ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.1.1
दिवस्पृथिव्या अन्तरिक्षात्समुद्रादग्नेर्वातान् मधुकशा हि जज्ञे ।
तां चायित्वामृतं वसानां हृद्भिः प्रजाः प्रति नन्दन्ति सर्वाः ॥ ९.१.१ ॥
ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਮਧੁਕਸ਼ਾ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀਆਂ ਹਨ।
9.1.2
महत्पयो विश्वरूपमस्याः समुद्रस्य त्वोत रेत आहुः ।
यत ऐति मधुकशा रराणा तत्प्राणस्तदमृतं निविष्टम् ॥ ९.१.२ ॥
ਉਸਦਾ ਮਹਾਨ ਰਸ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਬੀਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਅਨੰਦਿਤ ਮਧੁਕਸ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
9.1.3
पश्यन्त्यस्याश्चरितं पृथिव्यां पृथङ्नरो बहुधा मीमांसमानाः ।
अग्नेर्वातान् मधुकशा हि जज्ञे मरुतामुग्रा नप्तिः ॥ ९.१.३ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਮਧੁਕਸ਼ਾ ਜਨਮੀ; ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਉਗਰ ਸੰਤਾਨ ਹੈ।
9.1.4
मातादित्यानां दुहिता वसूनां प्राणः प्रजानाममृतस्य नाभिः ।
हिरण्यवर्णा मधुकशा घृताची महान् भर्गश्चरति मर्त्येषु ॥ ९.१.४ ॥
ਉਹ ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਧੀ, ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਘਿਓ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਮਧੁਕਸ਼ਾ; ਮਰਨਹਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
9.1.5
मधोः कशामजनयन्त देवास्तस्या गर्भो अभवद्विश्वरूपः ।
तं जातं तरुणं पिपर्ति माता स जातो विश्वा भुवना वि चष्टे ॥ ९.१.५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਕੋੜਾ ਮਧੁਕਸ਼ਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ; ਉਸਦਾ ਗਰਭ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੋਇਆ। ਜਨਮੇ ਉਸ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਪਾਲਦੀ ਹੈ; ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
9.1.6
कस्तं प्र वेद क उ तं चिकेत यो अस्या हृदः कलशः सोमधानो अक्षितः ।
ब्रह्मा सुमेधाः सो अस्मिन् मदेत ॥ ९.१.६ ॥
ਉਸਨੂੰ ਕੌਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ? ਇਸਦੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਸੋਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਕਸ਼ੈ ਕਲਸ਼ — ਸੁਮੇਧਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣੇ।
9.1.7
स तौ प्र वेद स उ तौ चिकेत यावस्याः स्तनौ सहस्रधारावक्षितौ ।
ऊर्जं दुहाते अनपस्फुरन्तौ ॥ ९.१.७ ॥
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਦੇ ਜੋ ਦੋ ਥਣ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਕਸ਼ੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਰਸ ਦੁਹਦੇ ਹਨ।
9.1.8
हिङ्करिक्रती बृहती वयोधा उच्चैर्घोषाभ्येति या व्रतम् ।
त्रीन् घर्मान् अभि वावशाना मिमाति मायुं पयते पयोभिः ॥ ९.१.८ ॥
ਹਿੰਕਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਵਰਤ ਵੱਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀ — ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਉਹ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ; ਦੁੱਧ-ਰਸ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
9.1.9
यामापीनामुपसीदन्त्यापः शाक्वरा वृषभा ये स्वराजः ।
ते वर्षन्ति ते वर्षयन्ति तद्विदे काममूर्जमापः ॥ ९.१.९ ॥
ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਕਤਵਰ ਸਵਰਾਜ ਵਾਲੇ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੇ ਜਲ — ਉਹ ਵਰਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਜਲੋ।
9.1.10
स्तनयित्नुस्ते वाक्प्रजापते वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्यामधि ।
अग्नेर्वातान् मधुकशा हि जज्ञे मरुतामुग्रा नप्तिः ॥ ९.१.१० ॥
ਤੇਰੀ ਗਰਜ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ — ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਲ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈਂ; ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਚਾਬਕ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਜਨਮੀ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਉਗ੍ਰ ਪੋਤਰੀ।
9.1.11
यथा सोमः प्रातःसवने अश्विनोर्भवति प्रियः ।
एवा मे अश्विना वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.११ ॥
ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਮੇਰੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਧਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
9.1.12
यथा सोमो द्वितीये सवन इन्द्राग्न्योर्भवति प्रियः ।
एवा म इन्द्राग्नी वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.१२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਸਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਮੇਰੇ ਆਤਮੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ।
9.1.13
यथा सोमस्तृतीये सवन ऋभूणां भवति प्रियः ।
एवा म ऋभवो वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੀਜੇ ਸਵਨ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਰਿਭੂਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਿਭੂ ਮੇਰੇ ਆਤਮੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ।
9.1.14
मधु जनिषीय मधु वंसिषीय ।
पयस्वान् अग्न आगमं तं मा सं सृज वर्चसा ॥ ९.१.१४ ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂ, ਸ਼ਹਿਦ ਪਾਵਾਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਉਸ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜੋੜ।
9.1.15
सं माग्ने वर्चसा सृज सं प्रजया समायुषा ।
विद्युर्मे अस्य देवा इन्द्रो विद्यात्सह ऋषिभिः ॥ ९.१.१५ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜੋੜ; ਪ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਜੋੜ। ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਇਸ (ਗਿਆਨ) ਨੂੰ ਜਾਣਨ; ਇੰਦਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ।
9.1.16
यथा मधु मधुकृतः संभरन्ति मधावधि ।
एवा मे अश्विना वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥ ९.१.१६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਮੇਰੇ ਆਤਮੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ।
9.1.17
यथा मक्षाः इदं मधु न्यञ्जन्ति मधावधि ।
एवा मे अश्विना वर्चस्तेजो बलमोजश्च ध्रियताम् ॥ ९.१.१७ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮੱਖੀਆਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਜ, ਓਜ, ਬਲ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਧਾਰਨ ਕਰਨ।
9.1.18
यद्गिरिषु पर्वतेषु गोष्वश्वेषु यन् मधु ।
सुरायां सिच्यमानायां यत्तत्र मधु तन् मयि ॥ ९.१.१८ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਧੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਰਾ ਡੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਵੇਲੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਧੂ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
9.1.19
अश्विना सारघेण मा मधुनाङ्क्तं शुभस्पती ।
यथा वर्चस्वतीं वाचमावदानि जनामनु ॥ ९.१.१९ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਸਾਰਘ ਤੇ ਮਧੂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸਵੀ ਬਾਣੀ ਬੋਲਾਂ।
9.1.20
स्तनयित्नुस्ते वाक्प्रजापते वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्यां दिवि ।
तां पशव उप जीवन्ति सर्वे तेनो सेषमूर्जं पिपर्ति ॥ ९.१.२० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੇਰੀ ਗਰਜ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਬਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਸਭ ਪਸ਼ੂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਅੰਨ ਤੇ ਰਸ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
9.1.21
पृथिवी दण्डोऽन्तरिक्षं गर्भो द्यौः कशा विद्युत्प्रकशो हिरण्ययो बिन्दुः ॥ ९.१.२१ ॥
ਧਰਤੀ ਦੰਡ ਹੈ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਗਰਭ ਹੈ, ਦਿਊ ਕਸ਼ਾ ਹੈ, ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਕਸ਼ ਹੈ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਬਿੰਦੂ ਹੈ।
9.1.22
यो वै कशायाः सप्त मधूनि वेद मधुमान् भवति ।
ब्राह्मणश्च राजा च धेनुश्चानड्वांश्च व्रीहिश्च यवश्च मधु सप्तमम् ॥ ९.१.२२ ॥
ਜੋ ਕਸ਼ਾ ਦੇ ਸੱਤ ਮਧੂਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਾ, ਧੇਨੂ, ਅਨਡਵਾਨ, ਵ੍ਰੀਹਿ ਤੇ ਯਵ — ਸੱਤਵਾਂ ਮਧੂ।
9.1.23
मधुमान् भवति मधुमदस्याहार्यं भवति ।
मधुमतो लोकान् जयति य एवं वेद ॥ ९.१.२३ ॥
ਉਹ ਮਧੂਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮਧੂਮਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂਮਈ ਲੋਕ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
9.1.24
यद्वीध्रे स्तनयति प्रजापतिरेव तत्प्रजाभ्यः प्रादुर्भवति ।
तस्मात्प्राचीनोपवीतस्तिष्ठे प्रजापतेऽनु मा बुध्यस्वेति ।
अन्वेनं प्रजा अनु प्रजापतिर्बुध्यते य एवं वेद ॥ ९.१.२४ ॥
ਵੀਧ੍ਰ (ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼) ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗਰਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਜਨੇਊ ਪਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਗ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਜਾਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੀ ਜਾਗਦਾ ਹੈ।