മഹാഭാരതം · അധ്യായം 1.10

1.10.1

मम प्राणसमा भार्या दष्टासीद्भुजगेन ह ।
तत्र मे समयो घोर आत्मनोरग वै कृतः ॥ १.१०.१ ॥

എന്റെ പ്രാണതുല്യയായ ഭാര്യയെ ഒരു പാമ്പ് കടിച്ചു. അപ്പോൾ, ഹേ സർപ്പമേ, ഞാൻ ഒരു ഭയങ്കര പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

भुजंगं वै सदा हन्यां यं यं पश्येयमित्युत ।
ततोऽहं त्वां जिघांसामि जीवितेनाद्य मोक्ष्यसे ॥ १.१०.२ ॥

കാണുന്ന ഓരോ പാമ്പിനെയും ഞാൻ എപ്പോഴും കൊല്ലും. അതിനാൽ നിന്നെയും കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇന്ന് നീ ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെടും.

अन्ये ते भुजगा ब्रह्मन्ये दश्तीह मानवान् ।
डुण्डुभानहिगन्धेन न त्वं हिंसितुमर्हसि ॥ १.१०.३ ॥

ബ്രാഹ്മണാ, ഇവിടെ മനുഷ്യരെ കടിക്കുന്നത് മറ്റ് പാമ്പുകളാണ്. പാമ്പിന്റെ ഗന്ധമുള്ള ഡുണ്ഡുഭങ്ങളെ നീ കൊല്ലരുത്.

एकानर्थान्पृथग्धर्मानेकदुःखान्पृथक्सुखान् ।
डुण्डुभान्धर्मविद्भूत्वा न त्वं हिंसितुमर्हसि ॥ १.१०.४ ॥

ഒരേതരം ഉപദ്രവവും ദുഃഖവും ഉണ്ടെങ്കിലും, അവയുടെ സ്വഭാവവും സുഖവും വേറിട്ടതാണ്. ധർമ്മജ്ഞനായ നീ ഡുണ്ഡുഭങ്ങളെ ഹിംസിക്കരുത്.

इति श्रुत्वा वचस्तस्य डुण्डुभस्य रुरुस्तदा ।
नावधीद्भयसंविग्नमृषिं मत्त्वाऽथ डुण्डुभम् ॥ १.१०.५ ॥

ആ ഡുണ്ഡുഭത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രുരു, ഭയംകൊണ്ട് വിറയ്ക്കുന്ന ആ ഡുണ്ഡുഭത്തെ ഒരു ഋഷിയായി കരുതി അപ്പോൾ കൊന്നില്ല.

उवाच चैनं भगवान्रुरुः संशमयन्निव ।
केन त्वं भुजग ब्रूहि कोऽसीमां विक्रियां गतः ॥ १.१०.६ ॥

ഭഗവാനായ രുരു അവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുമാറ് പറഞ്ഞു: 'ഹേ സർപ്പമേ, ഏത് കാരണത്താൽ നീ ഈ വിക്രിയയിൽ എത്തി? നീ ആരാണ്? പറയൂ.'

अहं पुरा रुरो नाम्ना ऋषिरासं सहस्रपात् ।
सोऽहं शापेन विप्रस्य भुजगत्वमुपागतः ॥ १.१०.७ ॥

ഞാൻ മുൻപ് രുരു എന്ന പേരുള്ള ആയിരം പാദങ്ങളുള്ള ഋഷിയായിരുന്നു. ആ ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപത്താൽ സർപ്പത്വം പ്രാപിച്ചു.

किमर्थं शप्तवान्कुद्धो द्विजस्त्वां भुजगोत्तम ।
कियन्तं चैव कालं ते वपुरेतद्भविष्यसि ॥ १.१०.८ ॥

എന്തിനാണ് കോപിച്ച ദ്വിജൻ നിന്നെ ശപിച്ചത്, സർപ്പോത്തമാ? ഈ നിന്റെ ശരീരം എത്ര കാലം ഉണ്ടാകും?