ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.101.1
दुष्यन्ताद्भरतो राज्यं यथान्यायमवाप सः ।
तस्य तत्प्रथितं कर्म प्रावर्तत महात्मनः ॥ १.१०१.१ ॥
ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਤੋਂ ਭਰਤ ਨੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮ ਫੈਲਿਆ।
1.101.2
भास्वरं दिव्यमजितं लोकसंनादनं महत् ।
स विजित्य महीपालांश्चकार वशवर्तिनः ॥ १.१०१.२ ॥
ਉਹ ਚਮਕਦਾ, ਦਿਬ, ਅਜਿੱਤ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
1.101.3
चचार च सतां धर्मं प्राप्य चानुत्तमं यशः ।
स राजा चक्रवर्त्यासीत्सार्वभौमः प्रतापवान् ॥ १.१०१.३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸਜਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਯਸ਼ ਪਾਇਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਚੱਕਰਵਰਤੀ, ਸਾਰਵਭੌਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸੀ।
1.101.4
ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्यथा शक्रो मरुत्पतिः ।
याजयामास तं कण्वो दक्षवद्भूरिदक्षिणम् ॥ १.१०१.४ ॥
ਮਰੁਤਪਤੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਯੱਗ ਕੀਤੇ। ਦਕਸ਼ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਕਣਵ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਯੱਗ ਕਰਵਾਇਆ।
1.101.5
श्रीमद्गोविततं नाम वाजिमेधमवाप सः ।
यस्मिन्सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ॥ १.१०१.५ ॥
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਗੋਵਿਤਤ ਨਾਮ ਦਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਨੇ ਕਣਵ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਪਦਮ ਦਿੱਤੇ।
1.101.6
सोऽश्वमेधशतैरीजे यमुनामनु तीरगः ।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः ॥ १.१०१.६ ॥
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਕੀਤੇ; ਸਰਸਵਤੀ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਸੌ।
1.101.7
दौष्यन्तिर्भरतो यज्ञैरीजे शाकुन्तलो नृपः ।
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः ॥ १.१०१.७ ॥
ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਨੇ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਫੈਲਿਆ।
1.101.8
भरतस्य वरस्त्रीषु पुत्राः संजज्ञिरे पृथक् ।
नाभ्यनन्दत्तदा राजा नानुरूपा ममेति तान् ॥ १.१०१.८ ॥
ਭਰਤ ਦੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ; ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਨਾ ਅਪਣਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.101.9
ततस्तान्मातरः क्रुद्धाः पुत्रान्निन्युर्यमक्षयम् ।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य वितथं पुत्रजन्म तत् ॥ १.१०१.९ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ-ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
1.101.10
ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा ।
लेभे पुत्रं भरद्पाजाद्भुमन्युं नाम भारत ॥ १.१०१.१० ॥
ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਰਤ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਤੋਂ ਭੁਮਨਿਊ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1.101.11
ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः ।
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ १.१०१.११ ॥
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਵਾਨ ਜਾਣ ਕੇ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਨੰਦ ਭਰਤ ਨੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭੁਮਨਿਊ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਪਦ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
1.101.12
ततो दिविरथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः ।
सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा ॥ १.१०१.१२ ॥
ਫਿਰ ਭੁਮਨਿਊ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵਿਰਥ ਨਾਮਕ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਸੁਹੋਤ੍ਰ, ਸੁਹੋਤਾ, ਸੁਹਵਿ ਅਤੇ ਸੁਯਜੁ ਵੀ (ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ)।
1.101.13
पुष्करिण्यामृचीकश्च भुमन्योरभवन्सुताः ।
तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम् ॥ १.१०१.१३ ॥
ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਤੋਂ ਭੁਮਨਿਊ ਦੇ ਰਿਚੀਕ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੁਹੋਤਰ ਨੇ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1.101.14
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः ।
सुहोत्रः पृथिवीं कृत्स्नां बुभुजे सागराम्बराम् ॥ १.१०१.१४ ॥
ਰਾਜਸੂਯ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ। ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵਸਤਰ ਬਣਾਈ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੁਹੋਤਰ ਨੇ ਭੋਗੀ।
1.101.15
पूर्णां हस्तिगवाश्वैश्च बहुरत्नसमाकुलाम् ।
ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता ॥ १.१०१.१५ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਗਾਵਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ ਬਹੁਤ ਬੋਝ ਨਾਲ ਦਬੀ ਹੋਈ ਜਿਵੇਂ ਡੁੱਬ ਗਈ।
1.101.16
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम् ।
सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः ॥ १.१०१.१६ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਭਰੀ ਉਹ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਸੁਹੋਤਰ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਜਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਸਮੇਂ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ)।
1.101.17
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः ।
प्रवृद्धजनसस्या च सर्वदैव व्यरोचत ॥ १.१०१.१७ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੈਤਯ ਅਤੇ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਉਹ ਧਰਤੀ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
1.101.18
ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः ।
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत ॥ १.१०१.१८ ॥
ਐਕਸ਼ਵਾਕੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਸੁਹੋਤਰ ਤੋਂ ਅਜਮੀੜ, ਸੁਮੀੜ ਅਤੇ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪੁਰੁਮੀੜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.101.19
अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः ।
षट् पुत्रान्सोप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत ॥ १.१०१.१९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਜਮੀੜ੍ਹ ਸੀ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਇਸਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
1.101.20
ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुष्यन्तपरमेष्ठइनौ ।
केशिन्यजनयज्जह्नुं सुतौ च जनरूषिणौ ॥ १.१०१.२० ॥
ਰਿਕਸ਼ ਨੇ ਧੂਮਿਨੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਤੋਂ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਜਹਨੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਨਰੂਸ਼ਿਣ ਤੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ।
1.101.21
विदुः संवरणं वीरमृक्षाद्राथन्तरीसुतम् ।
तथेमे सर्वपञ्चाला दुष्यन्तपरमेष्ठिनोः।
अन्वयाः कुशिका राजञ्जन्होरमिततेजसः ॥ १.१०१.२१ ॥
ਵੀਰ ਸੰਵਰਣ ਨੂੰ ਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਰਾਥਾਂਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਪਾਂਚਾਲ ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਸ਼ਿਕ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਜਹਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ।
1.101.22
जनरूषणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम् ।
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव ॥ १.१०१.२२ ॥
ਜਨਰੂਸ਼ਣ ਦੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਾਧਿਪ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਸੰਵਰਣ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.101.23
आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुन्धराम् ।
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति नः श्रुतम् ॥ १.१०१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਵਰਣ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
1.101.24
व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तदा ।
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम् ॥ १.१०१.२४ ॥
ਤਦ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਭੁੱਖ ਤੇ ਮੌਤ, ਅਕਾਲ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ।
1.101.25
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च ।
चालयन्वसुधां चेमां बलेन चतुरङ्गिणा ॥ १.१०१.२५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਚਤੁਰੰਗੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਪਾ ਦਿੱਤਾ।
1.101.26
अभ्ययात्तं च पाञ्चल्यो विजित्य तरसा महीम् ।
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत् ॥ १.१०१.२६ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਦਸ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
1.101.27
ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः ।
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात् ॥ १.१०१.२७ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਸੰਵਰਣ ਪਤਨੀਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਂ ਭੈ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ।
1.101.28
ते प्रतीचीं पराभूताः प्रपन्ना भारता दिशम् ।
सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसंस्तदा।
नदीविपयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः ॥ १.१०१.२८ ॥
ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਭਰਤ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਂਨਦੀ ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਇੱਕ ਝਾੜੀਦਾਰ ਥਾਂ, ਨਦੀ-ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਪਰਬਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸ ਗਏ।
1.101.29
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः ।
तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.१०१.२९ ॥
ਉੱਥੇ ਭਰਤ ਔਖੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਨਾਹ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਰਹੇ; ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ।
1.101.30
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः ।
तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.१०१.३० ॥
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਭਰਤਾਂ ਕੋਲ ਆਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਭਰਤਾਂ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
1.101.31
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा ।
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे ॥ १.१०१.३१ ॥
ਤਦ ਸਾਰੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਰਘ ਲਿਆਂਦਾ; ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
1.101.32
तमासने चोपविष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा ।
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतेमहि ॥ १.१०१.३२ ॥
ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪ ਚੁਣਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣੋ; ਰਾਜ ਲਈ ਅਸੀਂ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੇ।"
1.101.33
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत ।
अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम् ॥ १.१०१.३३ ॥
"ਓਮ" ਕਹਿ ਕੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਵੀ ਭਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਵਜੋਂ ਪੌਰਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
1.101.34
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ।
भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोतोतमम् ॥ १.१०१.३४ ॥
"ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਾਂਗ" ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਸਾਏ ਉਸ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
1.101.35
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः ।
ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः ॥ १.१०१.३५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
1.101.36
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
ततः संवरणात्सौरी तपती सुषुवे कुरुम् ॥ १.१०१.३६ ॥
ਅਜਮੀੜ੍ਹ ਨੇ ਭਰਪੂਰ ਦੱਖਣਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਯੱਗ ਕੀਤੇ; ਫਿਰ ਸੰਵਰਣ ਤੋਂ ਸੂਰਜ-ਪੁੱਤਰੀ ਤਪਤੀ ਨੇ ਕੁਰੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.101.37
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे ।
महिम्ना तस्य कुरवो लेभिरे प्रत्ययं भृशम्।
तस्य नाम्नाऽभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलं ॥ १.१०१.३७ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਜਾਣ ਕੇ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਾ ਚੁਣਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਾਰਨ ਕੁਰੂਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਕੁਰੁਜਾਂਗਲ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
1.101.38
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः ।
अश्ववन्तमभिष्यन्तं तथा चैत्ररथं मुनिम् ॥ १.१०१.३८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ਵਵੰਤ, ਅਭਿਸ਼ਯੰਤ ਅਤੇ ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ)।
1.101.39
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुम ।
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी ॥ १.१०१.३९ ॥
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਨਮੇਜਯ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਮਨਸਵਿਨੀ ਵਾਹਿਨੀ ਤੋਂ ਇਹ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
1.101.40
अविक्षितः परिक्षित्तु शबलाश्वस्तु वीर्यवान् ।
आदिराजो विराजश्च शाल्मलिश्च महाबलः ॥ १.१०१.४० ॥
ਅਵਿਕਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਪਰਿਕਸ਼ਿਤ, ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਬਲਾਸ਼ਵ, ਆਦਿਰਾਜ, ਵਿਰਾਜ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਸ਼ਾਲਮਲਿ।
1.101.41
उच्चैःश्रवा भङ्गकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः ।
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः।
जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महारथाः ॥ १.१०१.४१ ॥
ਉੱਚੈਃਸ਼ਰਵਾ, ਭੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਜਿਤਾਰੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ — ਜਨਮੇਜਯ ਆਦਿ ਸੱਤ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਮਹਾਰਥੀ।
1.101.42
परीक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
कक्षसेनोग्रसेनौ तु चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥ १.१०१.४२ ॥
ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਕਕਸ਼ਸੇਨ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ।
1.101.43
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः ।
जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः ॥ १.१०१.४३ ॥
ਇੰਦਰਸੇਨ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨਾਮ ਦੇ, ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ।
1.101.44
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च ।
निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली ॥ १.१०१.४४ ॥
ਪਹਿਲਾ ਜੰਮਿਆ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪਾਂਡੂ, ਬਾਹਲੀਕ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨਿਸ਼ਧ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਜਾਂਬੂਨਦ।
1.101.45
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः ।
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वभूतहिते रताः ॥ १.१०१.४५ ॥
ਕੁੰਡੋਦਰ, ਪਦਾਤਿ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਵਸਾਤਿ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1.101.46
धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः ।
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः ॥ १.१०१.४६ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ; ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁੰਡਿਕ, ਹਸਤੀ, ਵਿਤਰਕ, ਕ੍ਰਾਥ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਕੁੰਡਿਨ।
1.101.47
हविश्रवास्तथेन्द्राभो भुमन्युश्चापराजितः ।
धृतराष्ट्रसुतानां तु त्रीनेतान्प्रथितान्भुवि ॥ १.१०१.४७ ॥
ਹਵਿਸ਼੍ਰਵਾ, ਇੰਦ੍ਰਾਭ, ਭੁਮਨਯੂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਵੀ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
1.101.48
प्रतीपं धर्मनेत्रं च सुनेत्रं चापि भारत ।
प्रतीपः प्रथितस्तेषां बभूवाप्रतिमो भुवि ॥ १.१०१.४८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪ੍ਰਤੀਪ, ਧਰਮਨੇਤਰ ਅਤੇ ਸੁਨੇਤਰ ਵੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਤੀਪ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਣਿਆ।
1.101.49
प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ ।
देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.४९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਪ੍ਰਤੀਪ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ: ਦੇਵਾਪਿ, ਸ਼ੰਤਨੁ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਬਾਹਲੀਕ।
1.101.50
देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्महितेप्सया ।
शन्तनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.५० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵਾਪਿ ਧਰਮ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਸ਼ੰਤਨੁ ਨੇ ਧਰਤੀ ਪਾਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਬਾਹਲੀਕ ਨੇ ਵੀ ਪਾਈ।
1.101.51
भरतस्यान्वयास्त्वेते देवकल्पा महारथाः ।
बभूवुर्ब्रह्मकल्पाश्च बहवो राजसत्तमाः ॥ १.१०१.५१ ॥
ਭਰਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਵੀ ਹੋਏ।
1.101.52
एवंविधा महाभागा देवरूपाः प्रहारिणः ।
अन्ववाये महाराज ऐलवंशविवर्धनाः ॥ १.१०१.५२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਦੇਵਰੂਪ ਅਤੇ ਯੋਧੇ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।
1.101.53
गङ्गातीरं समागम्य दीक्षितो जनमेजय ।
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च ॥ १.१०१.५३ ॥
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆ ਕੇ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗ ਕੀਤੇ।
1.101.54
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ।
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थानां सोमवत्पुनः ॥ १.१०१.५४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਮਹਾਯੱਗ ਕੀਤੇ; ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਤਿਰਾਤਰ ਅਤੇ ਉਕਥ ਯੱਗਾਂ ਨੂੰ ਸੋਮਯੱਗ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਕੀਤਾ।
1.101.55
वाजपेयेष्टिसत्राणां सहस्रैश्च सुसंभृतैः ।
दृष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः ॥ १.१०१.५५ ॥
ਵਾਜਪੇਯ, ਇਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੱਤਰ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਆਯੋਜਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਨ ਨਾਲ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
1.101.56
पुनः सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ।
जम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः ॥ १.१०१.५६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭਰਤ ਨੇ ਕਣ੍ਵ ਨੂੰ ਜਾਂਬੂਨਦ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪਦਮ ਦਿੱਤੇ।
1.101.57
यस्य यूपाः शतव्यामाः परिणाहेऽथ काञ्चनाः ।
सहस्रव्याममुद्वृद्धाः सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः ॥ १.१०१.५७ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਯੂਪ ਸੌ ਵ੍ਯਾਮ ਲੰਬੇ, ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਵ੍ਯਾਮ ਉੱਚੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
1.101.58
स्वलङ्कृता भ्राजमानाः सर्वरत्नैर्मनोरमैः ।
हिरण्यं द्विरदानश्वान्महिषोष्ट्रगजाविकम् ॥ १.१०१.५८ ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਹਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ; ਸੋਨਾ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਮੱਝਾਂ, ਊਠ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਭੇਡਾਂ।
1.101.59
दासीदासं धनं धान्यं गाः सुशीलाः सवत्सकाः ।
भूमिं यूपसहस्राङ्कां कण्वाय बहुदक्षिणाम् ॥ १.१०१.५९ ॥
ਦਾਸ-ਦਾਸੀਆਂ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਵੱਛਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸੁਸ਼ੀਲ ਗਾਂਵਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਜ਼ਮੀਨ—ਕਣ੍ਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਮੇਤ।
1.101.60
बहूनां ब्रह्मकल्पानां धनं दत्त्वा क्रतून्बहून् ।
ग्रामान्गृहाणि शुभ्राणि कोटिशोथाददत्तदा ॥ १.१०१.६० ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮਾਨ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰੋੜਾਂ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਘਰ ਦਿੱਤੇ।
1.101.61
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
भरतस्यान्वये जाता देवकल्पा महारथाः ॥ १.१०१.६१ ॥
ਭਰਤ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕੀਰਤੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੁਲ ਭਾਰਤ ਕਹਾਇਆ। ਭਰਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਂ ਸਮਾਨ ਮਹਾਰਥੀ ਜੰਮੇ।
1.101.62
बहवो ब्रह्मकल्पाश्च बभूवुः क्षत्रसत्तमाः ।
तेषामपरिमेयानि नामधेयानि सन्त्युत ॥ १.१०१.६२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਖੱਤਰੀ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ।
1.101.63
तेषां कुले यथा मुख्यान्कीर्तयिष्यामि भारत ।
महाभागान्देवकल्पान्सत्यार्जवपरायणान् ॥ १.१०१.६३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਾਂ ਦਾ, ਮਹਾਭਾਗ, ਦੇਵਾਂ ਸਮਾਨ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਿੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।