अथर्ववेद · सूक्त 4.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.15.1
समुत्पतन्तु प्रदिशो नभस्वतीः समभ्राणि वातजूतानि यन्तु ।
महऋषभस्य नदतो नभस्वतो वाश्रा आपः पृथिवीं तर्पयन्तु ॥ ४.१५.१ ॥
आर्द्रतेने भरलेल्या दिशा एकत्र वर वर जाऊ द्या; वाऱ्याने हाकलेले मेघ एकत्र चालू द्या. महान वृषभाच्या गर्जनेने, आर्द्रतेने भरलेली, गर्जणारी जलें पृथ्वीला तृप्त करोत.
4.15.2
समीक्षयन्तु तविषाः सुदानवोऽपां रसा ओषधीभिः सचन्ताम् ।
वर्षस्य सर्गा महयन्तु भूमिं पृथग्जायन्तामोषधयो विश्वरूपाः ॥ ४.१५.२ ॥
बलवान आणि दानशूर देव पाहोत; पाण्याचे रस औषधींशी मिसळोत. पावसाचे प्रवाह पृथ्वीला वाढवोत; विविध रूपांच्या औषधी वेगवेगळ्या जन्मोत.
4.15.3
समीक्षयस्व गायतो नभांस्यपां वेगासः पृथगुद्विजन्ताम् ।
वर्षस्य सर्गा महयन्तु भूमिं पृथग्जायन्तां वीरुधो विश्वरूपाः ॥ ४.१५.३ ॥
गाणाऱ्याचे मेघ तू पाहा; पाण्याचे वेग वेगवेगळे उसळोत. पावसाचे प्रवाह पृथ्वीला वाढवोत; विविध रूपांच्या वेली वेगवेगळ्या जन्मोत.
4.15.4
गणास्त्वोप गायन्तु मारुताः पर्जन्य घोषिणः पृथक् ।
सर्गा वर्षस्य वर्षतो वर्षन्तु पृथिवीमनु ॥ ४.१५.४ ॥
मरुतांचे गण तुझ्याजवळ गावोत, हे गर्जणाऱ्या पर्जन्या, वेगवेगळे. वर्षणाऱ्या पावसाचे प्रवाह पृथ्वीवर वर्षोत.
4.15.5
उदीरयत मरुतः समुद्रतस्त्वेषो अर्को नभ उत्पातयाथ ।
महऋषभस्य नदतो नभस्वतो वाश्रा आपः पृथिवीं तर्पयन्तु ॥ ४.१५.५ ॥
हे मरुतांनो, समुद्रातून तेजस्वी विजेला प्रेरित करा; आर्द्र मेघाला वर उडवा. महान वृषभाच्या गर्जनेने, आर्द्रतेने भरलेली, गर्जणारी जलें पृथ्वीला तृप्त करोत.
4.15.6
अभि क्रन्द स्तनयार्दयोदधिं भूमिं पर्जन्य पयसा समङ्धि ।
त्वया सृष्टं बहुलमैतु वर्षमाशारैषी कृशगुरेत्वस्तम् ॥ ४.१५.६ ॥
गर्जना कर, समुद्राला कंप दे. पर्जन्या, दुधासारख्या पाण्याने पृथ्वी भरून टाक. तुझ्याकडून सोडलेला मुबलक पाऊस येवो; सर्व दिशांपर्यंत पोहोचून, दुबळी गाय जशी घरी परते तसा तो आपल्या स्थानी येवो.
4.15.7
सं वोऽवन्तु सुदानव उत्सा अजगरा उत ।
मरुद्भिः प्रच्युता मेघा वर्षन्तु पृथिवीमनु ॥ ४.१५.७ ॥
हे उदार मरुतांनो, तुमच्या रक्षणात झरे आणि सापासारखे वाहणारे ओघ राहोत. मरुतांनी हलवलेले मेघ पृथ्वीवर वर्षावे.
4.15.8
आशामाशां वि द्योततां वाता वान्तु दिशोदिशः ।
मरुद्भिः प्रच्युता मेघाः सं यन्तु पृथिवीमनु ॥ ४.१५.८ ॥
प्रत्येक दिशा उजळो; वारे दिशादिशांत वाहो. मरुतांनी हलवलेले मेघ एकत्र होऊन पृथ्वीकडे जावोत.
4.15.9
आपो विद्युदभ्रं वर्षं सं वोऽवन्तु सुदानव उत्सा अजगरा उत ।
मरुद्भिः प्रच्युता मेघाः प्रावन्तु पृथिवीमनु ॥ ४.१५.९ ॥
हे जलांनो, वीज, मेघ आणि पाऊस — दानशूर तुमचे रक्षण करोत; झरे आणि सापासारखे ओघही. मरुतांनी हलवलेले मेघ पृथ्वीला तृप्त करोत.
4.15.10
अपामग्निस्तनूभिः संविदानो य ओषधीनामधिपा बभूव ।
स नो वर्षं वनुतां जातवेदाः प्राणं प्रजाभ्यो अमृतं दिवस्परि ॥ ४.१५.१० ॥
पाण्यांचा अग्नी, जो आपल्या रूपांशी एकरूप होऊन औषधींचा अधिपती झाला आहे — तो जातवेदस् आम्हाला पाऊस देवो; प्रजांना स्वर्गातून प्राण आणि अमृत देवो.
4.15.11
प्रजापतिः सलिलादा समुद्रादाप ईरयन्न् उदधिमर्दयाति ।
प्र प्यायतां वृष्णो अश्वस्य रेतोऽर्वान् एतेन स्तनयित्नुनेहि ॥ ४.१५.११ ॥
प्रजापती, प्रवाहातून आणि समुद्रातून पाणी प्रेरून समुद्राला हलवतो. वृषभ-अश्वाचे रेतस् वाढो; या गर्जनेसह येथे ये.
4.15.12
अपो निषिञ्चन्न् असुरः पिता नः श्वसन्तु गर्गरा अपां वरुणाव नीचीरपः सृज ।
वदन्तु पृश्निबाहवो मण्डूका इरिणानु ॥ ४.१५.१२ ॥
आमचा पिता असुर पाणी वर्षवो; गर्गर प्रवाह वाहोत. हे वरुणा, खाली वाहणारे पाणी सोड. ठिपक्या बाहूंचे बेडूक कोरड्या भूमीवर बोलोत.
4.15.13
संवत्सरं शशयाना ब्राह्मणा व्रतचारिणः ।
वाचं पर्जन्यजिन्वितां प्र मण्डूका अवादिषुः ॥ ४.१५.१३ ॥
वर्षभर झोपलेले, व्रत पाळणारे ब्राह्मणांसारखे बेडूक पर्जन्याने चेतवलेली वाणी उच्चारू लागले.
4.15.14
उपप्रवद मण्डूकि वर्षमा वद तादुरि ।
मध्ये ह्रदस्य प्लवस्व विगृह्य चतुरः पदः ॥ ४.१५.१४ ॥
हे बेडकी, जवळ येऊन पावसाचा शब्द कर. हे तादुरि, पावसाचा शब्द कर. तलावाच्या मध्यभागी चारही पाय आवळून पोहत राहा.
4.15.15
खण्वखा३ खैमखा३ मध्ये तदुरि ।
वर्षं वनुध्वं पितरो मरुतां मन इच्छत ॥ ४.१५.१५ ॥
खण्वखा, खैमखा — मध्यभागी, हे तदुरि. हे पितरांनो, पाऊस मिळवा; मरुतांच्या मनाची इच्छा धरा.
4.15.16
महान्तं कोशमुदचाभि षिञ्च सविद्युतं भवतु वातु वातः ।
तन्वतां यज्ञं बहुधा विसृष्टा आनन्दिनीरोषधयो भवन्तु ॥ ४.१५.१६ ॥
महान कोश वर वोढून वर्षाव कर; विजेसह होवो, वारा वाहो. यज्ञाचा अनेक प्रकारे विस्तार करत सोडलेल्या औषधी आनंदी होवोत.