અથર્વવેદ · સૂક્ત 9.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

9.6.1

यो विद्याद्ब्रह्म प्रत्यक्षं परूंषि यस्य संभारा ऋचो यस्यानूक्यम् ॥ ९.६.१ ॥

જે બ્રહ્મને પ્રત્યક્ષ જાણે, જેના અંગો (પર્વ) શું, જેની સામગ્રી ઋચાઓ, જેનું આનૂક્ય (સહગાન) શું, તે જાણે.

9.6.2

सामानि यस्य लोमानि यजुर्हृदयमुच्यते परिस्तरणमिद्धविः ॥ ९.६.२ ॥

જેના રોમ સામ છે, જેનું હૃદય યજુઃ કહેવાય છે, પરિસ્તરણ (દર્ભનું પાથરણ) અને ઇદ્ધ (સમિધ) હવિઃ.

9.6.3

यद्वा अतिथिपतिरतिथीन् प्रतिपश्यति देवयजनं प्रेक्षते ॥ ९.६.३ ॥

અતિથિપતિ (અતિથિઓનો સ્વામી) જ્યારે અતિથિઓને જુએ છે, દેવયજન (યજ્ઞસ્થળ)ને નિહાળે છે.

9.6.4

यदभिवदति दीक्षामुपैति यदुदकं याचत्यपः प्र णयति ॥ ९.६.४ ॥

તે બોલે ત્યારે, દીક્ષામાં પ્રવેશે ત્યારે, પાણી માંગે ત્યારે, જળોને આગળ લાવે છે.

9.6.5

या एव यज्ञ आपः प्रणीयन्ते ता एव ताः ॥ ९.६.५ ॥

યજ્ઞમાં જે જળ આગળ લાવવામાં આવે છે, તે જ તે છે.

9.6.6

यत्तर्पणमाहरन्ति य एवाग्नीषोमीयः पशुर्बध्यते स एव सः ॥ ९.६.६ ॥

તર્પણ લાવવામાં આવે ત્યારે, અને જે આગ્નીષોમીય પશુ બાંધવામાં આવે છે, તે જ તે.

9.6.7

यदावसथान् कल्पयन्ति सदोहविर्धानान्येव तत्कल्पयन्ति ॥ ९.६.७ ॥

તેઓ જ્યારે આવસથો (નિવાસસ્થાનો) તૈયાર કરે છે, ત્યારે તેઓ ખરેખર સદસ અને હવિર્ધાન તૈયાર કરે છે.

9.6.8

यदुपस्तृणन्ति बर्हिरेव तत् ॥ ९.६.८ ॥

તેઓ નીચે દર્ભ પાથરે છે ત્યારે તે ખરેખર બર્હિસ (પવિત્ર દર્ભ) છે.

9.6.9

यदुपरिशयनमाहरन्ति स्वर्गमेव तेन लोकमव रुन्द्धे ॥ ९.६.९ ॥

તેઓ ઉપરનું પાથરણું લાવે છે ત્યારે તે ખરેખર સ્વર્ગ છે; તેના દ્વારા તે એ લોક પ્રાપ્ત કરે છે.

9.6.10

यत्कशिपूपबर्हणमाहरन्ति परिधय एव ते ॥ ९.६.१० ॥

તેઓ ઓશીકું (કશિપૂપબર્હણ) લાવે છે ત્યારે તે ખરેખર પરિધિ (વેઢણની લાકડીઓ) છે.

9.6.11

यदाञ्जनाभ्यञ्जनमाहरन्त्याज्यमेव तत् ॥ ९.६.११ ॥

તેઓ અંજન અને અભ્યંજન લાવે છે ત્યારે તે ખરેખર આજ્ય (ઘી) છે.

9.6.12

यत्पुरा परिवेषात्स्वादमाहरन्ति पुरोडाशावेव तौ ॥ ९.६.१२ ॥

તેઓ પરિવેષ પહેલાં સ્વાદિષ્ટ ભોજન લાવે છે ત્યારે તે ખરેખર બે પુરોડાશ છે.

9.6.13

यदशनकृतं ह्वयन्ति हविष्कृतमेव तद्ध्वयन्ति ॥ ९.६.१३ ॥

ભોજન માટે તૈયાર કરેલાને તેઓ બોલાવે છે; હવિષ્ય તરીકે તૈયાર કરેલાને જ તેઓ એને પણ બોલાવે છે.

9.6.14

ये व्रीहयो यवा निरुप्यन्तेऽंशव एव ते ॥ ९.६.१४ ॥

જે વ્રીહિ અને જવ વાવવામાં આવે છે, તે જ અંશ છે.

9.6.15

यान्युलूखलमुसलानि ग्रावाण एव ते ॥ ९.६.१५ ॥

જે ઉલૂખલ અને મુસળ છે, તે જ ગ્રાવા (પથ્થરો) છે.

9.6.16

शूर्पं पवित्रं तुषा ऋजीषाभिषवणीरापः ॥ ९.६.१६ ॥

સૂપડું પવિત્ર છે; ફોતરાં ઋજીષ છે; અભિષવણનાં જળ આપઃ છે.

9.6.17

स्रुग्दर्विर्नेक्षणमायवनं द्रोणकलशाः कुम्भ्यो वायव्यानि पात्राणीयमेव कृष्णाजिनम् ॥ ९.६.१७ ॥

સ્રુક્, દર્વિ, નેક્ષણ, આયવન, દ્રોણ અને કલશ, કુંભી, વાયવ્ય પાત્રો — આ જ કૃષ્ણાજિન છે.

9.6.18

यजमानब्राह्मणं वा एतदतिथिपतिः कुरुते यदाहार्याणि प्रेक्षत इदं भूया३ इदा३ इति ॥ ९.६.१८ ॥

આ યજમાનનો બ્રાહ્મણ જ છે; અતિથિપતિ આહાર્ય લાવવાની વસ્તુઓ જોઈને 'આ વધુ, અહીં આ!' કહે છે ત્યારે એ જ કરે છે.

9.6.19

यदाह भूय उद्धरेति प्राणमेव तेन वर्षीयांसं कुरुते ॥ ९.६.१९ ॥

'વધુ લાવો' એમ તે કહે છે ત્યારે તેનાથી તે પ્રાણને જ વધુ સમૃદ્ધ બનાવે છે.

9.6.20

उप हरति हवींष्या सादयति ॥ ९.६.२० ॥

તે હવિ-દ્રવ્યો પાસે લાવે છે અને મૂકે છે.

9.6.21

तेषामासन्नानामतिथिरात्मन् जुहोति ॥ ९.६.२१ ॥

નજીક રહેલાં તે દ્રવ્યોમાંથી અતિથિ પોતાના આત્મામાં આહુતિ આપે છે.

9.6.22

स्रुचा हस्तेन प्राणे यूपे स्रुक्कारेण वषट्कारेण ॥ ९.६.२२ ॥

સ્રુવ વડે, હાથ વડે, પ્રાણમાં, યૂપ પર, સ્રુક્કાર અને વષટ્કાર સાથે.

9.6.23

एते वै प्रियाश्चाप्रियाश्च र्त्विजः स्वर्गं लोकं गमयन्ति यदतिथयः ॥ ९.६.२३ ॥

આ જ પ્રિય અને અપ્રિય ઋત્વિજ છે; અતિથિ હોવાથી તેઓ સ્વર્ગલોક તરફ લઈ જાય છે.

9.6.24

स य एवं विद्वान् न द्विषन्न् अश्नीयान् न द्विषतोऽन्नमश्नीयान् न मीमांसितस्य न मीमांसमानस्य ॥ ९.६.२४ ॥

આ રીતે જાણનારે દ્વેષથી ન ખાવું; દ્વેષ કરનારનું અન્ન ન ખાવું; પૂછાયેલાનું કે પૂછનારનું અન્ન પણ ન ખાવું.

9.6.25

सर्वो वा एष जग्धपाप्मा यस्यान्नमश्नन्ति ॥ ९.६.२५ ॥

જેનું અન્ન તેઓ ખાય છે, તે સર્વથા પાપ ખાઈ ગયેલો થાય છે.

9.6.26

सर्वो वा एसोऽजग्धपाप्मा यस्यान्नं नाश्नन्ति ॥ ९.६.२६ ॥

જેનું અન્ન તેઓ ખાતા નથી, તેનું પાપ ખવાયેલું રહેતું નથી.

9.6.27

सर्वदा वा एष युक्तग्रावार्द्रपवित्रो वितताध्वर आहृतयज्ञक्रतुर्य उपहरति ॥ ९.६.२७ ॥

જે અર્પણ કરે છે, તે સદા ગ્રાવો જોડેલો, ભીના પવિત્ર સાથે, વિસ્તૃત અધ્વર કરનારો અને યજ્ઞસંકલ્પ લાવેલો હોય છે.

9.6.28

प्राजापत्यो वा एतस्य यज्ञो विततो य उपहरति ॥ ९.६.२८ ॥

જે અર્પણ કરે છે, તેનો યજ્ઞ પ્રજાપતિનો અને વિસ્તૃત હોય છે.

9.6.29

प्रजापतेर्वा एष विक्रमान् अनुविक्रमते य उपहरति ॥ ९.६.२९ ॥

જે અર્પણ કરે છે, તે પ્રજાપતિના પગલાંને અનુસરે છે.

9.6.30

योऽतिथीनां स आहवनीयो यो वेश्मनि स गार्हपत्यो यस्मिन् पचन्ति स दक्षिणाग्निः ॥ ९.६.३० ॥

જે અતિથિઓનો તે આહવનીય; જે ઘરમાં તે ગાર્હપત્ય; જેમાં રાંધે છે તે દક્ષિણાગ્નિ.

9.6.31

इष्टं च वा एष पूर्तं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३१ ॥

જે અતિથિ પહેલાં જમે છે, તે ઘરના યજ્ઞ અને પુણ્યકર્મનું ફળ ભોગવે છે.

9.6.32

पयश्च वा एष रसं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३२ ॥

જે અતિથિ પહેલાં જમે છે, તે ઘરનું દૂધ અને રસ ભોગવે છે.

9.6.33

ऊर्जां च वा एष स्फातिं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३३ ॥

જે અતિથિ પહેલાં જમે છે, તે ઘરનું બળ અને સમૃદ્ધિ ભોગવે છે.

9.6.34

प्रजां वा एष पशूंश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३४ ॥

જે અતિથિ પહેલાં જમે છે, તે ઘરનાં સંતાન અને પશુઓ ભોગવે છે.

9.6.35

कीर्तिं वा एष यशश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३५ ॥

જે અતિથિ પહેલાં જમે છે, તે ઘરની કીર્તિ અને યશ ભોગવે છે.

9.6.36

श्रियं वा एष संविदं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३६ ॥

જે અતિથિ પહેલાં જમે છે, તે ઘરની શ્રી અને સંવાદિતા ભોગવે છે.

9.6.37

एष वा अतिथिर्यच्छ्रोत्रियस्तस्मात्पूर्वो नाश्नीयात् ॥ ९.६.३७ ॥

વેદજ્ઞ શ્રોત્રિય જ સાચા અતિથિ છે; તેથી તેમના પહેલાં કોઈએ ભોજન ન કરવું.

9.6.38

अशितावत्यतिथावश्नीयाद्यज्ञस्य सात्मत्वाय यज्ञस्याविछेदाय तद्व्रतम् ॥ ९.६.३८ ॥

અતિથિ ભોજન કરી લે પછી જ ભોજન કરવું; યજ્ઞની પૂર્ણતા અને અવિચ્છિન્નતા માટે આ વ્રત છે.

9.6.39

एतद्वा उ स्वादीयो यदधिगवं क्षीरं वा मांसं वा तदेव नाश्नीयात् ॥ ९.६.३९ ॥

અધિગવનું દૂધ કે માંસ સૌથી સ્વાદિષ્ટ છે; છતાં તે જ (અતિથિ પહેલાં) ન ખાવું.

9.6.40

स य एवं विद्वान् क्षीरमुपसिच्योपहरति ।
यावदग्निष्टोमेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४० ॥

આ રીતે જાણીને દૂધ રેડીને અર્પણ કરનાર, અગ્નિષ્ટોમ યજ્ઞ કરીને સમૃદ્ધ થનાર જેટલું મેળવે છે તેટલું આનાથી મેળવે છે.

9.6.41

स य एवं विद्वान्त्सर्पिरुपसिच्योपहरति ।
यावदतिरात्रेणेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४१ ॥

આ રીતે જાણીને ઘી રેડીને અર્પણ કરનાર, અતિરાત્ર યજ્ઞ કરીને સમૃદ્ધ થનાર જેટલું મેળવે છે તેટલું આનાથી મેળવે છે.

9.6.42

स य एवं विद्वान् मधूपसिच्योपहरति ।
यावद्सत्त्रसद्येनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४२ ॥

આ રીતે જાણીને મધ રેડીને અર્પણ કરનાર, સત્રસદ્ય યજ્ઞ કરીને સમૃદ્ધ થનાર જેટલું મેળવે છે તેટલું આનાથી મેળવે છે.

9.6.43

स य एवं विद्वान् मांसमुपसिच्योपहरति ।
यावद्द्वादशाहेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४३ ॥

આ રીતે જાણનાર માંસ છાંટીને અર્પણ કરે છે. બાર દિવસના યજ્ઞથી સમૃદ્ધ આહુતિ આપીને જેટલું મેળવે, તેટલું આનાથી મેળવે છે.

9.6.44

स य एवं विद्वान् उदकमुपसिच्योपहरति ।
प्रजानां प्रजननाय गच्छति प्रतिष्ठां प्रियः प्रजानां भवति य एवं विद्वान् उपसिच्योपहरति ॥ ९.६.४४ ॥

આ રીતે જાણનાર જળ છાંટીને અર્પણ કરે છે. તે સંતાનોત્પત્તિ માટે જાય છે; પ્રતિષ્ઠા પામે છે અને પ્રજાનો પ્રિય થાય છે. આ રીતે જાણીને છાંટીને અર્પણ કરનાર તેવો જ થાય છે.

9.6.45

तस्मा उषा हिङ्कृणोति सविता प्र स्तौति ।
बृहस्पतिरूर्जयोद्गायति त्वष्टा पुष्ट्या प्रति हरति विश्वे देवा निधनम् ॥ ९.६.४५ ॥

તેના માટે ઉષા હિંકાર કરે છે, સવિતા સ્તુતિ કરે છે. બૃહસ્પતિ ઊર્જાથી ઉદ્ગાન કરે છે, ત્વષ્ટા પુષ્ટિ સાથે પાછું આપે છે; વિશ્વે દેવો નિધન કરે છે.

9.6.46

निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४६ ॥

નિધન સમૃદ્ધિ, સંતાન અને પશુઓ માટે થાય છે; જે આ રીતે જાણે છે તેને.

9.6.47

तस्मा उद्यन्त्सूर्यो हिङ्कृणोति संगवः प्र स्तौति ।
मध्यन्दिन उद्गायत्यपराह्णः प्रति हरत्यस्तंयन् निधनम् ।
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४७ ॥

તેના માટે ઉદય પામતો સૂર્ય હિંકાર કરે છે, સંગવ સ્તુતિ કરે છે. મધ્યાહ્ન ઉદ્ગાન કરે છે, અપરાહ્ન પાછું આપે છે; અસ્ત થતાં નિધન કરે છે. નિધન સમૃદ્ધિ, સંતાન અને પશુઓ માટે થાય છે; જે આ રીતે જાણે છે તેને.

9.6.48

तस्मा अभ्रो भवन् हिङ्कृणोति स्तनयन् प्र स्तौति ।
विद्योतमानः प्रति हरति वर्षन्न् उद्गायत्युद्गृह्णन् निधनम् ।
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४८ ॥

તેના માટે મેઘ થઈને તે હિંકાર કરે છે, ગર્જતાં સ્તુતિ કરે છે. ઝળહળતાં પાછું લાવે છે, વરસતાં ગાન ગાય છે, નિધન ગ્રહણ કરતાં. નિધન સમૃદ્ધિ, સંતતિ અને પશુઓ માટે થાય છે; જે આ રીતે જાણે તેને.

9.6.49

अतिथीन् प्रति पश्यति हिङ्कृणोत्यभि वदति प्र स्तौत्युदकं याचत्युद्गायति ।
उप हरति प्रति हरत्युच्छिष्टं निधनम् ।
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४९ ॥

અતિથિઓને જુએ છે, હિંકાર કરે છે, તેમને સંબોધે છે, સ્તુતિ કરે છે, પાણી માગે છે, ગાન ગાય છે. નજીક લાવે છે, પાછું લાવે છે — ઉચ્છિષ્ટને, નિધનને. નિધન સમૃદ્ધિ, સંતતિ અને પશુઓ માટે થાય છે; જે આ રીતે જાણે તેને.