अथर्ववेद · सूक्त 5.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.28.1
नव प्राणान् नवभिः सं मिमीते दीर्घायुत्वाय शतशारदाय ।
हरिते त्रीणि रजते त्रीण्ययसि त्रीणि तपसाविष्टितानि ॥ ५.२८.१ ॥
नौ प्राणों को नौ से वह सम्यक् मापता है, दीर्घ आयु के लिए, सौ शरद् ऋतुओं के लिए। हरे में तीन, चाँदी में तीन, लोहे में तीन, तप से आवृत तीन।
5.28.2
अग्निः सूर्यश्चन्द्रमा भूमिरापो द्यौरन्तरिक्षं प्रदिशो दिशश्च ।
आर्तवा ऋतुभिः संविदाना अनेन मा त्रिवृता पारयन्तु ॥ ५.२८.२ ॥
अग्नि, सूर्य, चन्द्रमा, पृथ्वी, जल, द्यौ, अन्तरिक्ष, प्रदिशाएँ और दिशाएँ, ऋतुओं के साथ मिले हुए ऋतु-देवता — ये इस त्रिवृत् से मुझे पार ले जाएँ।
5.28.3
त्रयः पोषास्त्रिवृति श्रयन्तामनक्तु पूषा पयसा घृतेन ।
अन्नस्य भूमा पुरुषस्य भूमा भूमा पशूनां त इह श्रयन्ताम् ॥ ५.२८.३ ॥
तीन पोषण इस त्रिवृत् में आश्रय लें; पूषन् दूध और घी से अभिषेक करें। अन्न की प्रचुरता, पुरुष की प्रचुरता, पशुओं की प्रचुरता — ये यहाँ तुम्हारे लिए आश्रय लें।
5.28.4
इममादित्या वसुना समुक्षतेममग्ने वर्धय ववृधानः ।
इममिन्द्र सं सृज वीर्येणास्मिन् त्रिवृच्छ्रयतां पोषयिष्णु ॥ ५.२८.४ ॥
इसे आदित्यों ने धन से सींचा; हे अग्नि, इसे बढ़ाओ, स्वयं बढ़ते हुए। हे इन्द्र, इसे वीर्य से जोड़ो; इस त्रिवृत् में पोषणकारी आश्रय ले।
5.28.5
भूमिष्ट्वा पातु हरितेन विश्वभृदग्निः पिपर्त्वयसा सजोषाः ।
वीरुद्भिष्टे अर्जुनं संविदानं दक्षं दधातु सुमनस्यमानम् ॥ ५.२८.५ ॥
भूमि तुम्हारी रक्षा करे, हरे (सूत्र) से; सबको धारण करने वाले अग्नि, लोहे से सुखी होकर तुम्हें पार ले जाएँ। वीरुधों के साथ मिला हुआ अर्जुन (चाँदी का ताबीज़) तुम्हें बल दे, प्रसन्न मन से स्थापित हुआ।
5.28.6
त्रेधा जातं जन्मनेदं हिरण्यमग्नेरेकं प्रियतमं बभूव सोमस्यैकं हिंसितस्य परापतत् ।
अपामेकं वेधसां रेत आहुस्तत्ते हिरण्यं त्रिवृदस्त्वायुषे ॥ ५.२८.६ ॥
यह सोना तीन प्रकार से जन्मा है। अग्नि का एक भाग सबसे प्रिय हुआ, हिंसित सोम का एक भाग उड़ गया। वेधाओं का एक रेतस् जल से निकला, कहते हैं। वह सोना तुम्हारे लिए त्रिवृत् हो, दीर्घायु के लिए।
5.28.7
त्र्यायुषं जमदग्नेः कश्यपस्य त्र्यायुषम् ।
त्रेधामृतस्य चक्षणं त्रीण्यायूंषि तेऽकरम् ॥ ५.२८.७ ॥
जमदग्नि और कश्यप का त्र्यायुष। अमृत की दृष्टि त्रिधा है। तुम्हारे लिए मैंने तीन आयु बनाई।
5.28.8
त्रयः सुपर्णास्त्रिवृता यदायन्न् एकाक्षरमभिसंभूय शक्राः ।
प्रत्यौहन् मृत्युममृतेन साकमन्तर्दधाना दुरितानि विश्वा ॥ ५.२८.८ ॥
तीन सुंदर पंखों वाले पक्षी त्रिवृत् के साथ आए, जब एक अक्षर में मिलकर शक्तिशाली हुए। उन्होंने मृत्यु को अमृत के साथ पीछे हटाया, सारे दुरितों को छिपाते हुए।
5.28.9
दिवस्त्वा पातु हरितं मध्यात्त्वा पात्वर्जुनम् ।
भूम्या अयस्मयं पातु प्रागाद्देवपुरा अयम् ॥ ५.२८.९ ॥
स्वर्ग से हरित तुम्हारी रक्षा करे, मध्य लोक से अर्जुन तुम्हारी रक्षा करे। पृथ्वी से लौह-मय तुम्हारी रक्षा करे; यह देवपुरों से आया है।
5.28.10
इमास्तिस्रो देवपुरास्तास्त्वा रक्षन्तु सर्वतः ।
तास्त्वं बिभ्रद्वर्चस्व्युत्तरो द्विषतां भव ॥ ५.२८.१० ॥
ये तीन देवपुर हैं; वे सब ओर से तुम्हारी रक्षा करें। उन्हें धारण कर तुम तेजस्वी बनो, शत्रुओं से ऊपर उठो।
5.28.11
पुरं देवानाममृतं हिरण्यं य आबेधे प्रथमो देवो अग्रे ।
तस्मै नमो दश प्राचीः कृणोम्यनु मन्यतां त्रिवृदाबधे मे ॥ ५.२८.११ ॥
देवताओं का अमर सुनहरा नगर वह है जो सबसे पहले, सबके आगे देव ने बाँधा। उसे मैं दस पूर्वाभिमुख नमस्कार करता हूँ; त्रिवृत् (तीन-लड़ी) बंधन के लिए मेरे प्रति वह अनुमति दे।
5.28.12
आ त्वा चृतत्वर्यमा पूषा बृहस्पतिः ।
अहर्जातस्य यन् नाम तेन त्वाति चृतामसि ॥ ५.२८.१२ ॥
अर्यमा, पूषा और बृहस्पति तुझे बाँधें। दिन में जन्मे का जो नाम है, उसी नाम से हम तुझे बाँधते हैं।
5.28.13
ऋतुभिष्ट्वार्तवैरायुषे वर्चसे त्वा ।
संवत्सरस्य तेजसा तेन संहनु कृण्मसि ॥ ५.२८.१३ ॥
ऋतुओं और ऋतु-संबंधी देवों से मैं तुझे आयु और तेज के लिए बाँधता हूँ। संवत्सर के तेज से हम उसी से तुझे जोड़ते हैं।
5.28.14
घृतादुल्लुप्तं मधुना समक्तं भूमिदृंहमच्युतं पारयिष्णु ।
भिन्दत्सपत्नान् अधरांश्च कृण्वदा मा रोह महते सौभगाय ॥ ५.२८.१४ ॥
घी से उठाया गया, मधु से लेपा गया, भूमि में दृढ़, न गिरने वाला, पार ले जाने वाला। शत्रुओं को तोड़ते हुए और उन्हें नीचा करते हुए, मेरे ऊपर चढ़ आ, महान सौभाग्य के लिए।