Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 5.12

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.12.1

समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान् यजसि जातवेदः ।
आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान् त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः ॥ ५.१२.१ ॥

आज मनुष्याच्या घरात तू चांगला प्रज्वलित आहेस. हे जातवेदा, देवा, तू देवांचे यजन करतोस. मित्रासारख्या महिमावान, विवेकी, तूच दूत, कवी व प्रज्ञावान आहेस; त्यांना येथे घेऊन ये.

5.12.2

तनूनपात्पथ ऋतस्य यानान् मध्वा समञ्जन्त्स्वदया सुजिह्व ।
मन्मानि धीभिरुत यज्ञमृन्धन् देवत्रा च कृणुह्यध्वरं नः ॥ ५.१२.२ ॥

हे तनूनपात्, ऋताच्या मार्गांना मधाने अभिषिक्त करीत, गोड जिभेच्या, विचारांनी व कर्मांनी यज्ञ समृद्ध करीत, देवांमध्ये आमचा यज्ञ पूर्ण कर.

5.12.3

आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः ।
त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान् यक्षीषितो यजीयान् ॥ ५.१२.३ ॥

आवाहन केलेला, स्तुत्य व वंदनीय असा, हे अग्ने, वसूंसह आनंदाने एकत्र येऊन ये. तूच देवांमधील महान होता आहेस; तोच तू प्रेरित होऊन, अत्यंत पूजनीय होऊन यांचे यजन कर.

5.12.4

प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् ।
व्यु प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम् ॥ ५.१२.४ ॥

पृथ्वीच्या या दिशेला, पहाटे, दिवसांच्या आरंभी, पूर्वाभिमुख दर्भ कापला जातो. तो पसरतो, अधिक विस्तृत, अत्यंत विशाल होऊन देवांसाठी व अदितीसाठी सुखासन होतो.

5.12.5

व्यचस्वतीरुर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः ।
देवीर्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः ॥ ५.१२.५ ॥

विस्तीर्ण, अत्यंत मोकळ्या, पतींसाठी सजलेल्या पत्नींप्रमाणे चमकणाऱ्या हे दिव्य द्वारांनो, विशालपणे उघडा. सर्वांना प्रेरणा देणारे तुम्ही देवांसाठी सुलभ मार्ग व्हा.

5.12.6

आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नि योनौ ।
दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं दधाने ॥ ५.१२.६ ॥

जवळ राहून सोम पिळून यज्ञ करणाऱ्या उषा आणि रात्री आपापल्या स्थानी बसोत. दिव्य, महान, सुंदर सोनेरी अलंकारांनी युक्त दोन कन्या, तेजस्वी शोभा धारण करून.

5.12.7

दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै ।
प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥ ५.१२.७ ॥

दिव्य, प्रथम, सुवाणी असलेले दोन होते, जे मनुष्याचा यज्ञ मोजून चालवतात. यज्ञांमध्ये प्रेरणा देणारे, कुशल कारागीर, प्राचीन प्रकाशाला दिशा दाखवणारे.

5.12.8

आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विडा मनुष्वदिह चेतयन्ती ।
तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वतीः स्वपसः सदन्ताम् ॥ ५.१२.८ ॥

भारती आमच्या यज्ञाकडे लवकर येवो. इडा माणसांप्रमाणे येथे जागृती करत येवो. तीन देवी, सरस्वती, कर्मकुशल, या सुखकर दर्भासनावर बसोत.

5.12.9

य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद्भुवनानि विश्वा ।
तमद्य होतरिषितो यजीयान् देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान् ॥ ५.१२.९ ॥

या जननी द्यावापृथिवींना आणि सर्व लोकांना रूपांनी सजवणाऱ्या देव त्वष्टृला, हे होत्या, आता प्रेरित होऊन, अत्यंत पूज्य, ज्ञानी होऊन येथे यजन कर.

5.12.10

उपावसृज त्मन्या समञ्जन् देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि ।
वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन ॥ ५.१२.१० ॥

स्वतःला जवळ समर्पून, देवांच्या मार्गाने ऋतूनुसार हवींची आहुती दे. वनस्पती, शमिता, देव अग्नी मध आणि तुपासह हव्याचा स्वाद घेवोत.

5.12.11

सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः ।
अस्य होतुः प्रशिष्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः ॥ ५.१२.११ ॥

जन्मताच अग्नीने यज्ञाचे माप घेतले आणि देवांच्या पुढे चालणारा झाला. या होत्याच्या आज्ञेने, ऋताच्या वाणीत, स्वाहाने अर्पिलेले हविष्य देवांनी भक्षण करावे.