Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଅଥର୍ବବେଦ · ସୂକ୍ତ 9.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.4.1

साहस्रस्त्वेष ऋषभः पयस्वान् विश्वा रूपाणि वक्षणासु बिभ्रत् ।
भद्रं दात्रे यजमानाय शीक्षन् बार्हस्पत्य उस्रियस्तन्तुमातान् ॥ ९.४.१ ॥

ହଜାର ଗୁଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ଋଷଭ ଦୁଗ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ସ୍ତନରେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରେ। ଦାତା ଓ ଯଜମାନଙ୍କୁ କଲ୍ୟାଣ ବର୍ଷାଉ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସେହି ଗୋବୃଷ ସୂତା ବିସ୍ତାର କରେ।

9.4.2

अपां यो अग्रे प्रतिमा बभूव प्रभूः सर्वस्मै पृथिवीव देवी ।
पिता वत्सानां पतिरघ्न्यानां साहस्रे पोषे अपि नः कृणोतु ॥ ९.४.२ ॥

ଜଳର ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିରୂପ ଯିଏ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ସର୍ବର ପ୍ରଭୁ, ଦିବ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପରି ସମସ୍ତଙ୍କର; ବାଛୁରିମାନଙ୍କର ପିତା ଓ ଅଘ୍ନ୍ୟା ଗାଈମାନଙ୍କର ପତି ମଧ୍ୟ ସେ। ହଜାର ଗୁଣ ପୋଷଣରେ ସେ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

9.4.3

पुमान् अन्तर्वान्त्स्थविरः पयस्वान् वसोः कबन्धमृषभो बिभर्ति ।
तमिन्द्राय पथिभिर्देवयानैर्हुतमग्निर्वहतु जातवेदाः ॥ ९.४.३ ॥

ପୁରୁଷ, ଗର୍ଭବାନ୍, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁଗ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଋଷଭ ସମ୍ପଦର କବନ୍ଧ (ଜଳପାତ୍ର) ଧାରଣ କରେ। ଦେବଯାନ ପଥ ଦେଇ ହୁତ ଜାତବେଦା ଅଗ୍ନି ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଉ।

9.4.4

पिता वत्सानां पतिरघ्न्यानामथो पिता महतां गर्गराणाम् ।
वत्सो जरायु प्रतिधुक्पीयूष आमिक्षा घृतं तद्वस्य रेतः ॥ ९.४.४ ॥

ଅଘ୍ନ୍ୟା ଗାଈମାନଙ୍କ ବାଛୁରିମାନଙ୍କର ପିତା ଓ ପତି ସେ; ମହାନ ଗର୍ଗରମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପିତା ସେ। ବାଛୁରି, ଜରାଯୁ, ପ୍ରତିଧୁକ୍, ପୀଯୂଷ, ଆମିକ୍ଷା, ଘିଅ — ତାହା ସେହି ଧନବାନଙ୍କର ରେତସ୍।

9.4.5

देवानां भाग उपनाह एषोऽपां रस ओषधीनां घृतस्य ।
सोमस्य भक्षमवृणीत शक्रो बृहन्न् अद्रिरभवद्यच्छरीरम् ॥ ९.४.५ ॥

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭାଗ, ବନ୍ଧନ-ଆବରଣ; ଏହା ଜଳ, ଔଷଧି ଓ ଘିଅର ରସ। ଶକ୍ର ସୋମର ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭାଗ ବାଛିଲେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ବୃହତ ପଥର (ଅଦ୍ରି) ହେଲା।

9.4.6

सोमेन पूर्णं कलशं बिभर्षि त्वष्टा रूपाणां जनिता पशूनाम् ।
शिवास्ते सन्तु प्रजन्व इह या इमा न्यस्मभ्यं स्वधिते यच्छ या अमूः ॥ ९.४.६ ॥

ତୁମେ ସୋମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଧାରଣ କର; ରୂପ ଓ ପଶୁର ଜନକ ତ୍ୱଷ୍ଟା। ଏଠାରେ ଥିବା ଏମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ସନ୍ତାନବତୀ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ସ୍ୱଧିତି, ସେଠାରେ ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଆମକୁ ଦିଅ।

9.4.7

आज्यं बिभर्ति घृतमस्य रेतः साहस्रः पोषस्तमु यज्ञमाहुः ।
इन्द्रस्य रूपमृषभो वसानः सो अस्मान् देवाः शिव ऐतु दत्तः ॥ ९.४.७ ॥

ସେ ଆଜ୍ୟ ଧାରଣ କରେ; ଘିଅ ତାର ରେତ। ହଜାରଗୁଣ ପୋଷଣକାରୀ ଓ ଯଜ୍ଞ ବୋଲି ଲୋକେ ତାକୁ କୁହନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଋଷଭ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ହୋଇ ଶୁଭ ରୂପରେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁ।

9.4.8

इन्द्रस्यौजो वरुणस्य बाहू अश्विनोरंसौ मरुतामियं ककुत् ।
बृहस्पतिं संभृतमेतमाहुर्ये धीरासः कवयो ये मनीषिणः ॥ ९.४.८ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଓଜ, ବରୁଣଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ, ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ଦୁଇ କାନ୍ଧ, ମରୁତଙ୍କ ଏହି ଶିଖର। ଧୀର, କବି ଓ ମନୀଷୀମାନେ ଏହାକୁ ସଂଭୃତ ବୃହସ୍ପତି କହନ୍ତି।

9.4.9

दैवीर्विशः पयस्वान् आ तनोषि त्वामिन्द्रं त्वां सरस्वन्तमाहुः ।
सहस्रं स एकमुखा ददाति यो ब्राह्मण ऋषभमाजुहोति ॥ ९.४.९ ॥

ତୁମେ ଦୈବ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଦୁଗ୍ଧବତୀ କରି ବିସ୍ତାର କର; ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସରସ୍ୱାନ୍ କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷଭକୁ ଆହୁତି ଦିଏ, ସେ ହଜାର ଦିଏ।

9.4.10

बृहस्पतिः सविता ते वयो दधौ त्वष्टुर्वायोः पर्यात्मा त आभृतः ।
अन्तरिक्षे मनसा त्वा जुहोमि बर्हिष्टे द्यावापृथिवी उभे स्ताम् ॥ ९.४.१० ॥

ବୃହସ୍ପତି ଓ ସବିତା ତୁମକୁ ବଳ ରଖିଲେ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ଓ ବାୟୁରୁ ତୁମ ଆତ୍ମା ସବୁ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଆଣି ଅଣାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ମନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆହୁତି ଦେଉଛି; ତୁମ କୁଶ ଆସନ ଉପରେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ଦୁଇଟି ରହୁନ୍ତୁ।

9.4.11

य इन्द्र इव देवेषु गोष्वेति विवावदत् ।
तस्य ऋषभस्याङ्गानि ब्रह्मा सं स्तौतु भद्रया ॥ ९.४.११ ॥

ଦେବତା ଓ ଗାଈଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ଯିଏ ଚାଲେ; ସେହି ଋଷଭର ଅଙ୍ଗସମୂହକୁ ବ୍ରହ୍ମା ମଙ୍ଗଳମୟ ବାଣୀରେ ଭଲଭାବେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ।

9.4.12

पार्श्वे आस्तामनुमत्या भगस्यास्तामनूवृजौ ।
अष्ठीवन्तावब्रवीन् मित्रो ममैतौ केवलाविति ॥ ९.४.१२ ॥

ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅନୁମତିର ଥିଲା; ଭଗଙ୍କର ଦୁଇ ପଛ ଭାଗ ଥିଲା; ଦୁଇ ହାଣ୍ଟି ବିଷୟରେ ମିତ୍ର କହିଲେ, 'ଏହି ଦୁଇଟି ମୋର, କେବଳ ମୋର'।

9.4.13

भसदासीदादित्यानां श्रोणी आस्तां बृहस्पतेः ।
पुच्छं वातस्य देवस्य तेन धूनोत्योषधीः ॥ ९.४.१३ ॥

ଭସତ (ନିତମ୍ବ) ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର; ଶ୍ରୋଣୀ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର; ଦେବ ବାୟୁଙ୍କର ଏହା ଲାଞ୍ଜ; ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ ଔଷଧିକୁ ହଲାଏ।

9.4.14

गुदा आसन्त्सिनीवाल्याः सूर्यायास्त्वचमब्रुवन् ।
उत्थातुरब्रुवन् पद ऋषभं यदकल्पयन् ॥ ९.४.१४ ॥

ଗୁଦ ସିନୀବାଳୀଙ୍କର ଥିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଚର୍ମ ବିଷୟରେ ସେମାନେ କହିଲେ; ଉଠୁଥିବାଙ୍କର ପାଦ ବିଷୟରେ ସେମାନେ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଋଷଭକୁ ରଚିଲେ।

9.4.15

क्रोड आसीज्जामिशंसस्य सोमस्य क्लशो धृतः ।
देवाः संगत्य यत्सर्व ऋषभं व्यकल्पयन् ॥ ९.४.१५ ॥

ବକ୍ଷ ଜାମିଶଂସଙ୍କର ଥିଲା; ସୋମଙ୍କ କଳଶ ତହିଁରେ ଧରାଗଲା, ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସମସ୍ତେ ମିଳି ଋଷଭକୁ ରଚିଲେ।

9.4.16

ते कुष्ठिकाः सरमायै कूर्मेभ्यो अदधुः शफान् ।
ऊबध्यमस्य कीटेभ्यः श्ववर्तेभ्यो अधारयन् ॥ ९.४.१६ ॥

ସେହି କୁଷ୍ଠିକମାନେ ସରମାଙ୍କୁ, କଇଁଛମାନଙ୍କୁ ଖୁରା ଦେଲେ; ଏହାର ଓଦର କୀଟମାନଙ୍କୁ, ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଧାରଣ କରାଇଲେ।

9.4.17

शृङ्गाभ्यां रक्ष ऋषत्यवर्तिं हन्ति चक्षुषा ।
शृणोति भद्रं कर्णाभ्यां गवां यः पतिरघ्न्यः ॥ ९.४.१७ ॥

ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସକୁ ମାରେ; ଆଖିରେ ଅବର୍ତି (କମ୍ପନ ରୋଗ)କୁ ନଷ୍ଟ କରେ; କାନରେ ଶୁଭ ଶୁଣେ। ସେ ଅଘ୍ନ୍ୟ ଗାଈମାନଙ୍କର ପତି।

9.4.18

शतयाजं स यजते नैनं दुन्वन्त्यग्नयः ।
जिन्वन्ति विश्वे तं देवा यो ब्राह्मण ऋषभमाजुहोति ॥ ९.४.१८ ॥

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷଭକୁ ଆହୁତି ଦିଏ, ସେ ଶହେ ଯଜ୍ଞ କରେ; ଅଗ୍ନିମାନେ ତାକୁ ପୀଡ଼ା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି।

9.4.19

ब्राह्मणेभ्य ऋषभं दत्त्वा वरीयः कृणुते मनः ।
पुष्टिं सो अघ्न्यानां स्वे गोष्ठेऽव पश्यते ॥ ९.४.१९ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଋଷଭ ଦାନ କରି ସେ ନିଜ ମନକୁ ଉଦାର କରେ; ଅଘ୍ନ୍ୟ ଗାଈମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ନିଜ ଗୋଶାଳାରେ ଦେଖେ।

9.4.20

गावः सन्तु प्रजाः सन्त्वथो अस्तु तनूबलम् ।
तत्सर्वमनु मन्यन्तां देवा ऋषभदायिने ॥ ९.४.२० ॥

ଗାଈ ରହୁ, ସନ୍ତାନ ରହୁ, ଶରୀରରେ ବଳ ମଧ୍ୟ ରହୁ; ଋଷଭ ଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ଏସବୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ।

9.4.21

अयं पिपान इन्द्र इद्रयिं दधातु चेतनीम् ।
अयं धेनुं सुदुघां नित्यवत्सां वशं दुहां विपश्चितं परो दिवः ॥ ९.४.२१ ॥

ପାନ କରୁଥିବା ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ଚେତନାମୟ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ସହଜରେ ଦୁଗ୍ଧ ଦିଏ, ସଦା ବାଛୁରୀ ଥିବା ଧେନୁକୁ, ବଶବର୍ତ୍ତୀ ବିପଶ୍ଚିତ୍‌କୁ ସ୍ୱର୍ଗର ପରପାରରୁ ଦୁହନ୍ତୁ।

9.4.22

पिशङ्गरूपो नभसो वयोधा ऐन्द्रः शुष्मो विश्वरूपो न आगन् ।
आयुरस्मभ्यं दधत्प्रजां च रायश्च पोषैरभि नः सचताम् ॥ ९.४.२२ ॥

ପିଙ୍ଗଳ ରୂପବାନ, ଆକାଶର ବୟୋଦାତା, ଇନ୍ଦ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀ, ସର୍ବରୂପ ବଳ ଆମ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆୟୁ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଦେଇ ପୋଷଣ ସହିତ ଆମ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଉ।

9.4.23

उपेहोपपर्चनास्मिन् गोष्ठ उप पृञ्च नः ।
उप ऋषभस्य यद्रेत उपेन्द्र तव वीर्यम् ॥ ९.४.२३ ॥

ଏଠାକୁ ନିକଟକୁ ଆ, ମିଶାଉଥିବା ନାରୀ, ଏ ଗୋଶାଳାରେ ଆମ ସହ ମିଶ। ଋଷଭର ଯେଉଁ ରେତସ୍ ଅଛି ତାହା ଆମ ନିକଟକୁ ଆସୁ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆସୁ।

9.4.24

एतं वो युवानं प्रति दध्मो अत्र तेन क्रीडन्तीश्चरत वशामनु ।
मा नो हासिष्ट जनुषा सुभागा रायश्च पोषैरभि नः सचध्वम् ॥ ९.४.२४ ॥

ଏହି ଯୁବା ଋଷଭଙ୍କୁ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ରଖୁଛୁ; ତାଙ୍କ ସହ ଖେଳି ଖେଳି ବଶା (ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈ) ପଛେ ବୁଲ। ହେ ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ ମାନେ, ଜନ୍ମରୁ ଆମକୁ ଛାଡ଼ନାହିଁ; ଧନ ଓ ପୋଷଣ ସହ ଆମ ନିକଟରେ ରୁହ।