Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 8.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

8.8.1

इन्द्रो मन्थतु मन्थिता शक्रः शूरः पुरंदरः ।
यथा हनाम सेना अमित्राणां सहस्रशः ॥ ८.८.१ ॥

इंद्र मंथन करो; मंथिलेला शक्र, शूर, पुरंदर — जेणेकरून आम्ही शत्रूंच्या सेनांना हजारोंनी मारू.

8.8.2

पूतिरज्जुरुपध्मानी पूतिं सेनां कृणोत्वमूम् ।
धूममग्निं परादृश्याऽमित्रा हृत्स्वा दधतां भयम् ॥ ८.८.२ ॥

दुर्गंधी दोरी, फुंकणारी — त्या सेनेला दुर्गंधी करो; धूर आणि अग्नी, अदृश्य होऊन, शत्रू हृदयांत भय धरोत.

8.8.3

अमून् अश्वत्थ निः शृणीहि खादामून् खदिराजिरम् ।
ताजद्भङ्ग इव भज्यन्तां हन्त्वेनान् वधको वधैः ॥ ८.८.३ ॥

हे अश्वत्था, यांना चिरड़ून टाक; खदिर लाकूड यांना खावो — मोडलेल्या वस्तूसारखे हे मोडोत; वधकर्त्याने शस्त्रांनी यांना मारावे.

8.8.4

परुषान् अमून् परुषाह्वः कृणोतु हन्त्वेनान् वधको वधैः ।
क्षिप्रं शर इव भज्यन्तां बृहज्जालेन संदिताः ॥ ८.८.४ ॥

यांना कठोर करो, कठोर नाव असलेला; वधकर्त्याने शस्त्रांनी यांना मारावे — बाणासारखे लवकर हे मोडोत, मोठ्या जाळ्यात बांधलेले.

8.8.5

अन्तरिक्षं जालमासीज्जालदण्डा दिशो महीः ।
तेनाभिधाय दस्यूनां शक्रः सेनामपावपत् ॥ ८.८.५ ॥

अंतरिक्षच जाळे होते; दिशा आणि महान पृथ्वी जाळ्याचे दांडे होते; त्याच्याने शक्राने दस्यूंच्या सेनेला झाकून विखुरले.

8.8.6

बृहद्धि जालं बृहतः शक्रस्य वाजिनीवतः ।
तेन शत्रून् अभि सर्वान् न्युब्ज यथा न मुच्यातै कतमश्चनैषाम् ॥ ८.८.६ ॥

महान जाळे, महान शक्राचे, बलवानाचे; त्याने सर्व शत्रूंना उलथवून टाक — यांपैकी कोणीही सुटू नये.

8.8.7

बृहत्ते जालं बृहत इन्द्र शूर सहस्रार्घस्य शतवीर्यस्य ।
तेन शतं सहस्रमयुतं न्यर्बुदं जघान शक्रो दस्यूनामभिधाय सेनया ॥ ८.८.७ ॥

हे शूर इंद्रा, तुझे जाळे विशाल आहे; हजारपट मोलाचे आणि शतपट पराक्रमी अशा त्याच्याद्वारे शक्राने सेनेसह दस्यूंवर चढाई करून शंभर, हजार, अयुत, न्यर्बुद (शत्रू) ठार केले.

8.8.8

अयं लोको जालमासीच्छक्रस्य महतो महान् ।
तेनाहमिन्द्रजालेनामूंस्तमसाभि दधामि सर्वान् ॥ ८.८.८ ॥

हा लोकच महान शक्राचे मोठे जाळे होता; त्या इंद्रजालाने मी त्या सर्वांना अंधाराने झाकतो.

8.8.9

सेदिरुग्रा व्यृद्धिरार्तिश्चानपवाचना ।
श्रमस्तन्द्रीश्च मोहश्च तैरमून् अभि दधामि सर्वान् ॥ ८.८.९ ॥

सेदी (क्षय), उग्र व्यृद्धी, न हटणारी आर्ती, श्रम, तंद्री आणि मोह — यांनी मी त्या सर्वांना झाकतो.

8.8.10

मृत्यवेऽमून् प्र यछामि मृत्युपाशैरमी सिताः ।
मृत्योर्ये अघला दूतास्तेभ्य एनान् प्रति नयामि बद्ध्वा ॥ ८.८.१० ॥

मी त्यांना मृत्यूच्या स्वाधीन करतो; मृत्यूच्या पाशांनी हे बांधलेले आहेत. मृत्यूच्या जे वाईट दूत आहेत त्यांच्याकडेच यांना बांधून परत पाठवतो.

8.8.11

नयतामून् मृत्युदूता यमदूता अपोम्भत ।
परःसहस्रा हन्यन्तां तृणेढ्वेनान् मत्यं भवस्य ॥ ८.८.११ ॥

मृत्यूदूत आणि यमदूत यांना नेवोत व दूर घालवोत. हजारांपलीकडे हे मारले जावोत; गवतासारखे हे विखुरले जावोत — भवाच्या मर्त्यासाठी.

8.8.12

साध्या एकं जालदण्डमुद्यत्य यन्त्योजसा ।
रुद्रा एकं वसव एकमादित्यैरेक उद्यतः ॥ ८.८.१२ ॥

साध्य एक जाळदंड उचलून सामर्थ्याने जातात; रुद्र एक, वसू एक, आदित्यांसह एक उचललेले आहे.

8.8.13

विश्वे देवाः उपरिष्टादुब्जन्तो यन्त्वोजसा ।
मध्येन घ्नन्तो यन्तु सेनामङ्गिरसो महीम् ॥ ८.८.१३ ॥

सर्व देव वरून दाबत बलाने येवोत. मधून प्रहार करीत अंगिरस त्या महान सेनेकडे जावोत.

8.8.14

वनस्पतीन् वानस्पत्यान् ओषधीरुत वीरुधः ।
द्विपाच्चतुष्पादिष्णामि यथा सेनाममूं हनन् ॥ ८.८.१४ ॥

वनस्पती, वृक्षांपासून जन्मलेले, औषधी आणि वेली, तसेच द्विपाद व चतुष्पाद प्राणी मी पाठवतो; त्यांनी त्या सेनेला मारावे.

8.8.15

गन्धर्वाप्सरसः सर्पान् देवान् पुण्यजनान् पितॄन् ।
दृष्टान् अदृष्टान् इष्णामि यथा सेनाममूं हनन् ॥ ८.८.१५ ॥

गंधर्व, अप्सरा, सर्प, देव, पुण्यजन, पितर — दृश्य व अदृश्य सर्वांना मी पाठवतो; त्यांनी त्या सेनेला मारावे.

8.8.16

इम उप्ता मृत्युपाशा यान् आक्रम्य न मुच्यसे ।
अमुष्या हन्तु सेनाया इदं कूटं सहस्रशः ॥ ८.८.१६ ॥

हे पसरलेले मृत्युपाश आहेत; यावर पाय ठेवणारा सुटत नाही. त्या सेनेचा हा सापळा हजारपटीने होऊन तिला मारो.

8.8.17

घर्मः समिद्धो अग्निनायं होमः सहस्रहः ।
भवश्च पृश्निबाहुश्च शर्व सेनाममूं हतम् ॥ ८.८.१७ ॥

अग्नीने प्रज्वलित केलेला हा घर्म, हा सहस्रहा होम, भव, पृश्निबाहु आणि शर्व त्या सेनेला मारोत.

8.8.18

मृत्योराषमा पद्यन्तां क्षुधं सेदिं वधं भयम् ।
इन्द्रश्चाक्षुजालाभ्यां शर्व सेनाममूं हतम् ॥ ८.८.१८ ॥

मृत्यूचे आषम (यातना) त्यावर पडोत — भूक, थकवा, वध, भय. इंद्र आणि शर्व अक्षजालाने त्या सेनेला मारोत.

8.8.19

पराजिताः प्र त्रसतामित्रा नुत्ता धावत ब्रह्मणा ।
बृहस्पतिप्रनुत्तानां मामीषां मोचि कश्चन ॥ ८.८.१९ ॥

पराजित झालेले शत्रू भयाने थरथरोत; ब्रह्ममंत्राने हाकलले जाऊन पळोत. बृहस्पतीने हाकललेल्यांपैकी कोणीही सुटू नये.

8.8.20

अव पद्यन्तामेषामायुधानि मा शकन् प्रतिधामिषुम् ।
अथैषां बहु बिभ्यतामिषवः घ्नन्तु मर्मणि ॥ ८.८.२० ॥

यांची शस्त्रे खाली पडोत; त्यांना बाण परत मारता येऊ नये. मग भयाने थरथरणाऱ्या यांपैकी अनेकांना बाण मर्मस्थानी आघात करोत.

8.8.21

सं क्रोशतामेनान् द्यावापृथिवी समन्तरिक्षं सह देवताभिः ।
मा ज्ञातारं मा प्रतिष्ठां विदन्त मिथो विघ्नाना उप यन्तु मृत्युम् ॥ ८.८.२१ ॥

द्यावापृथिवी आणि अंतरिक्ष यांनी देवतांसह यांना एकत्र आक्रोश करू द्या. यांना जाणता सापडू नये, स्थान सापडू नये; एकमेकांना आघात करीत हे मृत्यूकडे जावोत.

8.8.22

दिशश्चतस्रोऽश्वतर्यो देवरथस्य पुरोडाशाः शफा अन्तरिक्षमुद्धिः ।
द्यावापृथिवी पक्षसी ऋतवोऽभीशवोऽन्तर्देशाः किम्करा वाक्परिरथ्यम् ॥ ८.८.२२ ॥

चार दिशा देवरथाच्या अश्वतरी जोडी आहेत; पुरोडाश त्याचा पुढचा भाग, अंतरिक्ष खुरे. द्यावापृथिवी त्याचे पंख; ऋतू लगामे, अंतर्देश सेवक, वाणी रथाची परिधी.

8.8.23

संवत्सरो रथः परिवत्सरो रथोपस्थो विराडीषाग्नी रथमुखम् ।
इन्द्रः सव्यष्ठाश्चन्द्रमाः सारथिः ॥ ८.८.२३ ॥

संवत्सर हा रथ; परिवत्सर हे रथाचे आसन. विराट् आणि इषा-अग्नी हे रथाचे मुख. इंद्र डाव्या बाजूला उभा आहे; चंद्र सारथी आहे.

8.8.24

इतो जयेतो वि जय सं जय जय स्वाहा ।
इमे जयन्तु परामी जयन्तां स्वाहैभ्यो दुराहामीभ्यः ।
नीललोहितेनामून् अभ्यवतनोमि ॥ ८.८.२४ ॥

इथून जिंक, तिथून विलग होऊन जिंक, एकत्र जिंक, जिंक — स्वाहा. आमचे जिंकोत, दूरचे (शत्रूही) जिंकोत — स्वाहा. या दुर्जय शत्रूंसाठी (ही आहुती). नीललोहित (शस्त्र/मंत्र) ने मी त्यांना खाली पाडतो.