ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.101.1
दुष्यन्ताद्भरतो राज्यं यथान्यायमवाप सः ।
तस्य तत्प्रथितं कर्म प्रावर्तत महात्मनः ॥ १.१०१.१ ॥
ଦୁଷ୍ମନ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଭରତ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ। ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କର୍ମ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।
1.101.2
भास्वरं दिव्यमजितं लोकसंनादनं महत् ।
स विजित्य महीपालांश्चकार वशवर्तिनः ॥ १.१०१.२ ॥
ତାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦିବ୍ୟ, ଅଜେୟ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ମହାନ ଯଶ ଥିଲା। ସେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଜିଣି ବଶରେ ଆଣିଲେ।
1.101.3
चचार च सतां धर्मं प्राप्य चानुत्तमं यशः ।
स राजा चक्रवर्त्यासीत्सार्वभौमः प्रतापवान् ॥ १.१०१.३ ॥
ସେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କଲେ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯଶ ପାଇଲେ। ସେ ରାଜା ଚକ୍ରବର୍ତୀ, ସାର୍ବଭୌମ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ।
1.101.4
ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्यथा शक्रो मरुत्पतिः ।
याजयामास तं कण्वो दक्षवद्भूरिदक्षिणम् ॥ १.१०१.४ ॥
ମରୁତ୍ପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସେ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଦକ୍ଷଙ୍କ ପରି ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ କଣ୍ୱ ତାଙ୍କଠାରୁ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ।
1.101.5
श्रीमद्गोविततं नाम वाजिमेधमवाप सः ।
यस्मिन्सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ॥ १.१०१.५ ॥
ଶ୍ରୀମାନ ଗୋବିତତ ନାମକ ଅଶ୍ୱମେଧ ସେ କଲେ। ସେଥିରେ ଭରତ କଣ୍ୱଙ୍କୁ ହଜାରେ ପଦ୍ମ ଦେଲେ।
1.101.6
सोऽश्वमेधशतैरीजे यमुनामनु तीरगः ।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः ॥ १.१०१.६ ॥
ଯମୁନା କୂଳରେ ରହି ସେ ଶହେ ଅଶ୍ୱମେଧ କଲେ; ସରସ୍ୱତୀରେ ତିନିଶହ ଓ ଗଙ୍ଗାରେ ଚାରିଶହ।
1.101.7
दौष्यन्तिर्भरतो यज्ञैरीजे शाकुन्तलो नृपः ।
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः ॥ १.१०१.७ ॥
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶକୁନ୍ତଳାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଭରତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କଲେ; ତେଣୁ ଭରତବଂଶର ମହାଯଶ ବ୍ୟାପିଗଲା।
1.101.8
भरतस्य वरस्त्रीषु पुत्राः संजज्ञिरे पृथक् ।
नाभ्यनन्दत्तदा राजा नानुरूपा ममेति तान् ॥ १.१०१.८ ॥
ଭରତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ ପୃଥକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; କିନ୍ତୁ ରାଜା ସେମାନେ ମୋ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି କହି ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ନାହିଁ।
1.101.9
ततस्तान्मातरः क्रुद्धाः पुत्रान्निन्युर्यमक्षयम् ।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य वितथं पुत्रजन्म तत् ॥ १.१०१.९ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ମାତାମାନେ ସେହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ସେଥିରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କର ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା।
1.101.10
ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा ।
लेभे पुत्रं भरद्पाजाद्भुमन्युं नाम भारत ॥ १.१०१.१० ॥
ତା'ପରେ ମହାନ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଭରତ, ହେ ଭାରତ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କଠାରୁ ଭୁମନ୍ୟୁ ନାମକ ପୁତ୍ର ଲାଭ କଲେ।
1.101.11
ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः ।
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ १.१०१.११ ॥
ତା'ପରେ ନିଜକୁ ପୁତ୍ରବାନ ଜାଣି ପୌରବ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଭରତ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୁମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ପଦରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ।
1.101.12
ततो दिविरथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः ।
सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा ॥ १.१०१.१२ ॥
ତା'ପରେ ଭୁମନ୍ୟୁଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦିବିରଥ ନାମକ ହେଲେ; ଏବଂ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତା, ସୁହବି ଓ ସୁଯଜୁ ମଧ୍ୟ (ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେଲେ)।
1.101.13
पुष्करिण्यामृचीकश्च भुमन्योरभवन्सुताः ।
तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम् ॥ १.१०१.१३ ॥
ପୁଷ୍କରିଣୀଠାରୁ ଭୁମନ୍ୟୁଙ୍କର ଋଚୀକ ପ୍ରଭୃତି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସୁହୋତ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ।
1.101.14
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः ।
सुहोत्रः पृथिवीं कृत्स्नां बुभुजे सागराम्बराम् ॥ १.१०१.१४ ॥
ରାଜସୂୟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ସବ ଦ୍ୱାରା ସେ ଯଜ୍ଞ କଲା। ସମୁଦ୍ରକୁ ବସ୍ତ୍ର କରିଥିବା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ସୁହୋତ୍ର ଭୋଗିଲା।
1.101.15
पूर्णां हस्तिगवाश्वैश्च बहुरत्नसमाकुलाम् ।
ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता ॥ १.१०१.१५ ॥
ହାତୀ, ଗାଈ, ଘୋଡାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅତି ଭାରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଯେପରି ବୁଡ଼ିଗଲା।
1.101.16
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम् ।
सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः ॥ १.१०१.१६ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟରେ ଅତି ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ପୃଥିବୀ, ସେତେବେଳେ ରାଜା ସୁହୋତ୍ର ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜା ଶାସନ କରିବା ସମୟରେ (ଏପରି ଥିଲା)।
1.101.17
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः ।
प्रवृद्धजनसस्या च सर्वदैव व्यरोचत ॥ १.१०१.१७ ॥
ଶହ ହଜାର ଚୈତ୍ୟ ଓ ଯୂପ ଚିହ୍ନରେ ଅଙ୍କିତ ସେହି ପୃଥିବୀ, ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ଲୋକ ଓ ଶସ୍ୟରେ ସର୍ବଦା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
1.101.18
ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः ।
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत ॥ १.१०१.१८ ॥
ଐକ୍ଷ୍ୱାକୀ ରାଣୀ ପୃଥିବୀପତି ସୁହୋତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଅଜମୀଢ଼, ସୁମୀଢ଼ ଓ ହେ ଭାରତ, ପୁରୁମୀଢ଼ଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.101.19
अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः ।
षट् पुत्रान्सोप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत ॥ १.१०१.१९ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ ଅଜମୀଢ; ତାଙ୍କଠାରେ ହିଁ ବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ହେ ଭାରତ, ସେ ତିନି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ଛଅ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.101.20
ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुष्यन्तपरमेष्ठइनौ ।
केशिन्यजनयज्जह्नुं सुतौ च जनरूषिणौ ॥ १.१०१.२० ॥
ଋକ୍ଷ ଧୂମିନୀଙ୍କଠାରୁ ଏବଂ ନୀଲୀଙ୍କଠାରୁ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। କେଶିନୀ ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଜନରୂଷିଣ ଓ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.101.21
विदुः संवरणं वीरमृक्षाद्राथन्तरीसुतम् ।
तथेमे सर्वपञ्चाला दुष्यन्तपरमेष्ठिनोः।
अन्वयाः कुशिका राजञ्जन्होरमिततेजसः ॥ १.१०१.२१ ॥
ବୀର ସଂବରଣଙ୍କୁ ଋକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ରାଥାନ୍ତରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ସେହିପରି ଏହି ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କ ବଂଶଧର; ହେ ରାଜନ, କୁଶିକମାନେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଜହ୍ନୁଙ୍କ ବଂଶଧର।
1.101.22
जनरूषणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम् ।
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव ॥ १.१०१.२२ ॥
ଜନରୂଷଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଋକ୍ଷଙ୍କୁ ଲୋକେ ଜନାଧିପ କହନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ଋକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ସଂବରଣ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ଆପଣଙ୍କ ବଂଶକୁ ଚଳାଇଥିଲେ।
1.101.23
आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुन्धराम् ।
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति नः श्रुतम् ॥ १.१०१.२३ ॥
ହେ ରାଜନ, ଋକ୍ଷପୁତ୍ର ସଂବରଣ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ମହା ବିନାଶ ଘଟିଥିଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
1.101.24
व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तदा ।
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम् ॥ १.१०१.२४ ॥
ସେତେବେଳେ ନାନା ପ୍ରକାର ବିନାଶରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଗଲା; କ୍ଷୁଧା ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ଅନାବୃଷ୍ଟି ଏବଂ ରୋଗରେ ତାହା ଆହତ ହେଲା।
1.101.25
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च ।
चालयन्वसुधां चेमां बलेन चतुरङ्गिणा ॥ १.१०१.२५ ॥
ସେମାନେ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେନାକୁ ବଧ କଲେ; ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାର ବଳରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇଲେ।
1.101.26
अभ्ययात्तं च पाञ्चल्यो विजित्य तरसा महीम् ।
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत् ॥ १.१०१.२६ ॥
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀ ଜୟ କରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଦଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କଲେ।
1.101.27
ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः ।
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात् ॥ १.१०१.२७ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ସଂବରଣ ପତ୍ନୀ, ଅମାତ୍ୟ, ପୁତ୍ର ଓ ସୁହୃଦଗଣଙ୍କ ସହିତ ସେହି ମହାଭୟରୁ ପଳାଇଲେ।
1.101.28
ते प्रतीचीं पराभूताः प्रपन्ना भारता दिशम् ।
सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसंस्तदा।
नदीविपयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः ॥ १.१०१.२८ ॥
ପରାଜିତ ସେହି ଭରତମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ମହାନଦୀ ସିନ୍ଧୁର ଏକ ଝୋପରେ, ନଦୀତଟର ଶେଷରେ, ପର୍ବତ ନିକଟରେ ବାସ କଲେ।
1.101.29
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः ।
तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.१०१.२९ ॥
ସେଠାରେ ଭରତମାନେ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ବହୁ କାଳ ବାସ କଲେ; ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷ ବିତିଗଲା।
1.101.30
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः ।
तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.१०१.३० ॥
ତା'ପରେ ଭଗବାନ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ ଭରତମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ସେ ଆସିବାରୁ ଭରତମାନେ ଯତ୍ନରେ ଆଗେଇ ଯାଇ ଅଭିବାଦନ କଲେ।
1.101.31
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा ।
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे ॥ १.१०१.३१ ॥
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଭରତବଂଶୀୟେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଣିଲେ; ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷିଙ୍କୁ ସବୁ ଜଣାଇ ସତ୍କାରରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
1.101.32
तमासने चोपविष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा ।
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतेमहि ॥ १.१०१.३२ ॥
ଆସନରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ରାଜା ନିଜେ ବରଣ କଲେ: "ଆପଣ ଆମ ପୁରୋହିତ ହୁଅନ୍ତୁ; ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଯତ୍ନ କରିବୁ।"
1.101.33
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत ।
अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम् ॥ १.१०१.३३ ॥
"ଓମ୍" କହି ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ଭରତମାନଙ୍କ କଥା ମାନିଲେ; ପରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ସମ୍ରାଟ ଭାବେ ପୌରବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
1.101.34
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ।
भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोतोतमम् ॥ १.१०१.३४ ॥
"ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଶୃଙ୍ଗର ଅଗ୍ରଭାଗ ପରି" ଏହା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ପୂର୍ବେ ଭରତମାନେ ବସବାସ କରିଥିବା ସେହି ଉତ୍ତମ ନଗରୀ ସେ ଶାସନ କଲେ।
1.101.35
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः ।
ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः ॥ १.१०१.३५ ॥
ପୁଣି ସେ ସମସ୍ତ ଭୂପତିଙ୍କୁ କର ଦେଉଥିବା କଲେ; ପରେ ସେହି ମହାବଳୀ ପୃଥିବୀ ପୁଣି ପାଇ ପୁଣି ଯଜ୍ଞ କଲେ।
1.101.36
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
ततः संवरणात्सौरी तपती सुषुवे कुरुम् ॥ १.१०१.३६ ॥
ଅଜମୀଢ଼ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହ ବହୁ ମହାଯଜ୍ଞ କଲେ; ତା'ପରେ ସଂବରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକନ୍ୟା ତପତୀ କୁରୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
1.101.37
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे ।
महिम्ना तस्य कुरवो लेभिरे प्रत्ययं भृशम्।
तस्य नाम्नाऽभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलं ॥ १.१०१.३७ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ବୋଲି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ତାଙ୍କୁ ରାଜପଦରେ ବରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ମହିମାରେ କୁରୁମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଲେ। ତାଙ୍କ ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ସେ ଦେଶ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା।
1.101.38
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः ।
अश्ववन्तमभिष्यन्तं तथा चैत्ररथं मुनिम् ॥ १.१०१.३८ ॥
ସେହି ମହାତପସ୍ୱୀ ତପସ୍ୟାରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କଲେ। ସେହିପରି ଅଶ୍ୱବନ୍ତ, ଅଭିଷ୍ୟନ୍ତ ଓ ଚୈତ୍ରରଥ ମୁନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ପବିତ୍ର କଲେ)।
1.101.39
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुम ।
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी ॥ १.१०१.३९ ॥
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜନମେଜୟ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ସେହି ମନସ୍ୱିନୀ ବାହିନୀଙ୍କଠାରୁ ଏହି ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
1.101.40
अविक्षितः परिक्षित्तु शबलाश्वस्तु वीर्यवान् ।
आदिराजो विराजश्च शाल्मलिश्च महाबलः ॥ १.१०१.४० ॥
ଅବିକ୍ଷିତ ଓ ପରିକ୍ଷିତ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଶବଳାଶ୍ୱ, ଆଦିରାଜ, ବିରାଜ ଓ ମହାବଳ ଶାଲ୍ମଳି।
1.101.41
उच्चैःश्रवा भङ्गकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः ।
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः।
जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महारथाः ॥ १.१०१.४१ ॥
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା, ଭଙ୍ଗକାର ଓ ଅଷ୍ଟମ ଜିତାରି ସ୍ମରଣୀୟ। ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ କର୍ମଜ ଗୁଣରେ ସେମାନେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ — ଜନମେଜୟ ପ୍ରମୁଖ ସାତ ଏବଂ ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀ।
1.101.42
परीक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
कक्षसेनोग्रसेनौ तु चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥ १.१०१.४२ ॥
ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ। କକ୍ଷସେନ, ଉଗ୍ରସେନ ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଚିତ୍ରସେନ।
1.101.43
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः ।
जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः ॥ १.१०१.४३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସେନ, ସୁଷେଣ ଓ ଭୀମସେନ ନାମର, ଜନମେଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ; ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାବଳଶାଳୀ ଥିଲେ।
1.101.44
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च ।
निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली ॥ १.१०१.४४ ॥
ପ୍ରଥମଜାତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ, ବାହ୍ଲୀକ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନିଷଧ ଏବଂ ବଳବାନ ଜାମ୍ବୂନଦ।
1.101.45
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः ।
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वभूतहिते रताः ॥ १.१०१.४५ ॥
କୁଣ୍ଡୋଦର, ପଦାତି ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ବସାତି ସ୍ମୃତ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମାର୍ଥକୁଶଳ, ସର୍ବଭୂତହିତରେ ରତ।
1.101.46
धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः ।
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः ॥ १.१०१.४६ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ କୁଣ୍ଡିକ, ହସ୍ତୀ, ବିତର୍କ, କ୍ରାଥ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ କୁଣ୍ଡିନ।
1.101.47
हविश्रवास्तथेन्द्राभो भुमन्युश्चापराजितः ।
धृतराष्ट्रसुतानां तु त्रीनेतान्प्रथितान्भुवि ॥ १.१०१.४७ ॥
ହବିଶ୍ରବା, ଇନ୍ଦ୍ରାଭ, ଭୁମନ୍ୟୁ ଏବଂ ଅପରାଜିତ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ତିନି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
1.101.48
प्रतीपं धर्मनेत्रं च सुनेत्रं चापि भारत ।
प्रतीपः प्रथितस्तेषां बभूवाप्रतिमो भुवि ॥ १.१०१.४८ ॥
ହେ ଭାରତ, ପ୍ରତୀପ, ଧର୍ମନେତ୍ର ଏବଂ ସୁନେତ୍ର ମଧ୍ୟ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତୀପ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଅତୁଳନୀୟ ହେଲେ।
1.101.49
प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ ।
देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.४९ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ପ୍ରତୀପଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲେ: ଦେବାପି, ଶନ୍ତନୁ ଓ ମହାରଥୀ ବାହ୍ଲୀକ।
1.101.50
देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्महितेप्सया ।
शन्तनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.५० ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦେବାପି ଧର୍ମହିତ କାମନାରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଶନ୍ତନୁ ପୃଥିବୀ ପାଇଲେ, ଏବଂ ମହାରଥୀ ବାହ୍ଲୀକ ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ।
1.101.51
भरतस्यान्वयास्त्वेते देवकल्पा महारथाः ।
बभूवुर्ब्रह्मकल्पाश्च बहवो राजसत्तमाः ॥ १.१०१.५१ ॥
ଭରତଙ୍କ ବଂଶରେ ଏହି ମହାରଥୀମାନେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣତୁଲ୍ୟ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ମଧ୍ୟ ହେଲେ।
1.101.52
एवंविधा महाभागा देवरूपाः प्रहारिणः ।
अन्ववाये महाराज ऐलवंशविवर्धनाः ॥ १.१०१.५२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏପରି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଦେବରୂପୀ ଓ ପ୍ରହାରୀ ବୀରମାନେ ସେହି ବଂଶରେ ହୋଇ ଐଳ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।
1.101.53
गङ्गातीरं समागम्य दीक्षितो जनमेजय ।
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च ॥ १.१०१.५३ ॥
ହେ ଜନମେଜୟ, ଗଙ୍ଗାତୀରକୁ ଆସି ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଶହେ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
1.101.54
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ।
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थानां सोमवत्पुनः ॥ १.१०१.५४ ॥
ପୁଣି ସେ ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ସମାପ୍ତ ମହାଯଜ୍ଞ କଲେ; ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ, ଅତିରାତ୍ର ଓ ଉକ୍ଥ ଯଜ୍ଞ ସୋମଯଜ୍ଞ ପରି ପୁଣି କଲେ।
1.101.55
वाजपेयेष्टिसत्राणां सहस्रैश्च सुसंभृतैः ।
दृष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः ॥ १.१०१.५५ ॥
ବାଜପେୟ, ଇଷ୍ଟି ଏବଂ ସତ୍ର ଯଜ୍ଞର ହଜାର ହଜାର ସୁସଜ୍ଜିତ ଆୟୋଜନ ଦେଖି ଶକୁନ୍ତଳାପୁତ୍ର ରାଜା ଧନରେ ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।
1.101.56
पुनः सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ।
जम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः ॥ १.१०१.५६ ॥
ପୁଣି ମହାଯଶସ୍ବୀ ଭରତ କଣ୍ବଙ୍କୁ ଜାମ୍ବୂନଦର ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର ହଜାର ପଦ୍ମ ଦେଲେ।
1.101.57
यस्य यूपाः शतव्यामाः परिणाहेऽथ काञ्चनाः ।
सहस्रव्याममुद्वृद्धाः सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः ॥ १.१०१.५७ ॥
ଯାହାର ଯୂପସମୂହ ଶହେ ବ୍ୟାମ ଲମ୍ବ, ପରିଧିରେ ସୁନାମୟ, ହଜାର ବ୍ୟାମ ଉଚ୍ଚ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଦେବତାମାନେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
1.101.58
स्वलङ्कृता भ्राजमानाः सर्वरत्नैर्मनोरमैः ।
हिरण्यं द्विरदानश्वान्महिषोष्ट्रगजाविकम् ॥ १.१०१.५८ ॥
ଭଲ ଅଳଙ୍କୃତ, ସମସ୍ତ ମନୋହର ରତ୍ନରେ ଝଲସୁଥିବା; ସୁନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ମଇଁଷି, ଓଟ, ହାତୀ ଏବଂ ମେଷ।
1.101.59
दासीदासं धनं धान्यं गाः सुशीलाः सवत्सकाः ।
भूमिं यूपसहस्राङ्कां कण्वाय बहुदक्षिणाम् ॥ १.१०१.५९ ॥
ଦାସ-ଦାସୀ, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ବାଛୁରି ସହିତ ସୁଶୀଳ ଗାଈ, ହଜାର ଯୂପ ଚିହ୍ନିତ ଭୂମି—କଣ୍ବଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ।
1.101.60
बहूनां ब्रह्मकल्पानां धनं दत्त्वा क्रतून्बहून् ।
ग्रामान्गृहाणि शुभ्राणि कोटिशोथाददत्तदा ॥ १.१०१.६० ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ଅନେକଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ, ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରି, ସେତେବେଳେ ସେ କୋଟି କୋଟି ଗ୍ରାମ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୃହ ଦାନ କଲେ।
1.101.61
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
भरतस्यान्वये जाता देवकल्पा महारथाः ॥ १.१०१.६१ ॥
ଭରତଙ୍କଠାରୁ ଭାରତୀ କୀର୍ତ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଥିପାଇଁ ଏହି ବଂଶ ଭାରତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା। ଭରତଙ୍କ ବଂଶରେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ମହାରଥୀମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
1.101.62
बहवो ब्रह्मकल्पाश्च बभूवुः क्षत्रसत्तमाः ।
तेषामपरिमेयानि नामधेयानि सन्त्युत ॥ १.१०१.६२ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଅସୀମ।
1.101.63
तेषां कुले यथा मुख्यान्कीर्तयिष्यामि भारत ।
महाभागान्देवकल्पान्सत्यार्जवपरायणान् ॥ १.१०१.६३ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେମାନଙ୍କ ବଂଶର ପ୍ରମୁଖମାନଙ୍କୁ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଦେବତୁଲ୍ୟ, ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତାରେ ନିଷ୍ଠାବାନମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।