ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.10

1.10.1

मम प्राणसमा भार्या दष्टासीद्भुजगेन ह ।
तत्र मे समयो घोर आत्मनोरग वै कृतः ॥ १.१०.१ ॥

ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಸಮಾನಳಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಒಂದು ಹಾವು ಕಚ್ಚಿತು. ಆಗ, ಓ ಸರ್ಪವೇ, ನಾನು ಒಂದು ಭೀಕರ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದೆ.

भुजंगं वै सदा हन्यां यं यं पश्येयमित्युत ।
ततोऽहं त्वां जिघांसामि जीवितेनाद्य मोक्ष्यसे ॥ १.१०.२ ॥

ನಾನು ಕಂಡ ಪ್ರತಿ ಹಾವನ್ನೂ ಸದಾ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಇಂದು ನೀನು ಜೀವದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವೆ.

अन्ये ते भुजगा ब्रह्मन्ये दश्तीह मानवान् ।
डुण्डुभानहिगन्धेन न त्वं हिंसितुमर्हसि ॥ १.१०.३ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕಚ್ಚುವವು ಬೇರೆ ಹಾವುಗಳು. ಸರ್ಪಗಂಧದ ಡುಂಡುಭರನ್ನು ನೀನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು.

एकानर्थान्पृथग्धर्मानेकदुःखान्पृथक्सुखान् ।
डुण्डुभान्धर्मविद्भूत्वा न त्वं हिंसितुमर्हसि ॥ १.१०.४ ॥

ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸುಖಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಧರ್ಮ ಬಲ್ಲವನಾಗಿ ನೀನು ಡುಂಡುಭರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು.

इति श्रुत्वा वचस्तस्य डुण्डुभस्य रुरुस्तदा ।
नावधीद्भयसंविग्नमृषिं मत्त्वाऽथ डुण्डुभम् ॥ १.१०.५ ॥

ಆ ಡುಂಡುಭನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರುರು, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಡುಂಡುಭನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆಗ ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.

उवाच चैनं भगवान्रुरुः संशमयन्निव ।
केन त्वं भुजग ब्रूहि कोऽसीमां विक्रियां गतः ॥ १.१०.६ ॥

ಭಗವಂತನಾದ ರುರು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಸರ್ಪವೇ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಈ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದೆ? ನೀನು ಯಾರು? ಹೇಳು.'

अहं पुरा रुरो नाम्ना ऋषिरासं सहस्रपात् ।
सोऽहं शापेन विप्रस्य भुजगत्वमुपागतः ॥ १.१०.७ ॥

ನಾನು ಹಿಂದೆ ರುರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಹಸ್ರಪಾದ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದೆನು. ಆ ನಾನೇ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಶಾಪದಿಂದ ಸರ್ಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆನು.

किमर्थं शप्तवान्कुद्धो द्विजस्त्वां भुजगोत्तम ।
कियन्तं चैव कालं ते वपुरेतद्भविष्यसि ॥ १.१०.८ ॥

ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ದ್ವಿಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು, ಸರ್ಪೋತ್ತಮನೇ? ಈ ನಿನ್ನ ದೇಹ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುವುದು?