మహాభారతం · అధ్యాయం 1.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.100.1
अथान्तरिक्षे दुष्यन्तं वागुवाचाशरीरिणी ।
ऋत्विक्पुरोहिताचार्यैर्मन्त्रिभिश्चाभिसंवृतम् ॥ १.१००.१ ॥
అప్పుడు ఆకాశంలో శరీరం లేని ఒక వాణి దుష్యంతునితో పలికింది; అతడు ఋత్విజులు, పురోహితులు, ఆచార్యులు, మంత్రులతో చుట్టబడి ఉన్నాడు.
1.100.2
माता भस्त्रा पितुः पुत्रो यस्माज्जातः स एव सः ।
भरस्व पुत्रं दौष्यन्तिं सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.१००.२ ॥
తల్లి కేవలం తిత్తి; కొడుకు తండ్రిదే, ఎందుకంటే అతడు తండ్రి నుండే జన్మించాడు. దుష్యంతుని కొడుకును పోషించు; శకుంతల సత్యమే చెప్పింది.
1.100.3
सर्वेभ्यो ह्यङ्गमङ्गेभ्यः साक्षादुत्पद्यते सुतः ।
आत्मा चैव सुतो नाम तेनैव तव पौरव ॥ १.१००.३ ॥
అన్ని అంగాల అంగాల నుండి నేరుగా కొడుకు పుడతాడు. కొడుకే ఆత్మ అని పేరు; కావున ఓ పౌరవా, అతడు నీదే.
1.100.4
आहितं ह्यात्मनाऽऽत्मानं परिरक्ष इमं सुतम् ।
अनन्यां त्वं प्रतीक्षस्व मावमंस्थाः शकुन्तलाम् ॥ १.१००.४ ॥
తన ఆత్మచే ఉంచబడిన ఈ కొడుకును రక్షించు. అనన్యురాలైన శకుంతల కోసం వేచి ఉండు; శకుంతలను అవమానించకు.
1.100.5
स्त्रियः पवित्रमतुलमेतद्दुष्यन्त धर्मतः ।
मासि मासि रजो ह्यासां दुरितान्यपकर्षति ॥ १.१००.५ ॥
ఓ దుష్యంతా, ఇది స్త్రీలకు ధర్మపరంగా సాటిలేని పవిత్రత. నెలనెలా వారి రజస్సు వారి పాపాలను తొలగిస్తుంది.
1.100.6
ततः सर्वाणि भूतानि व्याजह्रस्तं समन्ततः ।
आहितस्त्वत्तनोरेष मावमंस्थाः शकुन्तलाम् ॥ १.१००.६ ॥
అప్పుడు సర్వ ప్రాణులు అన్ని వైపుల నుండి అతనితో బిగ్గరగా అన్నాయి: ఇతడు నీ శరీరం నుండి ఉంచబడినవాడు; శకుంతలను అవమానించకు.
1.100.7
रेतोधाः पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात् ।
त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला ॥ १.१००.७ ॥
ఓ నరదేవా, బీజాన్ని ధరించే కుమారుడు యమలోకపు క్షయం నుండి నిన్ను పైకి లేపుతాడు. నీవే ఈ గర్భాన్ని ధరించేవాడివి; శకుంతల సత్యం పలికింది.
1.100.8
पतिर्जायां प्रविशति स तस्यां जायते पुनः ।
अन्योन्यप्रकृतिर्ह्येषा मावमंस्थाः शकुन्तलाम् ॥ १.१००.८ ॥
భర్త భార్యలో ప్రవేశిస్తాడు, అతడు ఆమెలో మళ్లీ జన్మిస్తాడు. ఇది ఇద్దరి పరస్పర స్వభావం; శకుంతలను అవమానించకు.
1.100.9
जाया जनयते पुत्रमात्मनोऽङ्गाद्द्विधा कृतम् ।
तस्माद्भरस्व दुष्यन्त पुत्रं शाकुन्तलं नृप ॥ १.१००.९ ॥
భార్య తన అంగం నుండి రెండుగా చేయబడిన కుమారుడిని కంటుంది. కావున, ఓ దుష్యంతా, ఓ రాజా, శకుంతల కుమారుడిని పోషించు.
1.100.10
सुभूतिरेषा न त्याज्या जीवितं जीवयात्मजम् ।
शाकुन्तलं महात्मानं दुष्यन्त भर पौरवम् ॥ १.१००.१० ॥
ఇది శుభసంపద; దీనిని విడిచిపెట్టరాదు. నీ కుమారునికి జీవం ఇచ్చి కాపాడు — శకుంతల మహాత్ముడైన కుమారుని. ఓ దుష్యంతా, ఓ పౌరవా, పోషించు.
1.100.11
भर्तव्योऽयं त्वया यस्मादस्माकं वचनादपि ।
तस्माद्भवत्वयं नाम्ना भरतो नाम ते सुतः ॥ १.१००.११ ॥
ఇతడిని నీవు పోషించాలి, ఎందుకంటే ఇది మా మాటతోనే కూడా. కావున నీ కుమారుడు 'భరతుడు' అనే పేరుతో ఉండుగాక.
1.100.12
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
अपरे ये च पूर्वे च भारता इति तेऽभवन् ॥ १.१००.१२ ॥
భరతుని వలన భారతీ కీర్తి కలుగుతుంది; దీనివలన ఇది భారత కులమైంది. మరికొందరు, పూర్వులు కూడా భారతులనే పేరు పొందారు.
1.100.13
एवमुक्त्वा ततो देवा ऋषयश्च तपोधनाः ।
पतिव्रतेति संहृष्टाः पुष्पवृष्टिं ववर्षिरे ॥ १.१००.१३ ॥
ఇలా పలికి, దేవతలు మరియు తపోధనులైన ఋషులు 'పతివ్రత' అని సంతోషించి పుష్పవృష్టి కురిపించారు.
1.100.14
तच्छ्रुत्वा पौरवो वाक्यं व्याहृतं वे दिवौकसाम् ।
सिंहासनात्समुत्थाय प्रणम्य च दिवौकसः ॥ १.१००.१४ ॥
దేవతల ఆ మాటలు విని, పౌరవ రాజు సింహాసనం నుండి లేచి దేవతలకు నమస్కరించాడు.
1.100.15
पुरोहितममात्यांश्च संप्रहृष्टोऽब्रवीदिदम् ।
शृण्वन्त्वेतद्भवन्तोऽपि देवदूतस्य भाषितम् ॥ १.१००.१५ ॥
అత్యంత సంతోషించి అతడు పురోహితునితో, అమాత్యులతో ఇలా అన్నాడు — 'దేవదూత పలికిన ఈ మాటలను మీరూ వినండి.'
1.100.16
शृण्वन्तु देवतानां च महर्षीणां च भाषितम् ।
अहमप्येवमेवैनं जानामि सुतमात्मजम् ॥ १.१००.१६ ॥
దేవతలు, మహర్షుల మాటలను కూడా వినండి. ఈ కుమారుణ్ణి నేనూ అలాగే నా స్వంత కుమారునిగా ఎరుగుదును.
1.100.17
यद्यहं वचनादस्या गृह्णीयामिममात्मजम् ।
भवेद्धि शङ्का लोकस्य नैवं शुद्धो भवेदयम् ॥ १.१००.१७ ॥
ఈమె మాట విని ఈ కుమారుణ్ణి నేను స్వీకరిస్తే, ఇతడు ఈ విధంగా శుద్ధుడు కాడేమో అని లోకంలో సందేహం కలుగుతుంది.
1.100.18
तां विशोध्य तदा राजा देवैः सह महर्षिभिः ।
हृष्टः प्रमुदितश्चापि प्रतिजग्राह तं सुतम् ॥ १.१००.१८ ॥
అప్పుడు రాజు దేవతలు, మహర్షులతో కలిసి ఆమెను శుద్ధి చేసి, హర్షించి, ఆనందించి, ఆ కుమారుణ్ణి స్వీకరించాడు.
1.100.19
ततस्तस्य तदा राजा पितृकर्माणि सर्वशः ।
कारयामास मुदितः प्रीतिमानात्मजस्य ह।
मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय सस्नेहं परिषस्वजे ॥ १.१००.१९ ॥
అప్పుడు రాజు సంతోషంతో అతని కోసం పితృకర్మలన్నింటినీ చేయించాడు; కుమారుని పట్ల ప్రేమతో నిండి, అతని తలను వాసన చూసి ఆప్యాయంగా కౌగిలించుకున్నాడు.
1.100.20
सभाज्यमानो विप्रैश्च स्तूयमानश्च बन्दिभिः ।
मुदं स परमां लेभे पुत्रस्पर्शनजां नृपः ॥ १.१००.२० ॥
బ్రాహ్మణులచే గౌరవించబడి, బంధీజనులచే స్తుతించబడుతూ, రాజు కుమారుని స్పర్శవల్ల కలిగిన గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు.
1.100.21
स्वां चैव भार्यां धर्मज्ञः पूजयामास धर्मतः ।
अब्रवीच्चैव तां राजा सान्त्वपूर्वमिदं वचः ॥ १.१००.२१ ॥
ధర్మజ్ఞుడైన రాజు తన భార్యను ధర్మానుసారం గౌరవించి, ఆమెతో సాంత్వనపూర్వకంగా ఈ మాటలు పలికాడు.
1.100.22
लोकस्यायं परोक्षस्तु संबन्धो नौ पुराऽभवत् ।
कृतो लोकसमक्षोऽद्य संबन्धो वै पुनः कृतः ॥ १.१००.२२ ॥
లోకానికి రహస్యంగా ఉన్న మన సంబంధం పూర్వం ఏర్పడింది; ఇప్పుడు లోకం ముందు ఆ సంబంధం మళ్లీ ఏర్పరచబడింది.
1.100.23
तस्मादेतन्मया तस्य तन्निमित्तं प्रभाषितम् ॥ १.१००.२३ ॥
అందుచేత ఇది నేను అతని (కుమారుని) కారణంగా చెప్పబడింది.
1.100.24
शङ्केत वाऽयं लोकोऽथ स्त्रीभावान्मयि संगतम् ।
तस्मादेतन्मया चापि तच्छुद्ध्यर्थं विचारितम् ॥ १.१००.२४ ॥
ఈ లోకం స్త్రీ స్వభావం వల్ల నాలో కలయికను సందేహించవచ్చు; అందుచేత దాని శుద్ధి కోసం నేనూ దీనిని పరిశీలించాను.
1.100.25
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव पृथग्विधाः ।
त्वां देवि वूजयिष्यन्ति निर्विशङ्कां पतिव्रताम् ॥ १.१००.२५ ॥
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు, ఇతర వర్ణాలవారందరూ, ఓ దేవీ, నిస్సందేహంగా పతివ్రతగా నిన్ను గుర్తిస్తారు.
1.100.26
पुत्रश्चायं वृतो राज्ये त्वमग्रमहिषी भव ॥ १.१००.२६ ॥
ఈ కుమారుడు రాజ్యానికి ఎన్నుకోబడ్డాడు; నీవు ప్రధాన మహిషివి కావు.
1.100.27
यच्च कोपनयात्यर्थं त्वयोक्तोऽस्म्यप्रियं प्रिये ।
प्रणयिन्या विशालाक्षितत्क्षान्तं ते मया शुभे ॥ १.१००.२७ ॥
ప్రియా, కోపంతో నువ్వు నాతో అత్యంత అప్రియంగా మాట్లాడావు; విశాలనయనా, శుభురాలా, అది నీకు నేను క్షమించాను.
1.100.28
अनृतं वाप्यनिष्टं वा दुरुक्तं वातिदुष्कृतम् ।
त्वयाप्येवं विशालाक्षि क्षन्तव्यं मम दुर्वचः।
क्षान्त्या पतिकृते नार्यः पातिव्रत्यं व्रजन्ति ताः ॥ १.१००.२८ ॥
అసత్యమైనా, అనిష్టమైనా, దురుసు మాటలైనా, ఘోర దోషమైనా — విశాలాక్షీ, నా దుర్వచనాన్ని నీవు కూడా ఇలాగే క్షమించాలి; భర్త కోసం ఓర్పుతో స్త్రీలు పతివ్రత్యాన్ని పొందుతారు.
1.100.29
एवमुक्त्वा तु राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम् ।
अन्तःपुरं प्रवेश्याथ दुष्यन्तो महिषीं प्रियाम् ॥ १.१००.२९ ॥
ఇలా చెప్పి రాజర్షి దుష్యంతుడు, నిర్దోషమైన నడకగల ఆ ప్రియమైన మహిషిని అంతఃపురంలోకి తీసుకెళ్ళాడు.
1.100.30
वासोभिरन्नपानैश्च पूजयित्वा तु भारत ।
स मातरमुपस्थाय रथन्तर्यामभाषत ॥ १.१००.३० ॥
భరతవంశీయుడా, వస్త్రాలతో, అన్నపానాలతో ఆమెను గౌరవించి, అతడు తల్లి వద్దకు వెళ్లి రథంతరితో మాట్లాడాడు.
1.100.31
मम पुत्रो वने जातस्तव शोकप्रणशनः ।
ऋणादद्य विमुक्तोऽहं तव पौत्रेण शोभने ॥ १.१००.३१ ॥
అడవిలో జన్మించిన నా కుమారుడు నీ శోకాన్ని పోగొట్టేవాడు. ఓ శోభనా, నేడు నీ మనవడి ద్వారా నేను ఋణం నుండి విముక్తుడనయ్యాను.
1.100.32
विश्वामित्रसुता चेयं कण्वेन च विवर्धिता ।
स्नुषा तव महाभागे प्रसीदस्व शकुन्तलाम् ॥ १.१००.३२ ॥
ఈమె విశ్వామిత్రుని కుమార్తె; కణ్వుని చేత పెంచబడింది. ఓ మహాభాగ్యవతీ, ఈమె నీ కోడలు శకుంతల; ఆమెపై ప్రసన్నురాలవు కమ్ము.
1.100.33
पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा पौत्रं सा परिषस्वजे ।
पादयोः पतितां तत्र रथन्तर्या शकुन्तलाम् ॥ १.१००.३३ ॥
కుమారుని మాటలు విని ఆమె మనవడిని కౌగిలించుకుంది. అక్కడ రథన్తరి పాదాలపై పడిన శకుంతలను స్వీకరించింది.
1.100.34
परिष्वज्य च बाहुभ्यां हर्षादश्रुण्यवर्तयत् ।
उवाच वचनं सत्यं लक्षये लक्षणानि च ॥ १.१००.३४ ॥
ఆమెను చేతులతో కౌగిలించుకొని ఆనందంతో కన్నీరు కార్చింది. "సత్యమైన మాట చెబుతున్నాను; లక్షణాలను నేను గమనిస్తున్నాను" అని పలికింది.
1.100.35
तव पुत्रो विशालाक्षि चक्रवर्ती भविष्यति ।
तव भर्ता विशालाक्षि त्रैलोक्यविजयी भवेत् ॥ १.१००.३५ ॥
విశాలాక్షీ, నీ కుమారుడు చక్రవర్తి అవుతాడు. విశాలాక్షీ, నీ భర్త త్రిలోక విజేత అగుగాక.
1.100.36
दिव्यान्भोगाननुप्राप्ता भव त्वं वरवर्णिनि ।
एवमुक्ता रथ्तर्या परं हर्षमवाप सा ॥ १.१००.३६ ॥
శ్రేష్ఠవర్ణురాలా, నీవు దివ్య భోగాలను పొందుము. రథన్తరి ఇలా చెప్పగా ఆమె అత్యంత ఆనందాన్ని పొందింది.
1.100.37
शकुन्तलां तदा राजा शास्त्रोक्तेनैव कर्मणा ।
ततोऽग्रमहिषीं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १.१००.३७ ॥
అప్పుడు రాజు శాస్త్రోక్త విధిప్రకారమే శకుంతలను సర్వాభరణ భూషితురాలైన అగ్రమహిషిగా చేసుకున్నాడు.
1.100.38
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा सैनिकानां च भूपतिः ।
दौष्यन्तिं च ततो राजा पुत्रं शाकुन्तलं तदा ॥ १.१००.३८ ॥
అప్పుడు రాజు బ్రాహ్మణులకు, సైనికులకు ధనమిచ్చాడు; అనంతరం శకుంతలకు జన్మించిన దౌష్యంతి కుమారుడిని.
1.100.39
भरतं नामतः कृत्वा यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ।
भरते भारमावेश्य कृतकृत्योऽभवन्नृपः ॥ १.१००.३९ ॥
అతనికి భరతుడని పేరుపెట్టి యౌవరాజ్యంలో అభిషేకించాడు; భరతునిపై భారం ఉంచి రాజు కృతకృత్యుడయ్యాడు.
1.100.40
ततो वर्षशतं पूर्णं राज्यं कृत्वा नराधिपः ।
गत्वा वनानि दुष्यन्तः स्वर्गलोकमुपेयिवान् ॥ १.१००.४० ॥
అనంతరం నరాధిపతి దుష్యంతుడు పూర్తిగా వందేళ్లు రాజ్యపాలన చేసి, అడవులకు వెళ్లి స్వర్గలోకాన్ని పొందాడు.