁਤ ਉਸ ਦਾ ਥਣ; ਯੱਗ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਉਸ ਦਾ ਦੋਹਨ।

4.11.5

यस्य नेशे यज्ञपतिर्न यज्ञो नास्य दातेशे न प्रतिग्रहीता ।
यो विश्वजिद्विश्वभृद्विश्वकर्मा घर्मं नो ब्रूत यतमश्चतुष्पात् ॥ ४.११.५ ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਯੱਗਪਤੀ ਨਹੀਂ, ਯੱਗ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਨਹੀਂ — ਸਰਬਜਿਤ, ਸਰਬਭ੍ਰਿਤ, ਸਰਬਕਰਮਾ ਜੋ ਹੈ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਘਰਮ ਦੱਸੇ; ਕਿਹੜਾ ਚਤੁਸ਼ਪਾਦ?

4.11.6

येन देवाः स्वरारुरुहुर्हित्वा शरीरममृतस्य नाभिम् ।
तेन गेष्म सुकृतस्य लोकं घर्मस्य व्रतेन तपसा यशस्यवः ॥ ४.११.६ ॥

ਜਿਸ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹੇ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ, ਘਰਮ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਅਸੀਂ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਈਏ।

4.11.7

इन्द्रो रूपेणाग्निर्वहेन प्रजापतिः परमेष्ठी विराट् ।
विश्वानरे अक्रमत वैश्वानरे अक्रमतानडुह्यक्रमत ।
सोऽदृंहयत सोऽधारयत ॥ ४.११.७ ॥

ਇੰਦਰ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਅਗਨੀ ਢੋਣ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਨਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਬਲਦ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸਨੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੇ ਧਾਰਿਆ।

4.11.8

मध्यमेतदनडुहो यत्रैष वह आहितः ।
एतावदस्य प्राचीनं यावान् प्रत्यङ्समाहितः ॥ ४.११.८ ॥

ਇਹੀ ਬਲਦ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਜੂਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਜਿੰਨਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਟਿਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

4.11.9

यो वेदानडुहो दोहान्त्सप्तानुपदस्वतः ।
प्रजां च लोकं चाप्नोति तथा सप्तऋषयो विदुः ॥ ४.११.९ ॥

ਬਲਦ ਦੇ ਸੱਤ ਅਨੁਪਦਸ੍ਵਤ ਦੋਹ ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

4.11.10

पद्भिः सेदिमवक्रामन्न् इरां जङ्घाभिरुत्खिदन् ।
श्रमेणानड्वान् कीलालं कीनाशश्चाभि गच्छतः ॥ ४.११.१० ॥

ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰਦਿਆਂ, ਪੱਟਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਪੁੱਟਦਿਆਂ, ਬਲਦ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਉਸੇ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4.11.11

द्वादश वा एता रात्रीर्व्रत्या आहुः प्रजापतेः ।
तत्रोप ब्रह्म यो वेद तद्वा अनडुहो व्रतम् ॥ ४.११.११ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਵ੍ਰਤ-ਰਾਤਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਲਦ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

4.11.12

दुहे सायं दुहे प्रातर्दुहे मध्यंदिनं परि ।
दोहा ये अस्य संयन्ति तान् विद्मानुपदस्वतः ॥ ४.११.१२ ॥

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ ਦੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰੇ ਵੀ ਦੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੋ ਦੋਹਨੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।