Mahābhārata · Adhyāya 1.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.101.1
दुष्यन्ताद्भरतो राज्यं यथान्यायमवाप सः ।
तस्य तत्प्रथितं कर्म प्रावर्तत महात्मनः ॥ १.१०१.१ ॥
De Duṣyanta, Bharata obtuvo legítimamente el reino, y la célebre hazaña de aquel de gran alma se difundió.
1.101.2
भास्वरं दिव्यमजितं लोकसंनादनं महत् ।
स विजित्य महीपालांश्चकार वशवर्तिनः ॥ १.१०१.२ ॥
Era una gloria radiante, divina, invencible, que resonaba por los mundos. Tras conquistar a los soberanos de la tierra, los hizo sujetos a su voluntad.
1.101.3
चचार च सतां धर्मं प्राप्य चानुत्तमं यशः ।
स राजा चक्रवर्त्यासीत्सार्वभौमः प्रतापवान् ॥ १.१०१.३ ॥
Practicó el dharma de los justos y obtuvo la fama suprema. Aquel rey fue un emperador universal, soberano de toda la tierra, poderoso en valor.
1.101.4
ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्यथा शक्रो मरुत्पतिः ।
याजयामास तं कण्वो दक्षवद्भूरिदक्षिणम् ॥ १.१०१.४ ॥
Ofreció muchos sacrificios, como Indra, señor de los Marut; y Kaṇva se los hizo ofrecer, como Dakṣa, con abundantes honorarios.
1.101.5
श्रीमद्गोविततं नाम वाजिमेधमवाप सः ।
यस्मिन्सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ॥ १.१०१.५ ॥
Realizó el glorioso sacrificio del caballo llamado Govitata, en el cual Bharata dio a Kaṇva mil padmas.
1.101.6
सोऽश्वमेधशतैरीजे यमुनामनु तीरगः ।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः ॥ १.१०१.६ ॥
Residiendo a orillas del Yamunā, ofreció cien sacrificios del caballo; trescientos en el Sarasvatī y cuatrocientos a lo largo del Gaṅgā.
1.101.7
दौष्यन्तिर्भरतो यज्ञैरीजे शाकुन्तलो नृपः ।
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः ॥ १.१०१.७ ॥
Bharata, hijo de Duṣyanta y Śakuntalā, rey, honró con sacrificios; por ello se difundió la gran fama del linaje de Bharata entre los brahmanes.
1.101.8
भरतस्य वरस्त्रीषु पुत्राः संजज्ञिरे पृथक् ।
नाभ्यनन्दत्तदा राजा नानुरूपा ममेति तान् ॥ १.१०१.८ ॥
Del mismo Bharata nacieron hijos de sus principales esposas por separado; pero el rey no los reconoció entonces, diciendo que no eran dignos de él.
1.101.9
ततस्तान्मातरः क्रुद्धाः पुत्रान्निन्युर्यमक्षयम् ।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य वितथं पुत्रजन्म तत् ॥ १.१०१.९ ॥
Entonces las madres, enfurecidas, enviaron a aquellos hijos a la morada de Yama; y así el nacimiento de hijos del rey resultó vano.
1.101.10
ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा ।
लेभे पुत्रं भरद्पाजाद्भुमन्युं नाम भारत ॥ १.१०१.१० ॥
Entonces Bharata, honrando con grandes sacrificios, obtuvo de Bharadvāja un hijo llamado Bhumanyu, oh Bhārata.
1.101.11
ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः ।
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ १.१०१.११ ॥
Entonces Bharata, el deleite del linaje paurava, sabiéndose ya con un hijo, oh el mejor de los Bharatas, ungió a Bhumanyu como príncipe heredero.
1.101.12
ततो दिविरथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः ।
सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा ॥ १.१०१.१२ ॥
Entonces nació a Bhumanyu un hijo llamado Diviratha; y también Suhotra, Suhotā, Suhavi y Suyaju (fueron sus hijos).
1.101.13
पुष्करिण्यामृचीकश्च भुमन्योरभवन्सुताः ।
तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम् ॥ १.१०१.१३ ॥
De Puṣkariṇī nacieron los hijos de Bhumanyu, Ṛcīka y los demás. El mayor de ellos, Suhotra, obtuvo el reino de los soberanos de la tierra.
1.101.14
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः ।
सुहोत्रः पृथिवीं कृत्स्नां बुभुजे सागराम्बराम् ॥ १.१०१.१४ ॥
Con el Rājasūya, el Aśvamedha y muchos otros sacrificios soma ofreció sacrificios, y Suhotra disfrutó de toda la tierra, con el océano como su vestidura.
1.101.15
पूर्णां हस्तिगवाश्वैश्च बहुरत्नसमाकुलाम् ।
ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता ॥ १.१०१.१५ ॥
La tierra, llena de elefantes, vacas y caballos y colmada de muchas joyas, parecía hundirse, oprimida por su gran carga bajo él.
1.101.16
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम् ।
सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः ॥ १.१०१.१६ ॥
Aquella tierra, llena de elefantes, caballos y carros y densamente poblada, lo estaba mientras el rey Suhotra gobernaba a sus súbditos conforme al dharma.
1.101.17
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः ।
प्रवृद्धजनसस्या च सर्वदैव व्यरोचत ॥ १.१०१.१७ ॥
La tierra, marcada por cientos de miles de santuarios y postes de sacrificio, con su pueblo y sus cosechas en constante aumento, siempre resplandecía.
1.101.18
ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः ।
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत ॥ १.१०१.१८ ॥
La reina ikṣvāku dio a luz de Suhotra, señor de la tierra, a Ajamīḍha, Sumīḍha y, oh Bhārata, a Purumīḍha.
1.101.19
अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः ।
षट् पुत्रान्सोप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत ॥ १.१०१.१९ ॥
Ajamīḍha era el mejor de ellos, y en él se estableció el linaje. Oh Bhārata, engendró seis hijos de tres esposas.
1.101.20
ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुष्यन्तपरमेष्ठइनौ ।
केशिन्यजनयज्जह्नुं सुतौ च जनरूषिणौ ॥ १.१०१.२० ॥
Ṛkṣa engendró a Duṣyanta y Parameṣṭhin con Dhūminī y Nīlī. Keśinī dio a luz a Jahnu y a los dos hijos Janarūṣin y
1.101.21
विदुः संवरणं वीरमृक्षाद्राथन्तरीसुतम् ।
तथेमे सर्वपञ्चाला दुष्यन्तपरमेष्ठिनोः।
अन्वयाः कुशिका राजञ्जन्होरमिततेजसः ॥ १.१०१.२१ ॥
El héroe Saṃvaraṇa es conocido como hijo de Ṛkṣa y Rāthantarī. Asimismo, todos estos Pañcālas son descendientes de Duṣyanta y Parameṣṭhin; oh rey, los Kuśikas son descendientes de Jahnu, de inmenso esplendor.
1.101.22
जनरूषणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम् ।
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव ॥ १.१०१.२२ ॥
Llaman a Ṛkṣa, el mayor de los hijos de Janarūṣaṇa, señor de los hombres. Oh rey, de Ṛkṣa nació Saṃvaraṇa, el continuador de tu linaje.
1.101.23
आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुन्धराम् ।
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति नः श्रुतम् ॥ १.१०१.२३ ॥
Oh rey, hemos oído que mientras Saṃvaraṇa, hijo de Ṛkṣa, gobernaba la tierra, hubo una gran destrucción de los pueblos.
1.101.24
व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तदा ।
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम् ॥ १.१०१.२४ ॥
Entonces el reino se desintegró por destrucciones de diversas clases, azotado por el hambre y la muerte, la sequía y las enfermedades.
1.101.25
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च ।
चालयन्वसुधां चेमां बलेन चतुरङ्गिणा ॥ १.१०१.२५ ॥
Abatieron a los Bhāratas y a los ejércitos de sus rivales, y con la fuerza del ejército cuadrúpede sacudieron esta tierra.
1.101.26
अभ्ययात्तं च पाञ्चल्यो विजित्य तरसा महीम् ।
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत् ॥ १.१०१.२६ ॥
El rey de los Pāñcālas, tras conquistar rápidamente la tierra, lo atacó, y con diez akṣauhiṇīs lo derrotó en la batalla.
1.101.27
ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः ।
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात् ॥ १.१०१.२७ ॥
Entonces el rey Saṃvaraṇa, con sus esposas, ministros, hijos y allegados, huyó de aquel gran peligro.
1.101.28
ते प्रतीचीं पराभूताः प्रपन्ना भारता दिशम् ।
सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसंस्तदा।
नदीविपयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः ॥ १.१०१.२८ ॥
Derrotados, los Bhāratas fueron hacia la dirección occidental y entonces habitaron en una espesura del gran río Sindhu, al borde de la ribera, cerca de una montaña.
1.101.29
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः ।
तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.१०१.२९ ॥
Allí los Bhāratas, refugiados en un lugar inaccesible, habitaron durante muchos tiempos; mientras vivían allí pasaron mil años.
1.101.30
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः ।
तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.१०१.३० ॥
Entonces el venerable sabio Vasiṣṭha se acercó a los Bhāratas; cuando llegó, salieron a recibirlo con cuidado y lo saludaron con reverencia.
1.101.31
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा ।
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे ॥ १.१०१.३१ ॥
Entonces todos los Bhāratas le presentaron el arghya, y, habiendo informado todo al radiante sabio, lo recibieron con honor.
1.101.32
तमासने चोपविष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा ।
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतेमहि ॥ १.१०१.३२ ॥
Entonces el rey mismo lo escogió, sentado en su asiento, diciendo: "Sea usted nuestro sacerdote; por el reino nos esforzaremos."
1.101.33
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत ।
अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम् ॥ १.१०१.३३ ॥
Vasiṣṭha también asintió diciendo "Om" a los Bhāratas; luego ungió al Paurava como emperador sobre todos los reyes guerreros.
1.101.34
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ।
भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोतोतमम् ॥ १.१०१.३४ ॥
Hemos oído que es la punta del cuerno de toda la tierra; él gobernó aquella ciudad principal, antes habitada por los Bhāratas.
1.101.35
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः ।
ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः ॥ १.१०१.३५ ॥
De nuevo hizo que todos los reyes de la tierra fueran tributarios; luego, habiendo recuperado la tierra, el poderoso ofreció de nuevo sacrificios.
1.101.36
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
ततः संवरणात्सौरी तपती सुषुवे कुरुम् ॥ १.१०१.३६ ॥
Ajamīḍha realizó muchos grandes sacrificios con abundantes donativos; luego, de Saṃvaraṇa, Tapatī, hija del Sol, dio a luz a Kuru.
1.101.37
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे ।
महिम्ना तस्य कुरवो लेभिरे प्रत्ययं भृशम्।
तस्य नाम्नाऽभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलं ॥ १.१०१.३७ ॥
Todos los súbditos, sabiéndole conocedor del dharma, lo eligieron para la realeza. Por su grandeza, los kurus depositaron en él gran confianza. Con su nombre, aquella tierra en la tierra se hizo famosa como Kurujāṅgala.
1.101.38
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः ।
अश्ववन्तमभिष्यन्तं तथा चैत्ररथं मुनिम् ॥ १.१०१.३८ ॥
Aquel gran asceta, por su austeridad, hizo sagrado Kurukṣetra, y asimismo a Aśvavant, Abhiṣyanta y al sabio Caitraratha.
1.101.39
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुम ।
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी ॥ १.१०१.३९ ॥
Hemos oído hablar del renombrado Janamejaya y de sus hijos. Estos cinco hijos nacieron de la de noble mente, Vāhinī.
1.101.40
अविक्षितः परिक्षित्तु शबलाश्वस्तु वीर्यवान् ।
आदिराजो विराजश्च शाल्मलिश्च महाबलः ॥ १.१०१.४० ॥
Avikṣit y Parikṣit, el poderoso Śabalāśva, Ādirāja, Virāja y Śalmali, de gran fuerza.
1.101.41
उच्चैःश्रवा भङ्गकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः ।
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः।
जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महारथाः ॥ १.१०१.४१ ॥
Se recuerdan a Uccaiḥśravas, Bhaṅgakāra y Jitāri, el octavo. En esta estirpe fueron renombrados por las cualidades nacidas de sus obras: Janamejaya y los otros seis, y asimismo otros grandes guerreros de carro.
1.101.42
परीक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
कक्षसेनोग्रसेनौ तु चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥ १.१०१.४२ ॥
Todos los hijos de Parikṣit eran diestros en dharma y en riqueza: Kakṣasena, Ugrasena y el poderoso Citrasena.
1.101.43
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः ।
जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः ॥ १.१०१.४३ ॥
Indrasena, Suṣena y Bhīmasena por nombre, hijos de Janamejaya, famosos en la tierra y de gran poder.
1.101.44
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च ।
निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली ॥ १.१०१.४४ ॥
Dhṛtarāṣṭra, el primogénito, Pāṇḍu, Bāhlīka, Niṣadha de gran esplendor, y asimismo el poderoso Jāmbūnada.
1.101.45
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः ।
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वभूतहिते रताः ॥ १.१०१.४५ ॥
Kuṇḍodara, Padāti y el octavo, Vasāti, son recordados; todos ellos eran hábiles en el dharma y la riqueza, dedicados al bienestar de todos los seres.
1.101.46
धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः ।
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः ॥ १.१०१.४६ ॥
Dhṛtarāṣṭra fue rey; sus hijos fueron Kuṇḍika, Hastin, Vitarka, Krātha y el quinto, Kuṇḍina.
1.101.47
हविश्रवास्तथेन्द्राभो भुमन्युश्चापराजितः ।
धृतराष्ट्रसुतानां तु त्रीनेतान्प्रथितान्भुवि ॥ १.१०१.४७ ॥
Haviśravas, Indrābha, Bhumanyu y también Aparājita; de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, estos tres son famosos en la tierra.
1.101.48
प्रतीपं धर्मनेत्रं च सुनेत्रं चापि भारत ।
प्रतीपः प्रथितस्तेषां बभूवाप्रतिमो भुवि ॥ १.१०१.४८ ॥
Oh Bhārata, Pratīpa, Dharmanetra y también Sunetra; entre ellos, Pratīpa se hizo renombrado, incomparable en la tierra.
1.101.49
प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ ।
देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.४९ ॥
Oh toro de los Bharatas, a Pratīpa le nacieron tres hijos: Devāpi, Śantanu y el gran guerrero de carro Bāhlīka.
1.101.50
देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्महितेप्सया ।
शन्तनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.५० ॥
De ellos, Devāpi se retiró en renuncia, deseando el bien del dharma; Śantanu obtuvo la tierra, y el gran guerrero de carro Bāhlīka también obtuvo un reino.
1.101.51
भरतस्यान्वयास्त्वेते देवकल्पा महारथाः ।
बभूवुर्ब्रह्मकल्पाश्च बहवो राजसत्तमाः ॥ १.१०१.५१ ॥
Estos grandes guerreros de carro del linaje de Bharata fueron como dioses, y muchos de los mejores reyes fueron como brahmanes.
1.101.52
एवंविधा महाभागा देवरूपाः प्रहारिणः ।
अन्ववाये महाराज ऐलवंशविवर्धनाः ॥ १.१०१.५२ ॥
Tales hombres de gran fortuna, de forma divina y guerreros poderosos nacieron en ese linaje, oh gran rey, y acrecentaron la dinastía Aila.
1.101.53
गङ्गातीरं समागम्य दीक्षितो जनमेजय ।
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च ॥ १.१०१.५३ ॥
Oh Janamejaya, habiendo llegado a la orilla del Gaṅgā y consagrado, realizó miles de sacrificios del caballo y cientos de ritos vājapeya.
1.101.54
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ।
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थानां सोमवत्पुनः ॥ १.१०१.५४ ॥
De nuevo realizó grandes sacrificios, concluidos con excelentes donativos; volvió a realizar el Agniṣṭoma, el Atirātra y los ritos Ukthya, igual que el sacrificio del Soma.
1.101.55
वाजपेयेष्टिसत्राणां सहस्रैश्च सुसंभृतैः ।
दृष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः ॥ १.१०१.५५ ॥
Al ver los miles de sacrificios vājapeya, iṣṭi y satra bien provistos, el rey, hijo de Śakuntalā, satisfizo a los dvijas con riquezas.
1.101.56
पुनः सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ।
जम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः ॥ १.१०१.५६ ॥
De nuevo, el gran renombrado Bharata dio a Kaṇva mil lotos de oro puro de Jambūnada.
1.101.57
यस्य यूपाः शतव्यामाः परिणाहेऽथ काञ्चनाः ।
सहस्रव्याममुद्वृद्धाः सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः ॥ १.१०१.५७ ॥
Cuyos postes sacrificiales medían cien vyāma de largo, eran dorados en su grosor, se alzaban mil vyāma de altura y fueron erigidos por los dioses junto con Indra.
1.101.58
स्वलङ्कृता भ्राजमानाः सर्वरत्नैर्मनोरमैः ।
हिरण्यं द्विरदानश्वान्महिषोष्ट्रगजाविकम् ॥ १.१०१.५८ ॥
Bien adornados y resplandecientes con todas las joyas encantadoras: oro, elefantes, caballos, búfalos, camellos, elefantes y ovejas.
1.101.59
दासीदासं धनं धान्यं गाः सुशीलाः सवत्सकाः ।
भूमिं यूपसहस्राङ्कां कण्वाय बहुदक्षिणाम् ॥ १.१०१.५९ ॥
Siervos y siervas, riquezas, grano, vacas dóciles con sus becerros, y una tierra marcada con mil postes sacrificiales—a Kaṇva, con abundantes honorarios.
1.101.60
बहूनां ब्रह्मकल्पानां धनं दत्त्वा क्रतून्बहून् ।
ग्रामान्गृहाणि शुभ्राणि कोटिशोथाददत्तदा ॥ १.१०१.६० ॥
Tras dar riquezas a muchos brahmanes semejantes a Brahmā y realizar muchos sacrificios, entregó entonces aldeas y casas luminosas por decenas de millones.
1.101.61
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
भरतस्यान्वये जाता देवकल्पा महारथाः ॥ १.१०१.६१ ॥
De Bharata surgió la gloria de Bhāratī, por la cual esta familia se llama Bhārata. En el linaje de Bharata nacieron grandes guerreros de carro, iguales a los dioses.
1.101.62
बहवो ब्रह्मकल्पाश्च बभूवुः क्षत्रसत्तमाः ।
तेषामपरिमेयानि नामधेयानि सन्त्युत ॥ १.१०१.६२ ॥
Surgieron muchos de los mejores guerreros, iguales a los brahmanes. Sus nombres son incontables.
1.101.63
तेषां कुले यथा मुख्यान्कीर्तयिष्यामि भारत ।
महाभागान्देवकल्पान्सत्यार्जवपरायणान् ॥ १.१०१.६३ ॥
Oh Bhārata, relataré a los principales de su linaje: los muy afortunados, semejantes a los dioses, consagrados a la verdad y la rectitud.