अथर्ववेद · सूक्त 4.4

4.4.1

यां त्वा गन्धर्वो अखनद्वरुणाय मृतभ्रजे ।
तां त्वा वयं खनामस्योषधिं शेपहर्षणीम् ॥ ४.४.१ ॥

गंधर्वाने वरुणासाठी, मृतभ्राजासाठी जी औषधी खणली, तीच औषधी आम्ही तुझ्यासाठी खणतो; ती शेपाला हर्षित करते.

उदुषा उदु सूर्य उदिदं मामकं वचः ।
उदेजतु प्रजापतिर्वृषा शुष्मेण वाजिना ॥ ४.४.२ ॥

उषा उठो, सूर्य उठो, माझे हे वचनही उठो. वृषा प्रजापती शुष्म आणि वाजीसह उठो.

यथा स्म ते विरोहतोऽभितप्तमिवानति ।
ततस्ते शुष्मवत्तरमियं कृणोत्वोषधिः ॥ ४.४.३ ॥

तुझे अंग जसे उभे राहते, तापवलेले लोखंड जसे वाकत नाही, तसे ही औषधी तुला अधिक शुष्मवान करो.

उच्छुष्मौषधीनां सारा ऋषभाणाम् ।
सं पुंसामिन्द्र वृष्ण्यमस्मिन् धेहि तनूवशिन् ॥ ४.४.४ ॥

औषधींचे सार, ऋषभांचे शुष्म उठो. हे इंद्रा, पुरुषांचे वृष्ण्य (वीर्यबल) शरीर वश करणाऱ्या या पुरुषात ठेव.

अपां रसः प्रथमजोऽथो वनस्पतीनाम् ।
उत सोमस्य भ्रातास्युतार्शमसि वृष्ण्यम् ॥ ४.४.५ ॥

तू पाण्याचा रस, पहिल्यांदा जन्मलेला; वनस्पतींचाही रस तूच. तू सोमाचा भाऊ आहेस; अर्श (वेदना) दूर करणारा, वृष्ण्य (वीर्यवर्धक) तू आहेस.

अद्याग्ने अद्य सवितरद्य देवि सरस्वति ।
अद्यास्य ब्रह्मणस्पते धनुरिवा तानया पसः ॥ ४.४.६ ॥

आज, हे अग्नी; आज, हे सविता; आज, हे देवी सरस्वती. आज, हे या ब्रह्मणस्पती, धनुष्याप्रमाणे हे अंग ताण.

आहं तनोमि ते पसो अधि ज्यामिव धन्वनि ।
क्रमस्वर्श इव रोहितमनवग्लायता सदा ॥ ४.४.७ ॥

मी तुझे शरीर धनुष्यावरील प्रत्यंचेप्रमाणे सदैव ताणतो. लाल ऋशाप्रमाणे न थकता नेहमी पुढे चाल.

अश्वस्याश्वतरस्याजस्य पेत्वस्य च ।
अथ ऋषभस्य ये वाजास्तान् अस्मिन् धेहि तनूवशिन् ॥ ४.४.८ ॥

घोडा, खेचर, बकरा, मेंढा आणि बैल यांची जी शक्ती आहे, हे शरीराला वश करणाऱ्या, ती याच्यामध्ये ठेव.