अथर्ववेद · सूक्त 8.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.2.1
आ रभस्वेमाममृतस्य श्नुष्टिमछिद्यमाना जरदष्टिरस्तु ते ।
असुं त आयुः पुनरा भरामि रजस्तमो मोप गा मा प्र मेष्ठाः ॥ ८.२.१ ॥
या अमृताची शक्ती धारण कर; अखंड राहा, तुला दीर्घ आयुष्य लाभो. तुझे प्राण आणि आयुष्य मी पुन्हा आणतो; अंधाराजवळ जाऊ नकोस, नष्ट होऊ नकोस.
8.2.2
जीवतां ज्योतिरभ्येह्यर्वाङा त्वा हरामि शतशारदाय ।
अवमुञ्चन् मृत्युपाशान् अशस्तिं द्राघीय आयुः प्रतरं ते दधामि ॥ ८.२.२ ॥
जिवंतांच्या प्रकाशाकडे ये, इकडे ये; शंभर शरदांसाठी तुला येथे खेचतो. मृत्यूचे पाश सोडवत, अशुभ दूर करत, तुझ्यासाठी अधिक दीर्घ आयुष्य ठेवतो.
8.2.3
वातात्ते प्रानमविदं सूर्याच्चक्षुरहं तव ।
यत्ते मनस्त्वयि तद्धारयामि सं वित्स्वाङ्गैर्वद जिह्वयालपन् ॥ ८.२.३ ॥
वाऱ्यापासून तुझा प्राण मी मिळवला, सूर्यापासून तुझी दृष्टी; तुझे जे मन आहे ते तुझ्यातच मी धारण करतो. अवयवांसह पुन्हा एकत्र हो, जिभेने बोल.
8.2.4
प्राणेन त्वा द्विपदां चतुष्पदामग्निमिव जातमभि सं धमामि ।
नमस्ते मृत्यो चक्षुषे नमः प्राणाय तेऽकरम् ॥ ८.२.४ ॥
प्राणाने तुला, द्विपाद आणि चतुष्पाद प्राण्यांच्या, जन्मलेल्या अग्नीप्रमाणे, फुंकून प्रज्वलित करतो. हे मृत्यो, तुझ्या दृष्टीला नमस्कार; तुझ्या प्राणाला मी नमस्कार करतो.
8.2.5
अयं जीवतु मा मृतेमं समीरयामसि ।
कृणोम्यस्मै भेषजं मृत्यो मा पुरुषं वधीः ॥ ८.२.५ ॥
हा जगो, मृत न होवो; याला आम्ही जागवतो. याच्यासाठी औषध तयार करतो. हे मृत्यो, या माणसाला मारू नकोस.
8.2.6
जीवलां नघारिषां जीवन्तीमोषधीमहम् ।
त्रायमाणां सहमानां सहस्वतीमिह हुवेऽस्मा अरिष्टतातये ॥ ८.२.६ ॥
जीवन देणाऱ्या औषधीला मी इजा करत नाही; जिवंत, रक्षण करणाऱ्या, जिंकणाऱ्या, बलवान औषधीला येथे बोलावतो, याच्या अरिष्ट-रक्षणासाठी.
8.2.7
अधि ब्रूहि मा रभथाः सृजेमं तवैव सन्त्सर्वहायाः इहास्तु ।
भवाशर्वौ मृडतं शर्म यच्छतमपसिध्य दुरितं धत्तमायुः ॥ ८.२.७ ॥
हे मृत्यो, त्याला सांग, त्याला धरू नकोस; याला सोड, तो तुझाच होवो, आयुष्यभर येथेच राहो. भव आणि शर्व कृपा करून सुख देवोत, दुरिताला दूर सारून आयुष्य स्थापोत.
8.2.8
अस्मै मृत्यो अधि ब्रूहीमं दयस्वोदितोऽयमेतु ।
अरिष्टः सर्वाङ्गः सुश्रुज्जरसा शतहायन आत्मना भुजमश्नुताम् ॥ ८.२.८ ॥
हे मृत्यो, याच्यासाठी सांग, याच्यावर दया कर; हा उदित होऊन येवो, अक्षत आणि सर्वांगसंपन्न, चांगले ऐकणारा, शंभर वर्षे जगून म्हातारपणापर्यंत स्वतःच्या शरीराने सुख भोगो.
8.2.9
देवानां हेतिः परि त्वा वृणक्तु पारयामि त्वा रजस उत्त्वा मृत्योरपीपरम् ।
आरादग्निं क्रव्यादं निरूहं जीवातवे ते परिधिं दधामि ॥ ८.२.९ ॥
देवांचे अस्त्र तुला वेढो; तुला अंधारातून पार नेतो, तुला मृत्यूपासून वर आणले आहे. दूरून मांसभक्षक अग्नीला हटवून, तुझ्या जगण्यासाठी तुझ्याभोवती कुंपण घालतो.
8.2.10
यत्ते नियानं रजसं मृत्यो अनवधर्ष्यम् ।
पथ इमं तस्माद्रक्षन्तो ब्रह्मास्मै वर्म कृण्मसि ॥ ८.२.१० ॥
हे मृत्यो, तुझा जो अंधाराचा मार्ग अजिंक्य आहे; त्या मार्गापासून याचे रक्षण करत, याच्यासाठी ब्रह्मालाच कवच करतो.
8.2.11
कृणोमि ते प्राणापानौ जरां मृत्युं दीर्घमायुः स्वस्ति ।
वैवस्वतेन प्रहितान् यमदूतांश्चरतोऽप सेधामि सर्वान् ॥ ८.२.११ ॥
तुझ्यासाठी प्राण-अपान निर्माण करतो, म्हातारपण, मृत्यू, दीर्घायुष्य व कल्याण निर्माण करतो. वैवस्वत यमाने पाठवलेल्या, इकडे-तिकडे फिरणाऱ्या सर्व यमदूतांना मी दूर घालवतो.
8.2.12
आरादरातिं निर्ऋतिं परो ग्राहिं क्रव्यादः पिशाचान् ।
रक्षो यत्सर्वं दुर्भूतं तत्तम इवाप हन्मसि ॥ ८.२.१२ ॥
दूरून शत्रूला, निरृतीला, दूरच्या ग्राहीला, मांसभक्षक पिशाचांना. जो कोणी राक्षस, जे कोणते दुर्भूत आहे, त्याला अंधारासारखे आम्ही दूर घालवतो.
8.2.13
अग्नेष्ट प्रानममृतादायुष्मतो वन्वे जातवेदसः ।
यथा न रिष्या अमृतः सजूरसस्तत्ते कृणोमि तदु ते समृध्यताम् ॥ ८.२.१३ ॥
जातवेदस अग्नीच्या अमृत प्राणातून, दीर्घायुषी होऊन मी ते मिळवतो. तू नष्ट न होता, अमर होऊन सोबत राहावेस म्हणून; ते मी तुझ्यासाठी करतो, ते तुला समृद्ध करो.
8.2.14
शिवे ते स्तां द्यावापृथिवी असंतापे अभिश्रियौ ।
शं ते सूर्य आ तपतु शं वातो वातु ते हृदे ।
शिवा अभि क्षरन्तु त्वापो दिव्याः पयस्वतीः ॥ ८.२.१४ ॥
तुझ्यासाठी आकाश आणि पृथ्वी कल्याणकारी होवोत, न जाळणारी आणि शोभायुक्त होवोत. सूर्य तुझ्यासाठी सुखदायकपणे तापो, वारा तुझ्या हृदयापर्यंत सुखदायकपणे वाहो. दिव्य, पोषक जल कल्याणकारी होऊन तुझ्यावर वाहो.
8.2.15
शिवास्ते सन्त्वोषधय उत्त्वाहार्षमधरस्या उत्तरां पृथिवीमभि ।
तत्र त्वादित्यौ रक्षतां सूर्याचन्द्रमसावुभा ॥ ८.२.१५ ॥
तुझ्यासाठी औषधी कल्याणकारी होवोत. खालच्या पृथ्वीवरून वरच्या पृथ्वीकडे मी तुला आणले. तेथे दोन आदित्य, सूर्य आणि चंद्र दोघेही तुझे रक्षण करोत.
8.2.16
यत्ते वासः परिधानं यां नीविं कृणुषे त्वम् ।
शिवं ते तन्वे तत्कृण्मः संस्पर्शेऽद्रूक्ष्णमस्तु ते ॥ ८.२.१६ ॥
तू जे वस्त्र, वरचे वस्त्र आणि जी गाठ बांधतोस, ते तुझ्या शरीरासाठी कल्याणकारी करतो. स्पर्शात ते तुला मऊ असो.
8.2.17
यत्क्षुरेण मर्चयता सुतेजसा वप्ता वपसि केशश्मश्रु ।
शुभं मुखं मा न आयुः प्र मोषीः ॥ ८.२.१७ ॥
तीक्ष्ण वस्तऱ्याने तू केस व दाढी करतोस, त्यावेळी आमचे शुभ मुख आणि आयुष्य हिरावून घेऊ नकोस.
8.2.18
शिवौ ते स्तां व्रीहियवावबलासावदोमधौ ।
एतौ यक्ष्मं वि बाधेते एतौ मुञ्चतो अंहसः ॥ ८.२.१८ ॥
व्रीही आणि यव तुझ्यासाठी शुभ होवोत; अबलासा आणि अदोमधा हीही शुभ होवोत. ही दोन्ही यक्ष्माला दूर सारतात; ही दोन्ही संकटापासून मुक्त करतात.
8.2.19
यदश्नासि यत्पिबसि धान्यं कृष्याः पयः ।
यदाद्यं यदनाद्यं सर्वं ते अन्नमविषं कृणोमि ॥ ८.२.१९ ॥
तू जे खातोस, जे पितोस, शेतातील धान्य आणि दूध—खाण्यायोग्य व अयोग्य सर्व—तुझे सर्व अन्न मी विषरहित करतो.
8.2.20
अह्ने च त्वा रात्रये चोभाभ्यां परि दद्मसि ।
अरायेभ्यो जिघत्सुभ्य इमं मे परि रक्षत ॥ ८.२.२० ॥
दिवस आणि रात्र—दोघांनाही आम्ही तुला सोपवितो. कंजूष आणि गिळू इच्छिणाऱ्यांपासून याचे माझ्यासाठी चांगले रक्षण कर.
8.2.21
शतं तेऽयुतं हायनान् द्वे युगे त्रीणि चत्वारि कृण्मः ।
इन्द्राग्नी विश्वे देवास्तेऽनु मन्यन्तामहृणीयमानाः ॥ ८.२.२१ ॥
तुझ्यासाठी शंभर आणि दहा हजार वर्षे, दोन युगे, तीन व चार (युगे) आम्ही करतो. इंद्र आणि अग्नी आणि सर्व देव, क्रोध न करता याला संमती देवोत.
8.2.22
शरदे त्वा हेमन्ताय वसन्ताय ग्रीष्माय परि दद्मसि ।
वर्षाणि तुभ्यं स्योनानि येषु वर्धन्त ओषधीः ॥ ८.२.२२ ॥
शरद, हेमंत, वसंत आणि ग्रीष्म यांना आम्ही तुला सोपवितो. तुझ्यासाठी सुखकारक पावसाळे असोत; ज्यांत औषधी वाढतात.
8.2.23
मृत्युरीशे द्विपदां मृत्युरीशे चतुष्पदाम् ।
तस्मात्त्वां मृत्योर्गोपतेरुद्भरामि स मा बिभेः ॥ ८.२.२३ ॥
मृत्यू द्विपादांवर सत्ता चालवतो, मृत्यू चतुष्पादांवर सत्ता चालवतो. म्हणून मृत्यूच्या स्वामीपासून मी तुला वर उचलतो; तू भिऊ नकोस.
8.2.24
सोऽरिष्ट न मरिष्यसि न मरिष्यसि मा बिभेः ।
न वै तत्र म्रियन्ते नो यन्ति अधमं तमः ॥ ८.२.२४ ॥
तू अक्षत राहशील, तू मरणार नाहीस, तू मरणार नाहीस; भिऊ नकोस. तेथे खरोखर कोणीही मरत नाही, ते अधम अंधारात जात नाहीत.
8.2.25
सर्वो वै तत्र जीवति गौरश्वः पुरुषः पशुः ।
यत्रेदं ब्रह्म क्रियते परिधिर्जीवनाय कम् ॥ ८.२.२५ ॥
हे ब्रह्म (मंत्र) जिथे केले जाते तिथे गाय, घोडा, मनुष्य, पशू सर्वजण खरोखर जगतात — जीवनासाठी सुखाचे कुंपण म्हणून.
8.2.26
परि त्वा पातु समानेभ्योऽभिचारात्सबन्धुभ्यः ।
अमम्रिर्भवामृतोऽतिजीवो मा ते हासिषुरसवः शरीरम् ॥ ८.२.२६ ॥
समानांपासून आणि नातेवाइकांपासून, अभिचारापासून (दुष्ट मंत्रापासून) तो तुझे रक्षण करो. अमर, अमृत, दीर्घायुषी हो; तुझे प्राण तुझे शरीर सोडू नयेत.
8.2.27
ये मृत्यव एकशतं या नाष्ट्रा अतितार्याः ।
मुञ्चन्तु तस्मात्त्वां देवा अग्नेर्वैश्वानरादधि ॥ ८.२.२७ ॥
शंभर मृत्यू, जे लपलेले आणि ओलांडायचे आहेत — देव तुला त्यांपासून सोडवोत, वैश्वानर अग्नीपासून वरून.
8.2.28
अग्नेः शरीरमसि पारयिष्णु रक्षोहासि सपत्नहा ।
अथो अमीवचातनः पूतुद्रुर्नाम भेषजम् ॥ ८.२.२८ ॥
तू अग्नीचे शरीर आहेस, पलीकडे नेणारा; राक्षसांचा नाश करणारा, शत्रूंचा नाश करणारा आहेस. आणि रोग दूर करणारे 'पूतुद्रु' नावाचे औषध तूच आहेस.