Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 5.28

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.28.1

नव प्राणान् नवभिः सं मिमीते दीर्घायुत्वाय शतशारदाय ।
हरिते त्रीणि रजते त्रीण्ययसि त्रीणि तपसाविष्टितानि ॥ ५.२८.१ ॥

नऊ प्राणांना नऊने सम्यक् मोजतो, दीर्घायुष्यासाठी, शंभर शरद् ऋतूंसाठी. हिरव्यात तीन, चांदीत तीन, लोखंडात तीन, तपाने वेढलेली तीन.

5.28.2

अग्निः सूर्यश्चन्द्रमा भूमिरापो द्यौरन्तरिक्षं प्रदिशो दिशश्च ।
आर्तवा ऋतुभिः संविदाना अनेन मा त्रिवृता पारयन्तु ॥ ५.२८.२ ॥

अग्नी, सूर्य, चंद्र, पृथ्वी, जल, द्यौ, अंतरिक्ष, उपदिशा आणि दिशा, ऋतूंशी जुळलेले आर्तव — हे या त्रिवृताने मला पार नेवोत.

5.28.3

त्रयः पोषास्त्रिवृति श्रयन्तामनक्तु पूषा पयसा घृतेन ।
अन्नस्य भूमा पुरुषस्य भूमा भूमा पशूनां त इह श्रयन्ताम् ॥ ५.२८.३ ॥

तीन पोषणे त्रिवृतामध्ये आश्रय घेवोत; पूषा दूध आणि तुपाने अभिषेक करो. अन्नाची विपुलता, पुरुषाची विपुलता, पशूंची विपुलता — ही येथे तुझ्यासाठी आश्रय घेवोत.

5.28.4

इममादित्या वसुना समुक्षतेममग्ने वर्धय ववृधानः ।
इममिन्द्र सं सृज वीर्येणास्मिन् त्रिवृच्छ्रयतां पोषयिष्णु ॥ ५.२८.४ ॥

यास आदित्यांनी धनाने शिंपडले; हे अग्नी, वाढत वाढत याला वाढव. हे इंद्रा, वीर्याने याला जोड; या त्रिवृतामध्ये पोषक आश्रय घेवो.

5.28.5

भूमिष्ट्वा पातु हरितेन विश्वभृदग्निः पिपर्त्वयसा सजोषाः ।
वीरुद्भिष्टे अर्जुनं संविदानं दक्षं दधातु सुमनस्यमानम् ॥ ५.२८.५ ॥

पृथ्वी तुला हिरव्या धाग्याने रक्षो; सर्व धारण करणारा अग्नी लोखंडाने प्रसन्न होऊन तुला पार नेवो. वीरुधांशी जुळलेले अर्जुन (चांदीचे ताईत) तुला बळ देवो, प्रसन्न मनाने.

5.28.6

त्रेधा जातं जन्मनेदं हिरण्यमग्नेरेकं प्रियतमं बभूव सोमस्यैकं हिंसितस्य परापतत् ।
अपामेकं वेधसां रेत आहुस्तत्ते हिरण्यं त्रिवृदस्त्वायुषे ॥ ५.२८.६ ॥

हे सोनं तीन प्रकारे जन्मलं. अग्नीचा एक भाग अत्यंत प्रिय झाला; जखमी सोमाचा एक भाग उडून गेला. निर्मात्यांचे एक बीज पाण्यातून आले असे म्हणतात. ते सोनं तुझ्यासाठी त्रिवृत् होवो, दीर्घायुष्यासाठी.

5.28.7

त्र्यायुषं जमदग्नेः कश्यपस्य त्र्यायुषम् ।
त्रेधामृतस्य चक्षणं त्रीण्यायूंषि तेऽकरम् ॥ ५.२८.७ ॥

जमदग्नीचे त्र्यायुष, कश्यपाचे त्र्यायुष. अमृताची दृष्टी त्रिधा. तुझ्यासाठी मी तीन आयुष्ये केली.

5.28.8

त्रयः सुपर्णास्त्रिवृता यदायन्न् एकाक्षरमभिसंभूय शक्राः ।
प्रत्यौहन् मृत्युममृतेन साकमन्तर्दधाना दुरितानि विश्वा ॥ ५.२८.८ ॥

तीन सुंदर पंखांचे पक्षी त्रिवृत् बलासह आले; एकाक्षरात एकत्र होऊन बलवान झाले. अमृतासह मृत्यूला मागे ढकलले; सर्व दुरितांना लपवत.

5.28.9

दिवस्त्वा पातु हरितं मध्यात्त्वा पात्वर्जुनम् ।
भूम्या अयस्मयं पातु प्रागाद्देवपुरा अयम् ॥ ५.२८.९ ॥

स्वर्गातून हरित तुझे रक्षण करो; मध्यलोकातून अर्जुन तुझे रक्षण करो. पृथ्वीवरून लोहमय तुझे रक्षण करो; हे देवपुरांतून आले.

5.28.10

इमास्तिस्रो देवपुरास्तास्त्वा रक्षन्तु सर्वतः ।
तास्त्वं बिभ्रद्वर्चस्व्युत्तरो द्विषतां भव ॥ ५.२८.१० ॥

ही तीन देवपुरे तुझे सर्व बाजूंनी रक्षण करोत. त्यांना धारण करून तेजस्वी हो, शत्रूंपेक्षा वरचढ हो.

5.28.11

पुरं देवानाममृतं हिरण्यं य आबेधे प्रथमो देवो अग्रे ।
तस्मै नमो दश प्राचीः कृणोम्यनु मन्यतां त्रिवृदाबधे मे ॥ ५.२८.११ ॥

देवांचे अमृत सोन्याचे नगर जे सर्वप्रथम, पुढे देवाने बांधले, त्याला मी दहा पूर्वाभिमुख नमस्कार करतो; त्रिवृत् बंधनासाठी त्याने मला संमती द्यावी.

5.28.12

आ त्वा चृतत्वर्यमा पूषा बृहस्पतिः ।
अहर्जातस्य यन् नाम तेन त्वाति चृतामसि ॥ ५.२८.१२ ॥

अर्यमा, पूषा, बृहस्पती तुला बांधोत. दिवसा जन्मलेल्याचे जे नाव आहे, त्याच नावाने आम्ही तुला बांधतो.

5.28.13

ऋतुभिष्ट्वार्तवैरायुषे वर्चसे त्वा ।
संवत्सरस्य तेजसा तेन संहनु कृण्मसि ॥ ५.२८.१३ ॥

ऋतूंनी आणि ऋतुसंबंधी देवांनी तुला आयुष्य व तेजासाठी बांधतो. संवत्सराच्या तेजाने, त्यानेच तुला जोडतो.

5.28.14

घृतादुल्लुप्तं मधुना समक्तं भूमिदृंहमच्युतं पारयिष्णु ।
भिन्दत्सपत्नान् अधरांश्च कृण्वदा मा रोह महते सौभगाय ॥ ५.२८.१४ ॥

तुपातून उचललेले, मधाने लेपलेले, पृथ्वीत दृढ, न पडणारे, पार नेणारे. शत्रूंना मोडून खाली टाकत, महान सौभाग्यासाठी माझ्यावर चढ.