Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

અથર્વવેદ · સૂક્ત 9.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

9.1.1

दिवस्पृथिव्या अन्तरिक्षात्समुद्रादग्नेर्वातान् मधुकशा हि जज्ञे ।
तां चायित्वामृतं वसानां हृद्भिः प्रजाः प्रति नन्दन्ति सर्वाः ॥ ९.१.१ ॥

આકાશ, પૃથ્વી, અંતરિક્ષ, સમુદ્ર, અગ્નિ અને વાયુથી મધુકશા જન્મી. તેની પાસે આવીને અને અમૃત ધારણ કરીને સર્વ પ્રજાઓ હૃદયથી આનંદ કરે છે.

9.1.2

महत्पयो विश्वरूपमस्याः समुद्रस्य त्वोत रेत आहुः ।
यत ऐति मधुकशा रराणा तत्प्राणस्तदमृतं निविष्टम् ॥ ९.१.२ ॥

તેનો મહાન રસ વિશ્વરૂપ છે; તને સમુદ્રનું બીજ પણ કહે છે. આનંદિત મધુકશા જ્યાંથી આવે છે તે પ્રાણ છે; ત્યાં અમૃત સ્થિર છે.

9.1.3

पश्यन्त्यस्याश्चरितं पृथिव्यां पृथङ्नरो बहुधा मीमांसमानाः ।
अग्नेर्वातान् मधुकशा हि जज्ञे मरुतामुग्रा नप्तिः ॥ ९.१.३ ॥

પૃથ્વી પર લોકો તેની ગતિને અનેક રીતે વિચારતા જુદા જુદા જુએ છે. અગ્નિ અને વાયુથી મધુકશા જન્મી; તે મરુતોની ઉગ્ર સંતાન છે.

9.1.4

मातादित्यानां दुहिता वसूनां प्राणः प्रजानाममृतस्य नाभिः ।
हिरण्यवर्णा मधुकशा घृताची महान् भर्गश्चरति मर्त्येषु ॥ ९.१.४ ॥

તે આદિત્યોની માતા, વસુઓની પુત્રી, પ્રજાઓનો પ્રાણ અને અમૃતનું કેન્દ્ર છે. સુવર્ણવર્ણી, ઘીથી ભીંજાયેલી મધુકશા; મર્ત્યોમાં મહાન તેજ વિચરે છે.

9.1.5

मधोः कशामजनयन्त देवास्तस्या गर्भो अभवद्विश्वरूपः ।
तं जातं तरुणं पिपर्ति माता स जातो विश्वा भुवना वि चष्टे ॥ ९.१.५ ॥

દેવોએ મધનો ચાબુક મધુકશા ઉત્પન્ન કર્યો; તેનો ગર્ભ વિશ્વરૂપ બન્યો. જન્મેલા તે તરુણનું માતા પોષણ કરે છે; જન્મેલો સર્વ ભુવનોને જુએ છે.

9.1.6

कस्तं प्र वेद क उ तं चिकेत यो अस्या हृदः कलशः सोमधानो अक्षितः ।
ब्रह्मा सुमेधाः सो अस्मिन् मदेत ॥ ९.१.६ ॥

તેને કોણ ખરેખર જાણે છે? કોણ તેને ઓળખે છે? આના હૃદયમાંથી આવેલો, સોમ ધારણ કરતો અક્ષય કલશ — સુમેધા બ્રહ્મા આમાં આનંદ પામે.

9.1.7

स तौ प्र वेद स उ तौ चिकेत यावस्याः स्तनौ सहस्रधारावक्षितौ ।
ऊर्जं दुहाते अनपस्फुरन्तौ ॥ ९.१.७ ॥

તે તે બંનેને ખરેખર જાણે છે, તે જ તેમને ઓળખે છે — આના જે બે સ્તન, હજાર ધારાવાળા, અક્ષય, જે અટક્યા વિના ઊર્જા દોહે છે.

9.1.8

हिङ्करिक्रती बृहती वयोधा उच्चैर्घोषाभ्येति या व्रतम् ।
त्रीन् घर्मान् अभि वावशाना मिमाति मायुं पयते पयोभिः ॥ ९.१.८ ॥

હિંકાર શક્તિવાળી, વિશાળ, જીવન આપનારી, ઊંચા સ્વરવાળી, વ્રત તરફ આવનારી — ત્રણ તાપોની ઇચ્છા કરીને તે ધ્વનિ માપે છે; દૂધ-રસથી પોષે છે.

9.1.9

यामापीनामुपसीदन्त्यापः शाक्वरा वृषभा ये स्वराजः ।
ते वर्षन्ति ते वर्षयन्ति तद्विदे काममूर्जमापः ॥ ९.१.९ ॥

જળપ્રવાહો જેની પાસે બેસે છે, બળવાન સ્વરાજ્યના વૃષભ જેવા જળ — તેઓ વરસે છે, તેઓ વરસાવે છે; તે ઇચ્છા અને ઊર્જા જણાય છે, હે જળો.

9.1.10

स्तनयित्नुस्ते वाक्प्रजापते वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्यामधि ।
अग्नेर्वातान् मधुकशा हि जज्ञे मरुतामुग्रा नप्तिः ॥ ९.१.१० ॥

તારો ગડગડાટ તારી વાણી છે, હે પ્રજાપતિ — વૃષભ, તું પૃથ્વી પર બળ ફેંકે છે; અગ્નિ અને વાયુઓના મધુર ચાબુકથી જ તે જન્મી, મરુતોની ઉગ્ર પૌત્રી.

9.1.11

यथा सोमः प्रातःसवने अश्विनोर्भवति प्रियः ।
एवा मे अश्विना वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.११ ॥

પ્રાતઃસવનમાં સોમ જેમ અશ્વિનોને પ્રિય થાય છે, તેમ જ, હે અશ્વિનો, મારા આત્મામાં તેજ ધારણ થાઓ.

9.1.12

यथा सोमो द्वितीये सवन इन्द्राग्न्योर्भवति प्रियः ।
एवा म इन्द्राग्नी वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.१२ ॥

જેમ બીજા સવનમાં સોમ ઇન્દ્ર અને અગ્નિને પ્રિય થાય છે, તેમ ઇન્દ્ર અને અગ્નિ મારા આત્મામાં તેજ ધારણ કરો.

9.1.13

यथा सोमस्तृतीये सवन ऋभूणां भवति प्रियः ।
एवा म ऋभवो वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.१३ ॥

જેમ ત્રીજા સવનમાં સોમ ઋભુઓને પ્રિય થાય છે, તેમ ઋભુઓ મારા આત્મામાં તેજ ધારણ કરો.

9.1.14

मधु जनिषीय मधु वंसिषीय ।
पयस्वान् अग्न आगमं तं मा सं सृज वर्चसा ॥ ९.१.१४ ॥

મધ ઉત્પન્ન કરું, મધ પ્રાપ્ત કરું. હે અગ્નિ, દૂધથી સમૃદ્ધ થઈને હું આવ્યો છું; તે તેજથી મને જોડ.

9.1.15

सं माग्ने वर्चसा सृज सं प्रजया समायुषा ।
विद्युर्मे अस्य देवा इन्द्रो विद्यात्सह ऋषिभिः ॥ ९.१.१५ ॥

હે અગ્નિ, મને તેજથી જોડ; સંતાન અને પૂર્ણ આયુષ્યથી જોડ. દેવો મારા આ (જ્ઞાન) ને જાણે; ઇન્દ્ર ઋષિઓ સાથે જાણે.

9.1.16

यथा मधु मधुकृतः संभरन्ति मधावधि ।
एवा मे अश्विना वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.१६ ॥

જેમ મધમાખીઓ મધમાં મધ ભેગું કરે છે, તેમ અશ્વિનો મારા આત્મામાં તેજ ધારણ કરો.

9.1.17

यथा मक्षाः इदं मधु न्यञ्जन्ति मधावधि ।
एवा मे अश्विना वर्चस्तेजो बलमोजश्च ध्रियताम् ॥ ९.१.१७ ॥

જેમ માખીઓ આ મધમાં મધ લેપ કરે છે, તેમ અશ્વિનો મારા માટે તેજ, ઓજ, બળ અને વીર્ય ધારણ કરો.

9.1.18

यद्गिरिषु पर्वतेषु गोष्वश्वेषु यन् मधु ।
सुरायां सिच्यमानायां यत्तत्र मधु तन् मयि ॥ ९.१.१८ ॥

પર્વતો અને શિખરોમાં, ગાયોમાં અને ઘોડાઓમાં જે મધુ છે, અને સુરા રેડાય ત્યારે તેમાં જે મધુ છે, તે મધુ મારામાં હો.

9.1.19

अश्विना सारघेण मा मधुनाङ्क्तं शुभस्पती ।
यथा वर्चस्वतीं वाचमावदानि जनामनु ॥ ९.१.१९ ॥

હે શુભના સ્વામી અશ્વિનો, સારઘ અને મધુથી મને અભિષિક્ત કરો, જેથી હું લોકો વચ્ચે તેજસ્વી વાણી બોલું.

9.1.20

स्तनयित्नुस्ते वाक्प्रजापते वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्यां दिवि ।
तां पशव उप जीवन्ति सर्वे तेनो सेषमूर्जं पिपर्ति ॥ ९.१.२० ॥

હે પ્રજાપતિ, તારી ગર્જનાની વાણી વૃષભની જેમ બળ ભૂમિ અને દ્યુલોકમાં ફેંકે છે. તેનાથી સર્વ પશુઓ જીવે છે; તે અન્ન અને રસ ભરી દે છે.

9.1.21

पृथिवी दण्डोऽन्तरिक्षं गर्भो द्यौः कशा विद्युत्प्रकशो हिरण्ययो बिन्दुः ॥ ९.१.२१ ॥

પૃથ્વી દંડ છે, અંતરિક્ષ ગર્ભ છે, દ્યૌ કશા છે, વીજળી પ્રકશ છે, સુવર્ણ બિંદુ છે.

9.1.22

यो वै कशायाः सप्त मधूनि वेद मधुमान् भवति ।
ब्राह्मणश्च राजा च धेनुश्चानड्वांश्च व्रीहिश्च यवश्च मधु सप्तमम् ॥ ९.१.२२ ॥

જે કશાના સાત મધુઓને જાણે છે તે મધુમાન થાય છે: બ્રાહ્મણ, રાજા, ધેનુ, અનડ્વાન, વ્રીહિ અને યવ — સાતમું મધુ.

9.1.23

मधुमान् भवति मधुमदस्याहार्यं भवति ।
मधुमतो लोकान् जयति य एवं वेद ॥ ९.१.२३ ॥

તે મધુમાન થાય છે; તેને મળનારું મધુમય થાય છે. આ રીતે જાણનાર મધુમય લોકો જીતે છે.

9.1.24

यद्वीध्रे स्तनयति प्रजापतिरेव तत्प्रजाभ्यः प्रादुर्भवति ।
तस्मात्प्राचीनोपवीतस्तिष्ठे प्रजापतेऽनु मा बुध्यस्वेति ।
अन्वेनं प्रजा अनु प्रजापतिर्बुध्यते य एवं वेद ॥ ९.१.२४ ॥

વીધ્ર (ખુલ્લા આકાશ) માં ગર્જના થાય ત્યારે તે પ્રજાપતિ જ છે; તે પ્રજાઓ માટે પ્રકટ થાય છે. તેથી ડાબા ખભા પર જનોઈ ધારણ કરીને ઊભો રહી કહું છું: હે પ્રજાપતિ, મારા અનુસાર જાગ. તેની પાછળ પ્રજાઓ જાગે છે, અને આ રીતે જાણનારની પાછળ પ્રજાપતિ પણ જાગે છે.