अथर्ववेद · सूक्त 5.4

5.4.1

यो गिरिष्वजायथा वीरुधां बलवत्तमः ।
कुष्ठेहि तक्मनाशन तक्मानं नाशयन्न् इतः ॥ ५.४.१ ॥

जो पर्वतांमध्ये जन्मलास, वनस्पतींमध्ये सर्वात बलवान आहेस, हे कुष्ठा, तक्मनाशना, ये; ताप येथून नष्ट करीत.

सुपर्णसुवने गिरौ जातं हिमवतस्परि ।
धनैरभि श्रुत्वा यन्ति विदुर्हि तक्मनाशनम् ॥ ५.४.२ ॥

गरुडाच्या उपवनाच्या पर्वतावर, हिमालयातून जन्मलेले; धन देऊन ऐकून लोक त्याकडे जातात; खरोखर ते तक्मनाशनाला जाणतात.

अश्वत्थो देवसदनस्तृतीयस्यामितो दिवि ।
तत्रामृतस्य चक्षणं देवाः कुष्ठमवन्वत ॥ ५.४.३ ॥

अश्वत्थ, देवांचे आसन, येथून तिसऱ्या स्वर्गात; तेथेच अमृताची दृष्टी; देवांनी कुष्ठ मिळवले.

हिरण्ययी नौरचरद्धिरण्यबन्धना दिवि ।
तत्रामृतस्य पुष्पं देवाः कुष्ठमवन्वत ॥ ५.४.४ ॥

सोन्याची नाव स्वर्गात चालली, सोन्याच्या बंधनांनी; तेथेच अमृताचे फूल; देवांनी कुष्ठ मिळवले.

हिरण्ययाः पन्थान आसन्न् अरित्राणि हिरण्यया ।
नावो हिरण्ययीरासन् याभिः कुष्ठं निरावहन् ॥ ५.४.५ ॥

सोन्याचे मार्ग होते, सोन्याचे वल्हे होते; सोन्याच्या नावा होत्या, ज्यांनी कुष्ठ बाहेर आणले.

इमं मे कुष्ठ पूरुषं तमा वह तं निष्कुरु ।
तमु मे अगदं कृधि ॥ ५.४.६ ॥

हे कुष्ठा, माझ्या या पुरुषाला आण, त्याला मुक्त कर; आणि त्याला माझ्यासाठी रोगमुक्त कर.

देवेभ्यो अधि जातोऽसि सोमस्यासि सखा हितः ।
स प्राणाय व्यानाय चक्षुषे मे अस्मै मृड ॥ ५.४.७ ॥

तू देवतांपासून जन्मलास; सोमाचा मित्र आणि हितकारी आहेस. त्याने माझ्या प्राण, व्यान आणि डोळ्यांसाठी या माणसावर कृपा करावी.

उदङ्जातो हिमवतः स प्राच्यां नीयसे जनम् ।
तत्र कुष्ठस्य नामान्युत्तमानि वि भेजिरे ॥ ५.४.८ ॥

तू हिमालयातून उत्तरेला जन्मलास; पूर्व दिशेला लोकांकडे तुला नेले जाते. तेथे कुष्ठाची उत्तम नावे वाटली गेली.

उत्तमो नाम कुष्ठस्युत्तमो नाम ते पिता ।
यक्ष्मं च सर्वं नाशय तक्मानं चारसं कृधि ॥ ५.४.९ ॥

कुष्ठा, तुझे नाव उत्तम आहे; तुझ्या पित्याचेही नाव उत्तम आहे. सर्व यक्ष्म नष्ट कर; तक्माला रसहीन कर.

शीर्षामयमुपहत्यामक्ष्योस्तन्वो रपः ।
कुष्ठस्तत्सर्वं निष्करद्दैवं समह वृष्ण्यम् ॥ ५.४.१० ॥

डोक्याचा रोग, दोन्ही डोळे व शरीराचा दोष यांना आघात करून — कुष्ठ ते सर्व दूर करो; दैवी व वीर्यवान शक्ती पूर्णपणे जागवो.