ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.100.1
अथान्तरिक्षे दुष्यन्तं वागुवाचाशरीरिणी ।
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यैर्मन्त्रिभिश्चाभिसंवृतम् ॥ १.१००.१ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಶರೀರಿಣಿಯಾದ ವಾಣಿ ದುಷ್ಯಂತನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿತು; ಅವನು ಋತ್ವಿಜರು, ಪುರೋಹಿತರು, ಆಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.
1.100.2
माता भस्त्रा पितुः पुत्रो यस्माज्जातः स एव सः ।
भरस्व पुत्रं दौष्यन्तिं सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.१००.२ ॥
ತಾಯಿ ಕೇವಲ ತಿದಿ; ಮಗನು ತಂದೆಯದೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತಂದೆಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದುಷ್ಯಂತನ ಮಗನನ್ನು ಪೋಷಿಸು; ಶಕುಂತಲೆ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ.
1.100.3
सर्वेभ्यो ह्यङ्गमङ्गेभ्यः साक्षादुत्पद्यते सुतः ।
आत्मा चैव सुतो नाम तेनैव तव पौरव ॥ १.१००.३ ॥
ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳ ಅಂಗಗಳಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಮಗ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಮಗನೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಪೌರವ, ಅವನು ನಿನ್ನವನೇ.
1.100.4
आहितं ह्यात्मनाऽऽत्मानं परिरक्ष इमं सुतम् ।
अनन्यां त्वं प्रतीक्षस्व मावमंस्थाः शकुन्तलाम् ॥ १.१००.४ ॥
ತನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಅನನ್ಯಳಾದ ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸು; ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ.
1.100.5
स्त्रियः पवित्रमतुलमेतद्दुष्यन्त धर्मतः ।
मासि मासि रजो ह्यासां दुरितान्यपकर्षति ॥ १.१००.५ ॥
ಓ ದುಷ್ಯಂತ, ಇದು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಅತುಲ್ಯ ಪವಿತ್ರತೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಅವರ ರಜಸ್ಸು ಅವರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಬಿಡುತ್ತದೆ.
1.100.6
ततः सर्वाणि भूतानि व्याजह्रस्तं समन्ततः ।
आहितस्त्वत्तनोरेष मावमंस्थाः शकुन्तलाम् ॥ १.१००.६ ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಅವನೊಡನೆ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದವು: ಇವನು ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು; ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ.
1.100.7
रेतोधाः पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात् ।
त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.१००.७ ॥
ಓ ನರದೇವ, ಬೀಜವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮಗ ಯಮಲೋಕದ ಕ್ಷಯದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತಾನೆ. ನೀನೇ ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು; ಶಕುಂತಲೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ.
1.100.8
पतिर्जायां प्रविशति स तस्यां जायते पुनः ।
अन्योन्यप्रकृतिर्ह्येषा मावमंस्थाः शकुन्तलाम् ॥ १.१००.८ ॥
ಪತಿ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಅವಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಇಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ವಭಾವ; ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬೇಡ.
1.100.9
जाया जनयते पुत्रमात्मनोऽङ्गाद्द्विधा कृतम् ।
तस्माद्भरस्व दुष्यन्त पुत्रं शाकुन्तलं नृप ॥ १.१००.९ ॥
ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಅಂಗದಿಂದ ಎರಡಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಗನನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾಳೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದುಷ್ಯಂತ, ಓ ರಾಜನೇ, ಶಕುಂತಲೆಯ ಮಗನನ್ನು ಪೋಷಿಸು.
1.100.10
सुभूतिरेषा न त्याज्या जीवितं जीवयात्मजम् ।
शाकुन्तलं महात्मानं दुष्यन्त भर पौरवम् ॥ १.१००.१० ॥
ಇದು ಶುಭಸಂಪತ್ತು; ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು. ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡಿ ಉಳಿಸು — ಶಕುಂತಲೆಯ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಗನನ್ನು. ಓ ದುಷ್ಯಂತ, ಓ ಪೌರವ, ಪೋಷಿಸು.
1.100.11
भर्तव्योऽयं त्वया यस्मादस्माकं वचनादपि ।
तस्माद्भवत्वयं नाम्ना भरतो नाम ते सुतः ॥ १.१००.११ ॥
ಇವನನ್ನು ನೀನು ಪೋಷಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಿಂದಲೂ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮಗನು 'ಭರತ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನಾಗಲಿ.
1.100.12
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
अपरे ये च पूर्वे च भारता इति तेऽभवन् ॥ १.१००.१२ ॥
ಭರತನಿಂದ ಭಾರತೀ ಕೀರ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಇದು ಭಾರತ ಕುಲವಾಯಿತು. ಇತರರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನವರು 'ಭಾರತರು' ಎಂದು ಆದರು.
1.100.13
एवमुक्त्वा ततो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
पतिव्रतेति संहृष्टाः पुष्पवृष्टिं ववर्षिरे ॥ १.१००.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು 'ಪತಿವ್ರತೆ' ಎಂದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಗೈದರು.
1.100.14
तच्छ्रुत्वा पौरवो वाक्यं व्याहृतं वे दिवौकसाम् ।
सिंहासनात्समुत्थाय प्रणम्य च दिवौकसः ॥ १.१००.१४ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪೌರವ ರಾಜನು ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಎದ್ದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
1.100.15
पुरोहितममात्यांश्च संप्रहृष्टोऽब्रवीदिदम् ।
शृण्वन्त्वेतद्भवन्तोऽपि देवदूतस्य भाषितम् ॥ १.१००.१५ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನು ಪುರೋಹಿತ ಮತ್ತು ಅಮಾತ್ಯರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — 'ದೇವದೂತನ ಈ ಮಾತನ್ನು ನೀವೂ ಕೇಳಿರಿ.'
1.100.16
शृण्वन्तु देवतानां च महर्षीणां च भाषितम् ।
अहमप्येवमेवैनं जानामि सुतमात्मजम् ॥ १.१००.१६ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಮಗನನ್ನು ನಾನೂ ಹೀಗೆಯೇ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನೆಂದು ಬಲ್ಲೆ.
1.100.17
यद्यहं वचनादस्या गृह्णीयामिममात्मजम् ।
भवेद्धि शङ्का लोकस्य नैवं शुद्धो भवेदयम् ॥ १.१००.१७ ॥
ಇವಳ ಮಾತಿನಿಂದ ಈ ಮಗನನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಇವನು ಈ ರೀತಿ ಶುದ್ಧನಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
1.100.18
तां विशोध्य तदा राजा देवैः सह महर्षिभिः ।
हृष्टः प्रमुदितश्चापि प्रतिजग्राह तं सुतम् ॥ १.१००.१८ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಮುದಿತನಾಗಿ ಆ ಮಗನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
1.100.19
ततस्तस्य तदा राजा पितृकर्माणि सर्वशः ।
कारयामास मुदितः प्रीतिमानात्मजस्य ह।
मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय सस्नेहं परिषस्वजे ॥ १.१००.१९ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವನಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು; ಮಗನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಸಿ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು.
1.100.20
सभाज्यमानो विप्रैश्च स्तूयमानश्च बन्दिभिः ।
मुदं स परमां लेभे पुत्रस्पर्शनजां नृपः ॥ १.१००.२० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಂದಿಜನರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಜನು ಮಗನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪರಮ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು.
1.100.21
स्वां चैव भार्यां धर्मज्ञः पूजयामास धर्मतः ।
अब्रवीच्चैव तां राजा सान्त्वपूर्वमिदं वचः ॥ १.१००.२१ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಗೌರವಿಸಿ, ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
1.100.22
लोकस्यायं परोक्षस्तु संबन्धो नौ पुराऽभवत् ।
कृतो लोकसमक्षोऽद्य संबन्धो वै पुनः कृतः ॥ १.१००.२२ ॥
ಲೋಕಕ್ಕೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಈ ಸಂಬಂಧ ಹಿಂದೆ ಉಂಟಾಯಿತು; ಈಗ ಲೋಕದ ಮುಂದೆ ಆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
1.100.23
तस्मादेतन्मया तस्य तन्निमित्तं प्रभाषितम् ॥ १.१००.२३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಾನು ಅವನ (ಮಗನ) ಕಾರಣದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
1.100.24
शङ्केत वाऽयं लोकोऽथ स्त्रीभावान्मयि संगतम् ।
तस्मादेतन्मया चापि तच्छुद्ध्यर्थं विचारितम् ॥ १.१००.२४ ॥
ಈ ಲೋಕ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ಸಂದೇಹಿಸಬಹುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನೂ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.
1.100.25
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव पृथग्विधाः ।
त्वां देवि वूजयिष्यन्ति निर्विशङ्कां पतिव्रताम् ॥ १.१००.२५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನರು, ಓ ದೇವಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದ ಪತಿವ್ರತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವರು.
1.100.26
पुत्रश्चायं वृतो राज्ये त्वमग्रमहिषी भव ॥ १.१००.२६ ॥
ಈ ಮಗನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ನೀನು ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಾಗು.
1.100.27
यच्च कोपनयात्यर्थं त्वयोक्तोऽस्म्यप्रियं प्रिये ।
प्रणयिन्या विशालाक्षितत्क्षान्तं ते मया शुभे ॥ १.१००.२७ ॥
ಪ್ರಿಯಳೇ, ಕೋಪದಿಂದ ನೀನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ; ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯೇ, ಶುಭೆಯೇ, ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ.
1.100.28
अनृतं वाप्यनिष्टं वा दुरुक्तं वातिदुष्कृतम् ।
त्वयाप्येवं विशालाक्षि क्षन्तव्यं मम दुर्वचः।
क्षान्त्या पतिकृते नार्यः पातिव्रत्यं व्रजन्ति ताः ॥ १.१००.२८ ॥
ಸುಳ್ಳಾದರೂ, ಅನಿಷ್ಟವಾದರೂ, ಕಠಿಣ ಮಾತಾದರೂ, ಘೋರ ತಪ್ಪಾದರೂ — ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿಯೇ, ನನ್ನ ಕಠಿಣ ಮಾತನ್ನು ನೀನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು; ಪತಿಗಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪಾತಿವ್ರತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
1.100.29
एवमुक्त्वा तु राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ।
अन्तःपुरं प्रवेश्याथ दुष्यन्तो महिषीं प्रियाम् ॥ १.१००.२९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಜರ್ಷಿ ದುಷ್ಯಂತನು, ನಿರ್ದೋಷ ನಡಿಗೆಯ ಆ ಪ್ರಿಯ ರಾಣಿಯನ್ನು ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು.
1.100.30
वासोभिरन्नपानैश्च पूजयित्वा तु भारत ।
स मातरमुपस्थाय रथन्तर्यामभाषत ॥ १.१००.३० ॥
ಭಾರತನೇ, ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಅನ್ನಪಾನಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅವನು ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ರಥಂತರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
1.100.31
मम पुत्रो वने जातस्तव शोकप्रणशनः ।
ऋणादद्य विमुक्तोऽहं तव पौत्रेण शोभने ॥ १.१००.३१ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನನ್ನ ಮಗ ನಿನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು. ಶೋಭನೆ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನ ಮೂಲಕ ನಾನು ಋಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ.
1.100.32
विश्वामित्रसुता चेयं कण्वेन च विवर्धिता ।
स्नुषा तव महाभागे प्रसीदस्व शकुन्तलाम् ॥ १.१००.३२ ॥
ಇವಳು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಗಳು; ಕಣ್ವನಿಂದ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟವಳು. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯೆ, ಇವಳು ನಿನ್ನ ಸೊಸೆ ಶಕುಂತಲೆ; ಇವಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು.
1.100.33
पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा पौत्रं सा परिषस्वजे ।
पादयोः पतितां तत्र रथन्तर्या शकुन्तलाम् ॥ १.१००.३३ ॥
ಮಗನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ಅಲ್ಲಿ ರಥಂತರಿ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
1.100.34
परिष्वज्य च बाहुभ्यां हर्षादश्रुण्यवर्तयत् ।
उवाच वचनं सत्यं लक्षये लक्षणानि च ॥ १.१००.३४ ॥
ಅವಳನ್ನು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದಳು. "ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದಳು.
1.100.35
तव पुत्रो विशालाक्षि चक्रवर्ती भविष्यति ।
तव भर्ता विशालाक्षि त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥ १.१००.३५ ॥
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ನಿನ್ನ ಮಗ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುವನು. ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ನಿನ್ನ ಪತಿ ತ್ರಿಲೋಕ ವಿಜಯಿಯಾಗಲಿ.
1.100.36
दिव्यान्भोगाननुप्राप्ता भव त्वं वरवर्णिनि ।
एवमुक्ता रथ्तर्या परं हर्षमवाप सा ॥ १.१००.३६ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣೆಯೇ, ನೀನು ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯು. ರಥಂತರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಅವಳು ಪರಮ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದಳು.
1.100.37
शकुन्तलां तदा राजा शास्त्रोक्तेनैव कर्मणा ।
ततोऽग्रमहिषीं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १.१००.३७ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆಯೇ ಶಕುಂತಲೆಯನ್ನು ಸರ್ವಾಭರಣ ಭೂಷಿತೆಯಾದ ಪಟ್ಟ ಮಹಿಷಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
1.100.38
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा सैनिकानां च भूपतिः ।
दौष्यन्तिं च ततो राजा पुत्रं शाकुन्तलं तदा ॥ १.१००.३८ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಸೈನಿಕರಿಗೂ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ನಂತರ ಶಕುಂತಲೆಯ ಮಗ ದೌಷ್ಯಂತಿಯನ್ನು.
1.100.39
भरतं नामतः कृत्वा यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ।
भरते भारमावेश्य कृतकृत्योऽभवन्नृपः ॥ १.१००.३९ ॥
ಅವನಿಗೆ ಭರತನೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಯುವರಾಜ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು; ಭರತನ ಮೇಲೆ ಭಾರವಿಟ್ಟು ರಾಜನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದನು.
1.100.40
ततो वर्षशतं पूर्णं राज्यं कृत्वा नराधिपः ।
गत्वा वनानि दुष्यन्तः स्वर्गलोकमुपेयिवान् ॥ १.१००.४० ॥
ನಂತರ ನರಾಧಿಪ ದುಷ್ಯಂತನು ಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯವಾಳಿ, ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದನು.