Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਅਥਰਵਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

9.6.1

यो विद्याद्ब्रह्म प्रत्यक्षं परूंषि यस्य संभारा ऋचो यस्यानूक्यम् ॥ ९.६.१ ॥

ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਾਣੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ (ਪਰਵ) ਕੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਮਗ੍ਰੀ ਰਿਚਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਨੂਕਯ (ਸਹਿਗਾਨ) ਕੀ ਹੈ।

9.6.2

सामानि यस्य लोमानि यजुर्हृदयमुच्यते परिस्तरणमिद्धविः ॥ ९.६.२ ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਰੋਮ ਸਾਮ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਯਜੁਃ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਿਸਤਰਣ (ਕੁਸ਼ ਦਾ ਵਿਛਾਉਣਾ) ਅਤੇ ਇਧ੍ਮ (ਸਮਿਧਾ) ਹਵਿਃ ਹਨ।

9.6.3

यद्वा अतिथिपतिरतिथीन् प्रतिपश्यति देवयजनं प्रेक्षते ॥ ९.६.३ ॥

ਅਤਿਥਿਪਤੀ (ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ) ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਯਜਨ (ਯਗ ਸਥਾਨ) ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ।

9.6.4

यदभिवदति दीक्षामुपैति यदुदकं याचत्यपः प्र णयति ॥ ९.६.४ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਦੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.5

या एव यज्ञ आपः प्रणीयन्ते ता एव ताः ॥ ९.६.५ ॥

ਯਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਣੀ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਹ ਹਨ।

9.6.6

यत्तर्पणमाहरन्ति य एवाग्नीषोमीयः पशुर्बध्यते स एव सः ॥ ९.६.६ ॥

ਜਦੋਂ ਤਰਪਣ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਗ੍ਨੀਸ਼ੋਮੀਯ ਪਸ਼ੂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ।

9.6.7

यदावसथान् कल्पयन्ति सदोहविर्धानान्येव तत्कल्पयन्ति ॥ ९.६.७ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਵਸਥ (ਠਹਿਰਨ ਦੇ ਸਥਾਨ) ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਦਸ ਅਤੇ ਹਵਿਰਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

9.6.8

यदुपस्तृणन्ति बर्हिरेव तत् ॥ ९.६.८ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਛਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਰਹਿਸ (ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾ) ਹੈ।

9.6.9

यदुपरिशयनमाहरन्ति स्वर्गमेव तेन लोकमव रुन्द्धे ॥ ९.६.९ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਪਰਲਾ ਬਿਛਾਵਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਵਰਗ ਹੈ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.10

यत्कशिपूपबर्हणमाहरन्ति परिधय एव ते ॥ ९.६.१० ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਿਰਹਾਣਾ (ਕਸ਼ਿਪੂਪਬਰਹਣ) ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਿਧੀਆਂ (ਘੇਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ) ਹਨ।

9.6.11

यदाञ्जनाभ्यञ्जनमाहरन्त्याज्यमेव तत् ॥ ९.६.११ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਜਨ ਅਤੇ ਅਭਿਅੰਜਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਜਯ (ਘਿਓ) ਹੈ।

9.6.12

यत्पुरा परिवेषात्स्वादमाहरन्ति पुरोडाशावेव तौ ॥ ९.६.१२ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਆਦਲਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੋ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਹਨ।

9.6.13

यदशनकृतं ह्वयन्ति हविष्कृतमेव तद्ध्वयन्ति ॥ ९.६.१३ ॥

ਜੋ ਭੋਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਹਵਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

9.6.14

ये व्रीहयो यवा निरुप्यन्तेऽंशव एव ते ॥ ९.६.१४ ॥

ਜੋ ਵ੍ਰੀਹੀ ਅਤੇ ਜੌਂ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅੰਸ਼ ਹਨ।

9.6.15

यान्युलूखलमुसलानि ग्रावाण एव ते ॥ ९.६.१५ ॥

ਜੋ ਓਖਲੀ ਅਤੇ ਮੂਸਲ ਹਨ, ਉਹੀ ਗ੍ਰਾਵਾ (ਪੱਥਰ) ਹਨ।

9.6.16

शूर्पं पवित्रं तुषा ऋजीषाभिषवणीरापः ॥ ९.६.१६ ॥

ਸੂਪ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਛਿਲਕਾ ਰਿਜੀਸ਼ ਹੈ; ਅਭਿਸ਼ਵਣ ਦਾ ਜਲ ਆਪਃ ਹੈ।

9.6.17

स्रुग्दर्विर्नेक्षणमायवनं द्रोणकलशाः कुम्भ्यो वायव्यानि पात्राणीयमेव कृष्णाजिनम् ॥ ९.६.१७ ॥

ਸ੍ਰੁਕ, ਦਰਵੀ, ਨੇਕਸ਼ਣ, ਆਯਵਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਕਲਸ਼, ਕੁੰਭੀਆਂ, ਵਾਯਵਯ ਪਾਤਰ — ਇਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਜਿਨ ਹੈ।

9.6.18

यजमानब्राह्मणं वा एतदतिथिपतिः कुरुते यदाहार्याणि प्रेक्षत इदं भूया३ इदा३ इति ॥ ९.६.१८ ॥

ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਹੈ; ਅਤਿਥੀਪਤੀ ਆਹਾਰਯ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ 'ਇਹ ਹੋਰ, ਇਹ ਲਿਆਓ!' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

9.6.19

यदाह भूय उद्धरेति प्राणमेव तेन वर्षीयांसं कुरुते ॥ ९.६.१९ ॥

'ਹੋਰ ਲਿਆਓ' ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.20

उप हरति हवींष्या सादयति ॥ ९.६.२० ॥

ਉਹ ਹਵਿ ਪਦਾਰਥ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

9.6.21

तेषामासन्नानामतिथिरात्मन् जुहोति ॥ ९.६.२१ ॥

ਉਹਨਾਂ ਨੇੜੇ ਰੱਖੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਤਿਥੀ ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

9.6.22

स्रुचा हस्तेन प्राणे यूपे स्रुक्कारेण वषट्कारेण ॥ ९.६.२२ ॥

ਸ੍ਰੁਵ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਯੂਪ ਉੱਤੇ, ਸ੍ਰੁਕ੍ਕਾਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਨਾਲ।

9.6.23

एते वै प्रियाश्चाप्रियाश्च र्त्विजः स्वर्गं लोकं गमयन्ति यदतिथयः ॥ ९.६.२३ ॥

ਇਹੀ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਅਪਿਆਰੇ ਰਿਤ੍ਵਿਜ ਹਨ; ਮਹਿਮਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

9.6.24

स य एवं विद्वान् न द्विषन्न् अश्नीयान् न द्विषतोऽन्नमश्नीयान् न मीमांसितस्य न मीमांसमानस्य ॥ ९.६.२४ ॥

ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਰ ਨਾਲ ਨਾ ਖਾਵੇ; ਵੈਰੀ ਦਾ ਅੰਨ ਨਾ ਖਾਵੇ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਪੁੱਛਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਅੰਨ ਵੀ ਨਾ ਖਾਵੇ।

9.6.25

सर्वो वा एष जग्धपाप्मा यस्यान्नमश्नन्ति ॥ ९.६.२५ ॥

ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਨ ਉਹ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਖਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

9.6.26

सर्वो वा एसोऽजग्धपाप्मा यस्यान्नं नाश्नन्ति ॥ ९.६.२६ ॥

ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਨ ਉਹ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ।

9.6.27

सर्वदा वा एष युक्तग्रावार्द्रपवित्रो वितताध्वर आहृतयज्ञक्रतुर्य उपहरति ॥ ९.६.२७ ॥

ਜੋ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਪੱਥਰ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਗਿੱਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਲ, ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਵਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਯੱਗ-ਸੰਕਲਪ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

9.6.28

प्राजापत्यो वा एतस्य यज्ञो विततो य उपहरति ॥ ९.६.२८ ॥

ਜੋ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਯੱਗ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

9.6.29

प्रजापतेर्वा एष विक्रमान् अनुविक्रमते य उपहरति ॥ ९.६.२९ ॥

ਜੋ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਪਿਰਛ ਕਰਦਾ ਹੈ।

9.6.30

योऽतिथीनां स आहवनीयो यो वेश्मनि स गार्हपत्यो यस्मिन् पचन्ति स दक्षिणाग्निः ॥ ९.६.३० ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਹਵਨੀਯ; ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਗਾਰ੍ਹਪਤਯ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦਕਸ਼ਿਣਾਗਨੀ।

9.6.31

इष्टं च वा एष पूर्तं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३१ ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਯੱਗ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

9.6.32

पयश्च वा एष रसं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३२ ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਰਸ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

9.6.33

ऊर्जां च वा एष स्फातिं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३३ ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਧਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

9.6.34

प्रजां वा एष पशूंश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३४ ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

9.6.35

कीर्तिं वा एष यशश्च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३५ ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

9.6.36

श्रियं वा एष संविदं च गृहाणामश्नाति यः पूर्वोऽतिथेरश्नाति ॥ ९.६.३६ ॥

ਜੋ ਮਹਿਮਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

9.6.37

एष वा अतिथिर्यच्छ्रोत्रियस्तस्मात्पूर्वो नाश्नीयात् ॥ ९.६.३७ ॥

ਵੇਦਜ੍ਞ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਹੀ ਸੱਚਾ ਅਤਿਥੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਖਾਵੇ।

9.6.38

अशितावत्यतिथावश्नीयाद्यज्ञस्य सात्मत्वाय यज्ञस्याविछेदाय तद्व्रतम् ॥ ९.६.३८ ॥

ਅਤਿਥੀ ਦੇ ਖਾ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਤੇ ਅਵਿਛਿੰਨਤਾ ਲਈ ਇਹੀ ਵਰਤ ਹੈ।

9.6.39

एतद्वा उ स्वादीयो यदधिगवं क्षीरं वा मांसं वा तदेव नाश्नीयात् ॥ ९.६.३९ ॥

ਅਧਿਗਵ ਦਾ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਮਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਆਦਲਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹੀ (ਅਤਿਥੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ) ਨਾ ਖਾਵੇ।

9.6.40

स य एवं विद्वान् क्षीरमुपसिच्योपहरति ।
यावदग्निष्टोमेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४० ॥

ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗ੍ਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜ੍ਞ ਕਰਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋਇਆ ਜਿੰਨਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.41

स य एवं विद्वान्त्सर्पिरुपसिच्योपहरति ।
यावदतिरात्रेणेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४१ ॥

ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਘਿਓ ਪਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞ ਕਰਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋਇਆ ਜਿੰਨਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.42

स य एवं विद्वान् मधूपसिच्योपहरति ।
यावद्सत्त्रसद्येनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४२ ॥

ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸ਼ਹਿਦ ਪਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਤ੍ਰਸਦ੍ਯ ਯਜ੍ਞ ਕਰਕੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋਇਆ ਜਿੰਨਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.43

स य एवं विद्वान् मांसमुपसिच्योपहरति ।
यावद्द्वादशाहेनेष्ट्वा सुसमृद्धेनावरुन्द्धे तावदेनेनाव रुन्द्धे ॥ ९.६.४३ ॥

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਮਾਸ ਛਿੜਕ ਕੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਯੱਗ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਜਿੰਨਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

9.6.44

स य एवं विद्वान् उदकमुपसिच्योपहरति ।
प्रजानां प्रजननाय गच्छति प्रतिष्ठां प्रियः प्रजानां भवति य एवं विद्वान् उपसिच्योपहरति ॥ ९.६.४४ ॥

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੱਤੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਟਿਕਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਛਿੜਕ ਕੇ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

9.6.45

तस्मा उषा हिङ्कृणोति सविता प्र स्तौति ।
बृहस्पतिरूर्जयोद्गायति त्वष्टा पुष्ट्या प्रति हरति विश्वे देवा निधनम् ॥ ९.६.४५ ॥

ਉਸ ਲਈ ਉਸ਼ਾ ਹਿੰਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਵਿਤਾ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਉਦਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵਤੇ ਨਿਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

9.6.46

निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४६ ॥

ਨਿਧਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

9.6.47

तस्मा उद्यन्त्सूर्यो हिङ्कृणोति संगवः प्र स्तौति ।
मध्यन्दिन उद्गायत्यपराह्णः प्रति हरत्यस्तंयन् निधनम् ।
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४७ ॥

ਉਸ ਲਈ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੂਰਜ ਹਿੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਗਵ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਧਿਆਂਦਿਨ ਉਦਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਪਰਾਹਣ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਧਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।

9.6.48

तस्मा अभ्रो भवन् हिङ्कृणोति स्तनयन् प्र स्तौति ।
विद्योतमानः प्रति हरति वर्षन्न् उद्गायत्युद्गृह्णन् निधनम् ।
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४८ ॥

ਉਸ ਲਈ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਹਿੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਧਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਨਿਧਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ।

9.6.49

अतिथीन् प्रति पश्यति हिङ्कृणोत्यभि वदति प्र स्तौत्युदकं याचत्युद्गायति ।
उप हरति प्रति हरत्युच्छिष्टं निधनम् ।
निधनं भूत्याः प्रजायाः पशूनां भवति य एवं वेद ॥ ९.६.४९ ॥

ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਉੱਛਿਸ਼ਟ, ਨਿਧਨ। ਨਿਧਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਸ ਲਈ।

9.6.50

यत्क्षत्तारं ह्वयत्या श्रावयत्येव तत् ॥ ९.६.५० ॥

ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ।

9.6.51

यत्प्रतिशृणोति प्रत्याश्रावयत्येव तत् ॥ ९.६.५१ ॥

ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਉਹੀ ਉਹ ਹੈ।

9.6.52

यत्परिवेष्टारः पात्रहस्ताः पूर्वे चापरे च प्रपद्यन्ते चमसाध्वर्यव एव ते ॥ ९.६.५२ ॥

ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਂਡੇ ਫੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ — ਉਹੀ ਚਮਸਾਧਵਰਯੂ ਹਨ।

9.6.53

तेषां न कश्चनाहोता ॥ ९.६.५३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਹੋਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

9.6.54

यद्वा अतिथिपतिरतिथीन् परिविष्य गृहान् उपोदैत्यवभृथमेव तदुपावैति ॥ ९.६.५४ ॥

ਅਤਿਥੀ-ਪਤੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸ ਕੇ ਘਰ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਰਗਾ ਹੈ।

9.6.55

यत्सभागयति दक्षिणाः सभागयति यदनुतिष्ठत उदवस्यत्येव तत् ॥ ९.६.५५ ॥

ਉਹ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।

9.6.56

स उपहूतः पृथिव्यां भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यत्पृथिव्यां विश्वरूपम् ॥ ९.६.५६ ॥

ਉਹ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈ।

9.6.57

स उपहूतोऽन्तरिक्षे भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम् ॥ ९.६.५७ ॥

ਉਹ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈ।

9.6.58

स उपहूतो दिवि भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम् ॥ ९.६.५८ ॥

ਉਹ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈ।

9.6.59

स उपहूतो देवेषु भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम् ॥ ९.६.५९ ॥

ਉਹ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈ।

9.6.60

स उपहूतो लोकेषु भक्षयत्युपहूतस्तस्मिन् यद्दिवि विश्वरूपम् ॥ ९.६.६० ॥

ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਨੂੰ।

9.6.61

स उपहूत उपहूतः ॥ ९.६.६१ ॥

ਉਹ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

9.6.62

आप्नोतीमं लोकमाप्नोत्यमुम् ॥ ९.६.६२ ॥

ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

9.6.63

ज्योतिष्मतो लोकान् जयति य एवं वेद ॥ ९.६.६३ ॥

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।