Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

अथर्ववेद · सूक्त 9.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

9.3.1

उपमितां प्रतिमितामथो परिमितामुत ।
शालाया विश्ववाराया नद्धानि वि चृतामसि ॥ ९.३.१ ॥

मोजलेले, तुलनेने मोजलेले आणि पूर्णपणे मोजलेले (बंध) — विश्ववारा शालेचे बंध आम्ही सोडवतो.

9.3.2

यत्ते नद्धं विश्ववारे पाशो ग्रन्थिश्च यः कृतः ।
बृहस्पतिरिवाहं बलं वाचा वि स्रंसयामि तत् ॥ ९.३.२ ॥

हे विश्ववारे! तुला बांधलेले जे बंध, पाश आणि गाठ घातली आहे, त्यांचे बळ मी बृहस्पतीप्रमाणे वाणीने सैल करून पाडतो.

9.3.3

आ ययाम सं बबर्ह ग्रन्थींश्चकार ते दृढान् ।
परूंषि विद्वां छस्तेवेन्द्रेण वि चृतामसि ॥ ९.३.३ ॥

आम्ही आलो, त्याने कापले; तुझ्यात घट्ट गाठी बांधल्या. सांधे जाणणारा (कुशल) होऊन, शस्त्राप्रमाणे, इंद्रासह आम्ही त्या सोडवतो.

9.3.4

वंशानां ते नहनानां प्राणाहस्य तृणस्य च ।
पक्षाणां विश्ववारे ते नद्धानि वि चृतामसि ॥ ९.३.४ ॥

तुझ्या वंशांच्या (बांबूच्या) , बांधणाऱ्या दोऱ्यांच्या, प्राणाह आणि गवताच्या, बाजूंच्या बंधांना — हे विश्ववारे, आम्ही सोडवतो.

9.3.5

संदंशानां पलदानां परिष्वञ्जल्यस्य च ।
इदं मानस्य पत्न्या नद्धानि वि चृतामसि ॥ ९.३.५ ॥

संदंश, पलदान आणि परिष्वञ्जल्याच्या (बंधांच्या) — येथे मानसाच्या पत्नीचे बंध आम्ही सोडवतो.

9.3.6

यानि तेऽन्तः शिक्यान्याबेधू रण्याय कम् ।
प्र ते तानि चृतामसि शिवा मानस्य पत्नी न उद्धिता तन्वे भव ॥ ९.३.६ ॥

तुझ्या आतील शिक्य (झोळी-बंध), आबेधू, रण्य-सुखासाठीचे कम — ते सर्व आम्ही तुझ्यापासून सोडवतो. मानसाची पत्नी, शुभ हो; आमच्या शरीरासाठी उंचावलेली राहा.

9.3.7

हविर्धानमग्निशालं पत्नीनां सदनं सदः ।
सदो देवानामसि देवि शाले ॥ ९.३.७ ॥

तू हविर्धान, अग्निशाला, पत्नींचे निवासस्थान आणि आसन आहेस. हे देवी शाले, तू देवांचे आसन आहेस.

9.3.8

अक्षुमोपशं विततं सहस्राक्षं विषूवति ।
अवनद्धमभिहितं ब्रह्मणा वि चृतामसि ॥ ९.३.८ ॥

अक्षुमा, उपश, विस्तृत, सहस्राक्ष, विषूवती यांमध्ये बांधलेले व जोडलेले, ते ब्रह्ममंत्राने आम्ही सोडवितो.

9.3.9

यस्त्वा शाले प्रतिगृह्णाति येन चासि मिता त्वम् ।
उभौ मानस्य पत्नि तौ जीवतां जरदष्टी ॥ ९.३.९ ॥

हे शाले, जो तुला स्वीकारतो आणि ज्याच्याकडून तू मोजली गेलीस, हे मानाची पत्नी, ते दोघे वृद्धापकाळापर्यंत जगोत.

9.3.10

अमुत्रैनमा गच्छताद्दृढा नद्धा परिष्कृता ।
यस्यास्ते विचृतामस्यङ्गमङ्गं परुष्परुः ॥ ९.३.१० ॥

तिकडे याच्याकडे हे येवो—घट्ट बांधलेले आणि सजवलेले. तुझा प्रत्येक अवयव आणि प्रत्येक सांधा आम्ही सोडवितो.

9.3.11

यस्त्वा शाले निमिमाय संजभार वनस्पतीन् ।
प्रजायै चक्रे त्वा शाले परमेष्ठी प्रजापतिः ॥ ९.३.११ ॥

हे शाले, ज्याने तुला मोजून बांधले आणि वनस्पती एकत्र केल्या; संततीसाठी परमेष्ठी प्रजापतीने तुला निर्माण केले.

9.3.12

नमस्तस्मै नमो दात्रे शालापतये च कृण्मः ।
नमोऽग्नये प्रचरते पुरुषाय च ते नमः ॥ ९.३.१२ ॥

त्याला नमस्कार; दात्याला नमस्कार; शालापतीला आम्ही नमस्कार करतो. पुढे जाणाऱ्या अग्नीला नमस्कार; तुला व पुरुषाला नमस्कार.

9.3.13

गोभ्यो अश्वेभ्यो नमो यच्छालायां विजायते ।
विजावति प्रजावति वि ते पाशांश्चृतामसि ॥ ९.३.१३ ॥

गायी आणि घोड्यांना नमस्कार, जे शाळेत (गोठ्यात) जन्म घेते. हे विजावती, प्रजावती शाले, मी तुझे बंधन सोडतो.

9.3.14

अग्निमन्तश्छादयसि पुरुषान् पशुभिः सह ।
विजावति प्रजावति वि ते पाशांश्चृतामसि ॥ ९.३.१४ ॥

अग्नीसह असलेली तू पुरुषांना पशूंसह आश्रय देतेस. हे विजावती, प्रजावती शाले, मी तुझे बंधन सोडतो.

9.3.15

अन्तरा द्यां च पृथिवीं च यद्व्यचस्तेन शालां प्रति गृह्णामि त इमाम् ।
यदन्तरिक्षं रजसो विमानं तत्कृण्वेऽहमुदरं शेवधिभ्यः ।
तेन शालां प्रति गृह्णामि तस्मै ॥ ९.३.१५ ॥

द्यू आणि पृथ्वी यांच्या मधील जो विस्तार आहे, त्याने मी ही शाला तुझ्यासाठी स्वीकारतो. रजसाचे जे विमान, अंतरिक्ष, ते मी खजिन्यांसाठी आपले उदर करतो. त्याने शाला त्याच्यासाठी स्वीकारतो.

9.3.16

ऊर्जस्वती पयस्वती पृथिव्यां निमिता मिता ।
विश्वान्नं बिभ्रती शाले मा हिंसीः प्रतिगृह्णतः ॥ ९.३.१६ ॥

ऊर्जा आणि दुधाने भरलेली, पृथ्वीवर निर्मिलेली आणि मोजलेली, सर्व अन्न धारण करणारी हे शाले, तुला स्वीकारणाऱ्यांना हानी करू नकोस.

9.3.17

तृणैरावृता पलदान् वसाना रात्रीव शाला जगतो निवेशनी ।
मिता पृथिव्यां तिष्ठसि हस्तिनीव पद्वती ॥ ९.३.१७ ॥

गवताने झाकलेली, चटया धारण केलेली, रात्रीसारखी, जगाला वसवणारी शाले, पृथ्वीवर मोजलेली तू हत्तिणीसारखी पायांनी उभी आहेस.

9.3.18

इटस्य ते वि चृताम्यपिनद्धमपोर्णुवन् ।
वरुणेन समुब्जितां मित्रः प्रातर्व्युब्जतु ॥ ९.३.१८ ॥

इळेचे तुझे बंधन मी सोडतो. बांधलेले झाकणारे उघडत असताना. वरुणाने एकत्र वाकवलेली, मित्र सकाळी तिला उघडो.

9.3.19

ब्रह्मणा शालां निमितां कविभिर्निमितां मिताम् ।
इन्द्राग्नी रक्षतां शालाममृतौ सोम्यं सदः ॥ ९.३.१९ ॥

ब्रह्माने शाला निर्मिली गेली; कवींनी निर्मिली आणि मोजली. इंद्र आणि अग्नी या शालेचे रक्षण करोत; अमृतत्वात सोम्य आसनाचे.

9.3.20

कुलायेऽधि कुलायं कोशे कोशः समुब्जितः ।
तत्र मर्तो वि जायते यस्माद्विश्वं प्रजायते ॥ ९.३.२० ॥

घरट्यावर घरटे, कोशावर कोश, एकत्र बांधलेले. तेथे मर्त्य जन्मतो; ज्यापासून सारे विश्व निर्माण होते.

9.3.21

या द्विपक्षा चतुष्पक्षा षट्पक्षा या निमीयते ।
अष्टापक्षां दशपक्षां शालां मानस्य पत्नीमग्निर्गर्भ इवा शये ॥ ९.३.२१ ॥

दोन, चार, सहा पंखांची जी शाला रचली जाते; आठ आणि दहा पंखांच्या शालेस, मानाच्या पत्नीस, गर्भातील अग्नीप्रमाणे मी विसावतो.

9.3.22

प्रतीचीं त्वा प्रतीचीनः शाले प्रैम्यहिंसतीम् ।
अग्निर्ह्यन्तरापश्च ऋतस्य प्रथमा द्वाः ॥ ९.३.२२ ॥

मी, पश्चिमाभिमुख होऊन, तुझ्याकडे, हे शाले, अहिंसक तुझ्याकडे पुढे जातो. अग्नीच आत आहे, आणि पाणीही; ऋताची पहिली द्वारे.

9.3.23

इमा आपः प्र भराम्ययक्ष्मा यक्ष्मनाशनीः ।
गृहान् उप प्र सीदाम्यमृतेन सहाग्निना ॥ ९.३.२३ ॥

ही पाणी मी आणतो; ही रोगरहित आणि यक्ष्माचा नाश करणारी आहेत. अमृत आणि अग्नीसह घरांजवळ मी बसतो.

9.3.24

मा नः पाशं प्रति मुचो गुरुर्भारो लघुर्भव ।
वधूमिव त्वा शाले यत्रकामं भरामसि ॥ ९.३.२४ ॥

आमच्यावर पाश टाकू नकोस; भार जड न होता हलका होवो. वधूप्रमाणे तुला, हे शाले, आम्ही हवे तिथे नेतो.

9.3.25

प्राच्या दिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.२५ ॥

पूर्व दिशेतील शाळेच्या महिमेस नमस्कार, स्वाहा; देवांना स्वाहा, स्वाह्यांना स्वाहा.

9.3.26

दक्षिणाया दिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.२६ ॥

दक्षिण दिशेतील शाळेच्या महिमेस नमस्कार, स्वाहा; देवांना स्वाहा, स्वाह्यांना स्वाहा.

9.3.27

प्रतीच्या दिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.२७ ॥

पश्चिम दिशेतील शाळेच्या महिमेस नमस्कार, स्वाहा; देवांना स्वाहा, स्वाह्यांना स्वाहा.

9.3.28

उदीच्या दिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.२८ ॥

उत्तर दिशेतील शाळेच्या महिमेस नमस्कार, स्वाहा; देवांना स्वाहा, स्वाह्यांना स्वाहा.

9.3.29

ध्रुवाया दिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.२९ ॥

ध्रुव दिशेतील शाळेच्या महिमेस नमस्कार, स्वाहा; देवांना स्वाहा, स्वाह्यांना स्वाहा.

9.3.30

ऊर्ध्वाया दिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.३० ॥

ऊर्ध्व दिशेतील शाळेच्या महिमेस नमस्कार, स्वाहा; देवांना स्वाहा, स्वाह्यांना स्वाहा.

9.3.31

दिशोदिशः शालाया नमो महिम्ने स्वाहा देवेभ्यः स्वाह्येभ्यः ॥ ९.३.३१ ॥

प्रत्येक दिशेच्या शाळेला नमस्कार, तिच्या महिम्याला नमस्कार. स्वाहा, देवांना स्वाहा; आवाहनास पात्र असणाऱ्यांना स्वाहा.