અથર્વવેદ · સૂક્ત 4.4

4.4.1

यां त्वा गन्धर्वो अखनद्वरुणाय मृतभ्रजे ।
तां त्वा वयं खनामस्योषधिं शेपहर्षणीम् ॥ ४.४.१ ॥

ગંધર્વે વરુણ માટે, મૃતભ્રાજ (જેનું તેજ મરી ગયું હોય) માટે જે ઔષધિ ખોદી હતી, તે જ ઔષધિ અમે તારા માટે ખોદીએ છીએ; તે શેપને હર્ષિત કરે છે.

उदुषा उदु सूर्य उदिदं मामकं वचः ।
उदेजतु प्रजापतिर्वृषा शुष्मेण वाजिना ॥ ४.४.२ ॥

ઉષા ઊગે, સૂર્ય ઊગે, મારું આ વચન પણ ઊઠે. વૃષા પ્રજાપતિ શુષ્મ અને વાજી સાથે જાગે.

यथा स्म ते विरोहतोऽभितप्तमिवानति ।
ततस्ते शुष्मवत्तरमियं कृणोत्वोषधिः ॥ ४.४.३ ॥

તારું અંગ જેમ ઊભું થાય, તપાવેલું લોખંડ જેમ વાંકું ન વળે, તેમ આ ઔષધિ તને વધુ શુષ્મવાન બનાવે.

उच्छुष्मौषधीनां सारा ऋषभाणाम् ।
सं पुंसामिन्द्र वृष्ण्यमस्मिन् धेहि तनूवशिन् ॥ ४.४.४ ॥

ઔષધિઓનો સાર, ઋષભોનું શુષ્મ ઊઠે. હે ઇન્દ્ર, પુરુષોનું વૃષ્ણ્ય (વીર્યશક્તિ) શરીરને વશ રાખનાર આ પુરુષમાં સ્થાપ.

अपां रसः प्रथमजोऽथो वनस्पतीनाम् ।
उत सोमस्य भ्रातास्युतार्शमसि वृष्ण्यम् ॥ ४.४.५ ॥

તું પાણીનો રસ, પ્રથમ જન્મેલો; વનસ્પતિઓનો રસ પણ તું. તું સોમનો ભાઈ છે; અર્શ (પીડા) દૂર કરનાર, વૃષ્ણ્ય (વીર્યવર્ધક) તું છે.

अद्याग्ने अद्य सवितरद्य देवि सरस्वति ।
अद्यास्य ब्रह्मणस्पते धनुरिवा तानया पसः ॥ ४.४.६ ॥

આજે, હે અગ્નિ; આજે, હે સવિતૃ; આજે, હે દેવી સરસ્વતી. આજે, હે આ બ્રહ્મણસ્પતિ, ધનુષની જેમ આ અંગ તાણ.

आहं तनोमि ते पसो अधि ज्यामिव धन्वनि ।
क्रमस्वर्श इव रोहितमनवग्लायता सदा ॥ ४.४.७ ॥

હું તારા શરીરને ધનુષ પર દોરીની જેમ સદા ખેંચું છું. લાલ ઋશની જેમ થાક્યા વિના સદા આગળ વધ.

अश्वस्याश्वतरस्याजस्य पेत्वस्य च ।
अथ ऋषभस्य ये वाजास्तान् अस्मिन् धेहि तनूवशिन् ॥ ४.४.८ ॥

ઘોડો, ખચ્ચર, બકરો, ઘેટો અને બળદની જે શક્તિઓ છે, હે શરીરને વશ કરનાર, તે આમાં સ્થાપ.