มหาภารตะ · อัธยายะ 1.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.101.1
दुष्यन्ताद्भरतो राज्यं यथान्यायमवाप सः ।
तस्य तत्प्रथितं कर्म प्रावर्तत महात्मनः ॥ १.१०१.१ ॥
ภรตได้รับราชอาณาจักรจากทุษยันต์โดยชอบธรรม และพระกิตติคุณอันเลื่องลือของมหาตมานั้นก็แผ่กระจายออกไปไกล
1.101.2
भास्वरं दिव्यमजितं लोकसंनादनं महत् ।
स विजित्य महीपालांश्चकार वशवर्तिनः ॥ १.१०१.२ ॥
เป็นเกียรติยศอันรุ่งโรจน์ เป็นทิพย์ ไม่มีผู้ใดพิชิตได้ และก้องกังวานไปทั่วโลก หลังจากพิชิตเหล่าผู้ปกครองแผ่นดินได้แล้ว พระองค์ทรงให้พวกเขาอยู่ใต้อำนาจ
1.101.3
चचार च सतां धर्मं प्राप्य चानुत्तमं यशः ।
स राजा चक्रवर्त्यासीत्सार्वभौमः प्रतापवान् ॥ १.१०१.३ ॥
พระองค์ทรงประพฤติธรรมของผู้ประเสริฐ และได้รับเกียรติยศอันสูงสุด พระราชานั้นเป็นจักรพรรดิ เป็นผู้ปกครองแผ่นดินทั้งหมด ทรงมีอานุภาพยิ่งใหญ่
1.101.4
ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्यथा शक्रो मरुत्पतिः ।
याजयामास तं कण्वो दक्षवद्भूरिदक्षिणम् ॥ १.१०१.४ ॥
พระองค์ทรงบูชายัญมากมาย ดุจพระอินทร์ เจ้าแห่งมรุตส์ และกัณวะให้พระองค์ประกอบพิธีเหล่านั้น ดุจทักษะ พร้อมค่าทักษิณามากมาย
1.101.5
श्रीमद्गोविततं नाम वाजिमेधमवाप सः ।
यस्मिन्सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ॥ १.१०१.५ ॥
พระองค์ได้ประกอบอัศวเมธอันรุ่งเรืองที่เรียกว่า โควิตตะ ซึ่งในพิธีนั้นภรตได้ถวายดอกบัวพันดอกแก่กัณวะ
1.101.6
सोऽश्वमेधशतैरीजे यमुनामनु तीरगः ।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः ॥ १.१०१.६ ॥
ประทับอยู่บนฝั่งแม่น้ำยมุนา พระองค์ประกอบอัศวเมธร้อยครั้ง สามร้อยครั้งที่แม่น้ำสรัสวดี และสี่ร้อยครั้งตามฝั่งแม่น้ำคงคา
1.101.7
दौष्यन्तिर्भरतो यज्ञैरीजे शाकुन्तलो नृपः ।
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः ॥ १.१०१.७ ॥
ภรต โอรสของทุษยันต์และศกุนตลา ได้บูชาด้วยยัญ เพราะเหตุนั้นเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ของวงศ์ภรตจึงแพร่กระจายไปในหมู่พราหมณ์
1.101.8
भरतस्य वरस्त्रीषु पुत्राः संजज्ञिरे पृथक् ।
नाभ्यनन्दत्तदा राजा नानुरूपा ममेति तान् ॥ १.१०१.८ ॥
บรรดาโอรสเกิดแก่ภรตจากมเหสีเอกของพระองค์ แต่พระราชาไม่ทรงยอมรับพวกเขาในเวลานั้น โดยตรัสว่าพวกเขาไม่คู่ควรกับพระองค์
1.101.9
ततस्तान्मातरः क्रुद्धाः पुत्रान्निन्युर्यमक्षयम् ।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य वितथं पुत्रजन्म तत् ॥ १.१०१.९ ॥
ต่อมา มารดาของพวกเขาด้วยความโกรธ ได้ส่งโอรสเหล่านั้นไปยังที่อยู่ของยม ด้วยเหตุนั้นการให้กำเนิดโอรสของพระราชาจึงไร้ผล
1.101.10
ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा ।
लेभे पुत्रं भरद्पाजाद्भुमन्युं नाम भारत ॥ १.१०१.१० ॥
ต่อมา ภรตประกอบพิธียัญอันยิ่งใหญ่ และได้โอรสชื่อภุมัญยุจากภรัทวาช โอ้ ภารตะ
1.101.11
ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः ।
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ १.१०१.११ ॥
จากนั้น ภรตทรงทราบว่าพระองค์มีโอรสแล้ว โอรสผู้เป็นที่รื่นรมย์ของวงศ์เปารวะ โอ้ ผู้ประเสริฐแห่งภรต จึงทรงอภิเษกภุมัญยุเป็นมกุฎราชกุมาร
1.101.12
ततो दिविरथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः ।
सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा ॥ १.१०१.१२ ॥
ต่อมา ภุมัญยุมีโอรสชื่อทิวิรถ และยังมีสุโหตระ สุโหตา สุหวิ และสุยชุด้วย
1.101.13
पुष्करिण्यामृचीकश्च भुमन्योरभवन्सुताः ।
तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम् ॥ १.१०१.१३ ॥
จากมเหสีปุษกริณี ภุมัญยุมีโอรสคือฤจีกะและคนอื่นๆ ในหมู่พวกเขา สุโหตระผู้เป็นพี่คนโตได้ครองราชอาณาจักรของบรรดาผู้ปกครองแผ่นดิน
1.101.14
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः ।
सुहोत्रः पृथिवीं कृत्स्नां बुभुजे सागराम्बराम् ॥ १.१०१.१४ ॥
สุโหตระได้บูชายัญหลายครั้ง รวมทั้งราชสูยะ อัศวเมธ และพิธีโสมอื่นๆ และได้ปกครองแผ่นดินทั้งหมด มีมหาสมุทรเป็นผ้าคลุมกาย
1.101.15
पूर्णां हस्तिगवाश्वैश्च बहुरत्नसमाकुलाम् ।
ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता ॥ १.१०१.१५ ॥
แผ่นดินเต็มไปด้วยช้าง โค และม้า และเต็มด้วยอัญมณีมากมาย ดูเหมือนจะจมลง ถูกกดทับด้วยภาระอันหนักหน่วงภายใต้การปกครองของพระองค์
1.101.16
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम् ।
सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः ॥ १.१०१.१६ ॥
แผ่นดินนั้นเต็มไปด้วยช้าง ม้า และรถศึก และประชากรหนาแน่นมาก ขณะที่พระราชาสุโหตระปกครองราษฎรด้วยธรรม
1.101.17
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः ।
प्रवृद्धजनसस्या च सर्वदैव व्यरोचत ॥ १.१०१.१७ ॥
แผ่นดินนั้นมีเจดีย์และเสาพิธีนับร้อยนับพัน ผู้คนและพืชผลเพิ่มพูนอยู่เสมอ จึงรุ่งเรืองตลอดเวลา
1.101.18
ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः ।
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत ॥ १.१०१.१८ ॥
มเหสีผู้เป็นเชื้อสายอิกษวากุได้ให้กำเนิดแก่สุโหตระ ผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน คืออชมีฒ สุมีฒ และ โอ้ ภารตะ ปุรุมีฒ
1.101.19
अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः ।
षट् पुत्रान्सोप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत ॥ १.१०१.१९ ॥
อชมีฒเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่พวกเขา และวงศ์ตระกูลก็ตั้งมั่นในพระองค์ โอ้ ภารตะ พระองค์มีโอรสหกคนจากมเหสีสามพระองค์
1.101.20
ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुष्यन्तपरमेष्ठइनौ ।
केशिन्यजनयज्जह्नुं सुतौ च जनरूषिणौ ॥ १.१०१.२० ॥
ฤกษะให้กำเนิดทุษยันต์และปรเมษฐินจากธูมินีและนีลี เกศินีให้กำเนิดชหนุ และโอรสสองคนคือชนรูษินและ
1.101.21
विदुः संवरणं वीरमृक्षाद्राथन्तरीसुतम् ।
तथेमे सर्वपञ्चाला दुष्यन्तपरमेष्ठिनोः।
अन्वयाः कुशिका राजञ्जन्होरमिततेजसः ॥ १.१०१.२१ ॥
วีรบุรุษสังวรณะ เป็นที่รู้กันว่าเป็นโอรสของฤกษะและราถันตรี และในทำนองเดียวกัน ปัญจาลทั้งหมดนี้เป็นสืบเชื้อสายมาจากทุษยันตะและปรเมษฐิน ข้าแต่พระราชา กุศิกะทั้งหลายเป็นเชื้อสายของชาหนุผู้มีเดชานุภาพหาประมาณมิได้
1.101.22
जनरूषणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम् ।
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव ॥ १.१०१.२२ ॥
ผู้คนกล่าวกันว่า ฤกษะเป็นโอรสคนโตของชนรูษณะ และเป็นเจ้าแห่งมนุษย์ ข้าแต่พระราชา จากฤกษะนั้นได้เกิดสังวรณะ ผู้สืบต่อวงศ์ของพระองค์
1.101.23
आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुन्धराम् ।
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति नः श्रुतम् ॥ १.१०१.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา พวกเราได้ฟังมาว่า ในขณะที่สังวรณะ โอรสของฤกษะ ปกครองแผ่นดิน ได้เกิดความพินาศครั้งใหญ่แก่ประชาชน
1.101.24
व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तदा ।
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम् ॥ १.१०१.२४ ॥
แล้วแคว้นนั้นก็แตกสลายลง ถูกความพินาศนานาชนิดถล่มทลาย ถูกความหิวและความตาย ฝนแล้ง และโรคภัยต่างๆ กระหน่ำซ้ำเติม
1.101.25
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च ।
चालयन्वसुधां चेमां बलेन चतुरङ्गिणा ॥ १.१०१.२५ ॥
พวกเขาได้ทำลายชาวภารตะและกองทัพของศัตรู และด้วยกำลังของกองทัพสี่เหล่า พวกเขาได้ทำให้แผ่นดินนี้สั่นสะเทือน
1.101.26
अभ्ययात्तं च पाञ्चल्यो विजित्य तरसा महीम् ।
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत् ॥ १.१०१.२६ ॥
กษัตริย์แห่งปาญจาละได้รุกรานแผ่นดินอย่างรวดเร็ว พิชิตไปทั่ว แล้วยกทัพมาโจมตีสังวรณะ และด้วยกองทัพอักษุหิณีสิบกอง ท่านได้เอาชนะสังวรณะในการรบ
1.101.27
ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः ।
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात् ॥ १.१०१.२७ ॥
แล้วพระราชาสังวรณะพร้อมด้วยมเหสี อมาตย์ บุตร และมิตรสหาย ก็หนีไปจากภยันตรายอันใหญ่หลวงนั้น
1.101.28
ते प्रतीचीं पराभूताः प्रपन्ना भारता दिशम् ।
सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसंस्तदा।
नदीविपयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः ॥ १.१०१.२८ ॥
ชาวภารตะพ่ายแพ้ จึงหันไปทางทิศตะวันตก แล้วไปพำนักอยู่ในป่าทึบของแม่น้ำสินธุอันยิ่งใหญ่ ที่ริมฝั่งแม่น้ำ ใกล้ภูเขาแห่งหนึ่ง
1.101.29
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः ।
तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.१०१.२९ ॥
ที่นั่น ชาวภารตะได้พำนักอยู่เป็นเวลานาน หลบภัยอยู่ในที่ซึ่งเข้าถึงได้ยาก ขณะที่พวกเขาอาศัยอยู่ที่นั่น ได้ล่วงเลยไปหนึ่งพันปี
1.101.30
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः ।
तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.१०१.३० ॥
ครั้งนั้น ฤๅษีวสิษฐะผู้ทรงพลังได้เข้ามาหาชาวภารตะ เมื่อท่านมาถึง พวกเขาก็ออกไปต้อนรับด้วยความเคารพ และกราบไหว้ท่านด้วยความนอบน้อม
1.101.31
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा ।
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे ॥ १.१०१.३१ ॥
ครั้งนั้น ชาวภารตะทั้งหมดได้นำน้ำอรรฆ์มาถวายท่าน และหลังจากรายงานทุกสิ่งแก่ฤๅษีผู้รุ่งโรจน์แล้ว ก็ต้อนรับท่านด้วยความยกย่อง
1.101.32
तमासने चोपविष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा ।
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतेमहि ॥ १.१०१.३२ ॥
ครั้งนั้น พระราชาเองได้เลือกท่านผู้ประทับบนอาสนะ ตรัสว่า "ขอให้ท่านเป็นปุโรหิตของพวกเรา เพื่อความสำเร็จแห่งราชอาณาจักร พวกเราจะขวนขวาย"
1.101.33
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत ।
अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम् ॥ १.१०१.३३ ॥
วสิษฐะก็รับคำชาวภารตะว่า "โอม" เช่นกัน แล้วท่านจึงอภิเษกเผ่าเปารวะให้เป็นจักรพรรดิเหนือกษัตริย์ทั้งปวง
1.101.34
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ।
भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोतोतमम् ॥ १.१०१.३४ ॥
พวกเราได้ฟังมาว่า เมืองนี้เป็นยอดแห่งเขาของแผ่นดินทั้งมวล เป็นนครอันเลิศที่ชาวภารตะเคยอาศัยอยู่แต่ก่อน ท่านได้ปกครองนครนั้น
1.101.35
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः ।
ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः ॥ १.१०१.३५ ॥
อีกครั้ง ท่านทำให้บรรดากษัตริย์ทั่วแผ่นดินต้องส่งส่วยบรรณาการ แล้วผู้มีพลังยิ่งใหญ่นั้น หลังจากได้แผ่นดินคืนมาแล้ว ก็ประกอบพิธีบูชายัญอีกครั้ง
1.101.36
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
ततः संवरणात्सौरी तपती सुषुवे कुरुम् ॥ १.१०१.३६ ॥
อชมีฒะได้ประกอบพิธียัญอันยิ่งใหญ่หลายครั้ง พร้อมทั้งถวายทักษิณามากมาย จากนั้น ตปตีธิดาของพระอาทิตย์ ได้ให้กำเนิดกุรุแก่สังวรณะ
1.101.37
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे ।
महिम्ना तस्य कुरवो लेभिरे प्रत्ययं भृशम्।
तस्य नाम्नाऽभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलं ॥ १.१०१.३७ ॥
ประชาชนทั้งหมด เห็นว่าท่านเป็นผู้รู้ธรรม จึงเลือกท่านให้ขึ้นครองราชย์ ด้วยพระบารมีของท่าน ชาวกุรุจึงมีความเชื่อมั่นอย่างยิ่ง แคว้นบนแผ่นดินนั้นได้รับชื่อตามพระนามของท่านว่า กุรุชางคละ
1.101.38
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः ।
अश्ववन्तमभिष्यन्तं तथा चैत्ररथं मुनिम् ॥ १.१०१.३८ ॥
ท่านผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ได้ทำให้กุรุเกษตรศักดิ์สิทธิ์ด้วยตบะของท่าน และทำให้อัศววันตะ อภิษยันตะ และฤๅษีไจตรรถะเป็นเช่นนั้นด้วย
1.101.39
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुम ।
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी ॥ १.१०१.३९ ॥
พวกเราได้ยินเรื่องพระชนเมชัยผู้มีชื่อเสียง และบุตรของท่านมาแล้ว วาหินีผู้มีจิตใจสูงส่งได้ให้กำเนิดบุตรทั้งห้าคนนี้
1.101.40
अविक्षितः परिक्षित्तु शबलाश्वस्तु वीर्यवान् ।
आदिराजो विराजश्च शाल्मलिश्च महाबलः ॥ १.१०१.४० ॥
อวิกษิต ปริกษิต ศพลาศวะผู้เข้มแข็ง อาทิราชะ วิราชะ และศาลมลีผู้มีกำลังมหาศาล
1.101.41
उच्चैःश्रवा भङ्गकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः ।
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः।
जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महारथाः ॥ १.१०१.४१ ॥
อุจจัยศรัส ภังคการะ และชิตาริซึ่งเป็นองค์ที่แปด ได้รับการจดจำไว้ ในสายวงศ์ของบุคคลเหล่านี้ พวกเขาเป็นที่เลื่องลือด้วยคุณลักษณะอันเกิดจากกรรมของตน ได้แก่ ชนเมชัยและอีกหกองค์ รวมทั้งมหารถผู้ยิ่งใหญ่อื่นๆ เช่นกัน
1.101.42
परीक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
कक्षसेनोग्रसेनौ तु चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥ १.१०१.४२ ॥
บุตรทั้งหมดของปริกษิตล้วนเชี่ยวชาญในธรรมและทรัพย์ ได้แก่ กักษเสนะ อุครเสนะ และจิตรเสนะผู้มีพลัง
1.101.43
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः ।
जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः ॥ १.१०१.४३ ॥
อินทรเสนะ สุเษนะ และภีมเสนะ ตามนาม เป็นบุตรของชนเมชัย เลื่องชื่อในโลกและมีพลังมหาศาล
1.101.44
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च ।
निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली ॥ १.१०१.४४ ॥
ธฤตราษฏร์ผู้เป็นบุตรคนแรก ปาณฑุ พาหลีกะ นิษธะผู้มีเดชรุ่งเรือง และชัมพูนทะผู้มีพลังเช่นกัน
1.101.45
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः ।
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वभूतहिते रताः ॥ १.१०१.४५ ॥
กุณโฑทระ ปทาติ และวสาติองค์ที่แปด ท่านว่าเป็นที่จดจำ ทั้งหมดเชี่ยวชาญในธรรมและทรัพย์ ยินดีในความผาสุกของสรรพสัตว์
1.101.46
धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः ।
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः ॥ १.१०१.४६ ॥
ธฤตราษฎร์ได้ขึ้นครองราชย์ โอรสของพระองค์คือกุณฑิกะ หัสตินเวตรกะ กราถะ และองค์ที่ห้าคือกุณฑินะ
1.101.47
हविश्रवास्तथेन्द्राभो भुमन्युश्चापराजितः ।
धृतराष्ट्रसुतानां तु त्रीनेतान्प्रथितान्भुवि ॥ १.१०१.४७ ॥
หวิศรวัส อินทราภะ ภูมันยุ และอปราชิตา ทั้งสามนี้เป็นที่เลื่องลือในโลกในบรรดาบุตรของธฤตราษฏร์
1.101.48
प्रतीपं धर्मनेत्रं च सुनेत्रं चापि भारत ।
प्रतीपः प्रथितस्तेषां बभूवाप्रतिमो भुवि ॥ १.१०१.४८ ॥
ข้าแต่พระภารตะ ปรตีป ธรรมเนตร และสุเนตร ในบรรดาพวกเขา ปรตีปเป็นที่เลื่องชื่อ ไม่มีใครเทียบได้ในโลก
1.101.49
प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ ।
देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.४९ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นเลิศแห่งภารตวงศ์ ปรตีปมีบุตรสามคน ได้แก่ เทวาปิ ศานตนุ และพาหลีกะผู้เป็นมหารถี
1.101.50
देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्महितेप्सया ।
शन्तनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.५० ॥
เทวาปิออกบวชเพื่อปรารถนาความผาสุกแห่งธรรม ศานตนุได้ครองแผ่นดิน ส่วนพาหลีกะผู้เป็นมหารถีก็ได้ราชอาณาจักรเช่นกัน
1.101.51
भरतस्यान्वयास्त्वेते देवकल्पा महारथाः ।
बभूवुर्ब्रह्मकल्पाश्च बहवो राजसत्तमाः ॥ १.१०१.५१ ॥
มหารถีเหล่านี้ในสายตระกูลภารตะเปรียบดั่งเทพเจ้า และกษัตริย์ผู้ประเสริฐจำนวนมากก็เปรียบดั่งพราหมณ์
1.101.52
एवंविधा महाभागा देवरूपाः प्रहारिणः ।
अन्ववाये महाराज ऐलवंशविवर्धनाः ॥ १.१०१.५२ ॥
ข้าแต่มหาราชา วีรบุรุษผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ มีรูปลักษณ์ดั่งเทพเช่นนี้ เกิดในวงศ์นั้น และได้เพิ่มพูนราชวงศ์ไอละ
1.101.53
गङ्गातीरं समागम्य दीक्षितो जनमेजय ।
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च ॥ १.१०१.५३ ॥
ข้าแต่ชนเมชัย ท่านได้มาถึงฝั่งแม่น้ำคงคาและชำระตนให้บริสุทธิ์ จากนั้นทรงประกอบพิธีอัศวเมธนับพัน และพิธีวาชเปยะนับร้อย
1.101.54
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ।
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थानां सोमवत्पुनः ॥ १.१०१.५४ ॥
ท่านได้ประกอบยัญใหญ่อีกครั้ง ซึ่งเสร็จสมบูรณ์ด้วยทักษิณาอันประเสริฐ ท่านประกอบพิธีอัคนิษโฏมะ อติราตระ และอุกถยะอีกครั้ง เช่นเดียวกับพิธีโสม
1.101.55
वाजपेयेष्टिसत्राणां सहस्रैश्च सुसंभृतैः ।
दृष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः ॥ १.१०१.५५ ॥
เมื่อเห็นพิธีวาชเปยะ อิษฏิ และสัตรนับพันที่จัดเตรียมไว้อย่างดี พระราชาผู้เป็นบุตรของศกุนตลาได้ให้พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งอิ่มเอิบด้วยทรัพย์
1.101.56
पुनः सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ।
जम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः ॥ १.१०१.५६ ॥
ภรตผู้เลื่องชื่อยิ่งได้ถวายดอกบัวทองคำชมพูนทะบริสุทธิ์หนึ่งพันดอกแก่กัณวะอีกครั้ง
1.101.57
यस्य यूपाः शतव्यामाः परिणाहेऽथ काञ्चनाः ।
सहस्रव्याममुद्वृद्धाः सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः ॥ १.१०१.५७ ॥
เสาพิธีของท่านยาวร้อยวยามะ ทองคำโดยรอบ สูงพันวยามะ ตั้งขึ้นโดยเหล่าเทพพร้อมด้วยพระอินทร์
1.101.58
स्वलङ्कृता भ्राजमानाः सर्वरत्नैर्मनोरमैः ।
हिरण्यं द्विरदानश्वान्महिषोष्ट्रगजाविकम् ॥ १.१०१.५८ ॥
ประดับประดางดงามและรุ่งโรจน์ด้วยรัตนะทั้งปวงอันน่ารื่นรมย์ ได้แก่ ทองคำ ช้าง ม้า ควาย อูฐ ช้าง และแกะ
1.101.59
दासीदासं धनं धान्यं गाः सुशीलाः सवत्सकाः ।
भूमिं यूपसहस्राङ्कां कण्वाय बहुदक्षिणाम् ॥ १.१०१.५९ ॥
ทาสและทาสี ทรัพย์ ธัญญาหาร วัวอันว่านอนสอนง่ายพร้อมลูกวัว และผืนดินที่ทำเครื่องหมายด้วยเสาพิธีนับพัน มอบแก่กัณวะพร้อมทักษิณาอันมากมาย
1.101.60
बहूनां ब्रह्मकल्पानां धनं दत्त्वा क्रतून्बहून् ।
ग्रामान्गृहाणि शुभ्राणि कोटिशोथाददत्तदा ॥ १.१०१.६० ॥
หลังจากให้ทรัพย์แก่พราหมณ์ผู้เปรียบดั่งพระพรหมจำนวนมาก และประกอบพิธียัญหลายครั้ง ท่านจึงได้ถวายหมู่บ้านและเรือนอันงดงามเป็นโกฏิ
1.101.61
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
भरतस्यान्वये जाता देवकल्पा महारथाः ॥ १.१०१.६१ ॥
จากภรตะจึงเกิดเกียรติยศแห่งภารตี อันเป็นเหตุให้วงศ์นี้ถูกเรียกว่าภารตะ ในสายแห่งภรตะ มีมหารถีผู้ยิ่งใหญ่เกิดขึ้น เสมือนเทพเจ้า
1.101.62
बहवो ब्रह्मकल्पाश्च बभूवुः क्षत्रसत्तमाः ।
तेषामपरिमेयानि नामधेयानि सन्त्युत ॥ १.१०१.६२ ॥
มีกษัตริย์ผู้ประเสริฐที่สุดจำนวนมาก เสมือนพราหมณ์ได้อุบัติขึ้น นามของพวกเขานับไม่ถ้วน
1.101.63
तेषां कुले यथा मुख्यान्कीर्तयिष्यामि भारत ।
महाभागान्देवकल्पान्सत्यार्जवपरायणान् ॥ १.१०१.६३ ॥
ข้าแต่ภารตะ ข้าจะกล่าวถึงผู้เด่นที่สุดในวงศ์ของพวกเขา ผู้มีบุญยิ่ง เสมือนเทพเจ้า ผู้ยึดมั่นในความจริงและความซื่อตรง