మహాభారతం · అధ్యాయం 1.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.101.1
दुष्यन्ताद्भरतो राज्यं यथान्यायमवाप सः ।
तस्य तत्प्रथितं कर्म प्रावर्तत महात्मनः ॥ १.१०१.१ ॥
దుష్యంతుడి నుండి భరతుడు న్యాయంగా రాజ్యాన్ని పొందాడు. ఆ మహాత్ముని ప్రసిద్ధ కర్మ వ్యాపించింది.
1.101.2
भास्वरं दिव्यमजितं लोकसंनादनं महत् ।
स विजित्य महीपालांश्चकार वशवर्तिनः ॥ १.१०१.२ ॥
అది ప్రకాశవంతమైన, దివ్యమైన, అజేయమైన, లోకాలలో మారుమోగే మహా కీర్తి. అతడు రాజులను జయించి తన వశంలో ఉంచాడు.
1.101.3
चचार च सतां धर्मं प्राप्य चानुत्तमं यशः ।
स राजा चक्रवर्त्यासीत्सार्वभौमः प्रतापवान् ॥ १.१०१.३ ॥
అతడు సజ్జనుల ధర్మాన్ని ఆచరించి, అత్యుత్తమ కీర్తిని పొందాడు. ఆ రాజు చక్రవర్తి, సార్వభౌముడు, ప్రతాపవంతుడు.
1.101.4
ईजे च बहुभिर्यज्ञैर्यथा शक्रो मरुत्पतिः ।
याजयामास तं कण्वो दक्षवद्भूरिदक्षिणम् ॥ १.१०१.४ ॥
మరుత్పతి ఇంద్రుడిలా అతడు అనేక యజ్ఞాలు చేశాడు. దక్షుడిలా విస్తారమైన దక్షిణలతో కణ్వుడు అతనితో యజ్ఞం చేయించాడు.
1.101.5
श्रीमद्गोविततं नाम वाजिमेधमवाप सः ।
यस्मिन्सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ॥ १.१०१.५ ॥
గోవితతం అనే శ్రీమంతమైన అశ్వమేధాన్ని అతడు పొందాడు. అందులో భరతుడు కణ్వునికి వెయ్యి పద్మాలు ఇచ్చాడు.
1.101.6
सोऽश्वमेधशतैरीजे यमुनामनु तीरगः ।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः ॥ १.१०१.६ ॥
యమునా తీరంలో ఉంటూ అతడు నూరు అశ్వమేధాలు చేశాడు; సరస్వతిపై మూడు వందలు, గంగపై నాలుగు వందలు చేశాడు.
1.101.7
दौष्यन्तिर्भरतो यज्ञैरीजे शाकुन्तलो नृपः ।
तस्माद्भरतवंशस्य विप्रतस्थे महद्यशः ॥ १.१०१.७ ॥
దుష్యంతుని కుమారుడు, శకుంతల కుమారుడైన రాజు భరతుడు యజ్ఞాలతో ఆరాధించాడు; అందువల్ల భరతవంశ మహాకీర్తి వ్యాపించింది.
1.101.8
भरतस्य वरस्त्रीषु पुत्राः संजज्ञिरे पृथक् ।
नाभ्यनन्दत्तदा राजा नानुरूपा ममेति तान् ॥ १.१०१.८ ॥
భరతుని శ్రేష్ఠ భార్యల వద్ద వేర్వేరుగా కుమారులు జన్మించారు; కానీ రాజు వారు తనకు తగినవారు కారని వారిని అంగీకరించలేదు.
1.101.9
ततस्तान्मातरः क्रुद्धाः पुत्रान्निन्युर्यमक्षयम् ।
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य वितथं पुत्रजन्म तत् ॥ १.१०१.९ ॥
అప్పుడు కోపించిన తల్లులు ఆ కుమారులను యమలోకానికి పంపారు; ఆ రాజుకు కుమారుల జననం నిష్ఫలమైంది.
1.101.10
ततो महद्भिः क्रतुभिरीजानो भरतस्तदा ।
लेभे पुत्रं भरद्पाजाद्भुमन्युं नाम भारत ॥ १.१०१.१० ॥
అప్పుడు గొప్ప యజ్ఞాలతో ఆరాధిస్తున్న భరతుడు, ఓ భారతా, భరద్వాజుని వలన భుమన్యు అనే కుమారుడిని పొందాడు.
1.101.11
ततः पुत्रिणमात्मानं ज्ञात्वा पौरवनन्दनः ।
भुमन्युं भरतश्रेष्ठ यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ १.१०१.११ ॥
అప్పుడు తనను కుమారుడు కలవాడిగా తెలుసుకొని పౌరవ వంశానందుడైన భరతుడు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, భుమన్యుని యువరాజ పదవిలో అభిషేకించాడు.
1.101.12
ततो दिविरथो नाम भुमन्योरभवत्सुतः ।
सुहोत्रश्च सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा ॥ १.१०१.१२ ॥
అప్పుడు భుమన్యునికి దివిరథుడు అనే కుమారుడు కలిగాడు; సుహోత్రుడు, సుహోతా, సుహవి, సుయజుడు కూడా (అతని కుమారులు).
1.101.13
पुष्करिण्यामृचीकश्च भुमन्योरभवन्सुताः ।
तेषां ज्येष्ठः सुहोत्रस्तु राज्यमाप महीक्षिताम् ॥ १.१०१.१३ ॥
పుష్కరిణి వలన భుమన్యునికి ఋచీకుడు మొదలైన కుమారులు జన్మించారు. వారిలో జ్యేష్ఠుడైన సుహోత్రుడు రాజ్యాధికారాన్ని పొందాడు.
1.101.14
राजसूयाश्वमेधाद्यैः सोऽयजद्बहुभिः सवैः ।
सुहोत्रः पृथिवीं कृत्स्नां बुभुजे सागराम्बराम् ॥ १.१०१.१४ ॥
రాజసూయ, అశ్వమేధ మొదలైన అనేక సవములతో అతడు యజ్ఞం చేశాడు. సముద్రమే వస్త్రంగా గల సమస్త భూమిని సుహోత్రుడు అనుభవించాడు.
1.101.15
पूर्णां हस्तिगवाश्वैश्च बहुरत्नसमाकुलाम् ।
ममज्जेव मही तस्य भूरिभारावपीडिता ॥ १.१०१.१५ ॥
ఏనుగులు, ఆవులు, గుర్రాలతో నిండి, అనేక రత్నాలతో నిండిన భూమి అతని కింద అపారమైన భారంతో పీడింపబడి మునిగిపోయినట్లయింది.
1.101.16
हस्त्यश्वरथसंपूर्णा मनुष्यकलिला भृशम् ।
सुहोत्रे राजनि तदा धर्मतः शासति प्रजाः ॥ १.१०१.१६ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండి, మనుషులతో అధికంగా నిండిన ఆ భూమి, అప్పుడు రాజు సుహోత్రుడు ధర్మంగా ప్రజలను పాలిస్తుండగా (అలా ఉండేది).
1.101.17
चैत्ययूपाङ्किता चासीद्भूमिः शतसहस्रशः ।
प्रवृद्धजनसस्या च सर्वदैव व्यरोचत ॥ १.१०१.१७ ॥
వందల వేల చైత్యాలు, యూపాలతో గుర్తించబడిన ఆ భూమి, పెరిగిన జనులు, పంటలతో ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించింది.
1.101.18
ऐक्ष्वाकी जनयामास सुहोत्रात्पृथिवीपतेः ।
अजमीढं सुमीढं च पुरुमीढं च भारत ॥ १.१०१.१८ ॥
ఐక్ష్వాకి రాణి పృథ్వీపతి సుహోత్రుని ద్వారా అజమీఢుడు, సుమీఢుడు, ఓ భారతా, పురుమీఢుడు అనే వారిని కన్నది.
1.101.19
अजमीढो वरस्तेषां तस्मिन्वंशः प्रतिष्ठितः ।
षट् पुत्रान्सोप्यजनयत्तिसृषु स्त्रीषु भारत ॥ १.१०१.१९ ॥
వారిలో శ్రేష్ఠుడు అజమీఢుడు; అతనిలోనే వంశం స్థిరపడింది. భారతా, అతడు మూడు భార్యల ద్వారా ఆరుగురు కుమారులను కన్నాడు.
1.101.20
ऋक्षं धूमिन्यथो नीली दुष्यन्तपरमेष्ठइनौ ।
केशिन्यजनयज्जह्नुं सुतौ च जनरूषिणौ ॥ १.१०१.२० ॥
ఋక్షుడు ధూమినితో, నీలి ద్వారా దుష్యంతుడు, పరమేష్ఠి కలిగారు. కేశిని జహ్నుని, మరియు జనరూషిని అనే ఇద్దరు కుమారులను కన్నది.
1.101.21
विदुः संवरणं वीरमृक्षाद्राथन्तरीसुतम् ।
तथेमे सर्वपञ्चाला दुष्यन्तपरमेष्ठिनोः।
अन्वयाः कुशिका राजञ्जन्होरमिततेजसः ॥ १.१०१.२१ ॥
వీరుడైన సంవరణుని ఋక్షుని నుండి రాథాంతరి కుమారునిగా ఎరుగుదురు. అలాగే ఈ పంచాలులందరూ దుష్యంత, పరమేష్ఠుల వంశజులు; రాజా, కుశికులు అమిత తేజస్వి జహ్ను వంశజులు.
1.101.22
जनरूषणयोर्ज्येष्ठमृक्षमाहुर्जनाधिपम् ।
ऋक्षात्संवरणो जज्ञे राजन्वंशकरस्तव ॥ १.१०१.२२ ॥
జనరూషణుని జ్యేష్ఠ కుమారుడు ఋక్షుడిని జనాధిపుడని అంటారు. రాజా, ఋక్షుని నుండి సంవరణుడు జన్మించాడు; అతడు నీ వంశాన్ని నిలబెట్టినవాడు.
1.101.23
आर्क्षे संवरणे राजन्प्रशासति वसुन्धराम् ।
संक्षयः सुमहानासीत्प्रजानामिति नः श्रुतम् ॥ १.१०१.२३ ॥
రాజా, ఋక్షుని కుమారుడు సంవరణుడు భూమిని పాలిస్తున్నప్పుడు ప్రజలకు గొప్ప వినాశనం సంభవించిందని మేము విన్నాము.
1.101.24
व्यशीर्यत ततो राष्ट्रं क्षयैर्नानाविधैस्तदा ।
क्षुन्मृत्युभ्यामनावृष्ट्या व्याधिभिश्च समाहतम् ॥ १.१०१.२४ ॥
అప్పుడు అనేక రకాల వినాశనాలతో రాజ్యం ఛిన్నాభిన్నమైంది; ఆకలి, మరణం, అనావృష్టి, వ్యాధులతో అది దెబ్బతింది.
1.101.25
अभ्यघ्नन्भारतांश्चैव सपत्नानां बलानि च ।
चालयन्वसुधां चेमां बलेन चतुरङ्गिणा ॥ १.१०१.२५ ॥
వారు భరతులను, శత్రువుల సేనలను సంహరించారు; చతురంగ బలంతో ఈ భూమిని కంపింపజేశారు.
1.101.26
अभ्ययात्तं च पाञ्चल्यो विजित्य तरसा महीम् ।
अक्षौहिणीभिर्दशभिः स एनं समरेऽजयत् ॥ १.१०१.२६ ॥
పాంచాల రాజు వేగంగా భూమిని జయించి అతనిపై దాడి చేశాడు; పది అక్షౌహిణి సేనలతో యుద్ధంలో అతన్ని ఓడించాడు.
1.101.27
ततः सदारः सामात्यः सपुत्रः ससुहृज्जनः ।
राजा संवरणस्तस्मात्पलायत महाभयात् ॥ १.१०१.२७ ॥
అప్పుడు రాజు సంవరణుడు భార్యలు, మంత్రులు, కుమారులు, బంధుమిత్రులతో కలిసి ఆ మహాభయం నుండి పారిపోయాడు.
1.101.28
ते प्रतीचीं पराभूताः प्रपन्ना भारता दिशम् ।
सिन्धोर्नदस्य महतो निकुञ्जे न्यवसंस्तदा।
नदीविपयपर्यन्ते पर्वतस्य समीपतः ॥ १.१०१.२८ ॥
ఓడిపోయిన ఆ భరతులు పశ్చిమ దిశకు వెళ్లి, అప్పుడు మహానది సింధు యొక్క ఒక పొదలో, నదీతీర అంచున, పర్వతానికి సమీపంలో నివసించారు.
1.101.29
तत्रावसन्बहून्कालान्भारता दुर्गमाश्रिताः ।
तेषां निवसतां तत्र सहस्रं परिवत्सरान् ॥ १.१०१.२९ ॥
అక్కడ భరతులు దుర్గమమైన స్థలంలో ఆశ్రయం పొంది, చాలాకాలం నివసించారు; అక్కడ వారు నివసిస్తుండగా వెయ్యి సంవత్సరాలు గడిచాయి.
1.101.30
अथाभ्यगच्छद्भरतान्वसिष्ठो भगवानृषिः ।
तमागतं प्रयत्नेन प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च ॥ १.१०१.३० ॥
అప్పుడు భగవాన్ ఋషి వసిష్ఠుడు భరతుల వద్దకు వచ్చాడు; ఆయన రాగా వారు శ్రద్ధగా ఎదురేగి అభివాదం చేశారు.
1.101.31
अर्घ्यमभ्याहरंस्तस्मै ते सर्वे भारतास्तदा ।
निवेद्य सर्वमृषये सत्कारेण सुवर्चसे ॥ १.१०१.३१ ॥
అప్పుడు భరతవంశీయులందరూ ఆయనకు అర్ఘ్యం సమర్పించారు; ఆ తేజోమయ ఋషికి అంతా నివేదించి గౌరవంతో సత్కరించారు.
1.101.32
तमासने चोपविष्टं राजा वव्रे स्वयं तदा ।
पुरोहितो भवान्नोऽस्तु राज्याय प्रयतेमहि ॥ १.१०१.३२ ॥
ఆసనంపై కూర్చున్న ఆయనను అప్పుడు రాజు స్వయంగా వరించాడు: "మీరు మా పురోహితులుగా ఉండండి; రాజ్యం కోసం మేము ప్రయత్నిస్తాం."
1.101.33
ओमित्येवं वसिष्ठोऽपि भारतान्प्रत्यपद्यत ।
अथाभ्यषिञ्चत्साम्राज्ये सर्वक्षत्रस्य पौरवम् ॥ १.१०१.३३ ॥
"ఓం" అని వసిష్ఠుడు కూడా భరతవంశీయుల మాటను అంగీకరించాడు; తరువాత సర్వక్షత్రియులకు సామ్రాజ్య చక్రవర్తిగా పౌరవుడిని అభిషేకించాడు.
1.101.34
विषाणभूतं सर्वस्यां पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ।
भरताध्युषितं पूर्वं सोऽध्यतिष्ठत्पुरोतोतमम् ॥ १.१०१.३४ ॥
"భూమంతటిలో కొమ్ము కొనలాంటిది" అని మేము విన్నాము; పూర్వం భరతవంశీయులు నివసించిన ఆ ఉత్తమ నగరాన్ని అతడు పాలించాడు.
1.101.35
पुनर्बलिभृतश्चैव चक्रे सर्वमहीक्षितः ।
ततः स पृथिवीं प्राप्य पुनरीजे महाबलः ॥ १.१०१.३५ ॥
మళ్ళీ అతడు సమస్త రాజులను కప్పం చెల్లించేవారిగా చేశాడు; అనంతరం ఆ మహాబలుడు భూమిని తిరిగి పొంది మళ్ళీ యజ్ఞం చేశాడు.
1.101.36
आजमीढो महायज्ञैर्बहुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
ततः संवरणात्सौरी तपती सुषुवे कुरुम् ॥ १.१०१.३६ ॥
అజమీఢుడు అనేక మహాయజ్ఞాలను విస్తారమైన దక్షిణలతో చేశాడు; తరువాత సంవరణుని ద్వారా సూర్యపుత్రిక తపతి కురుని కన్నది.
1.101.37
राजत्वे तं प्रजाः सर्वा धर्मज्ञ इति वव्रिरे ।
महिम्ना तस्य कुरवो लेभिरे प्रत्ययं भृशम्।
तस्य नाम्नाऽभिविख्यातं पृथिव्यां कुरुजाङ्गलं ॥ १.१०१.३७ ॥
ప్రజలందరూ అతడు ధర్మజ్ఞుడని భావించి రాజుగా ఎన్నుకున్నారు. అతని మహిమ వల్ల కురువంశీయులు అతనిపై గొప్ప విశ్వాసం పొందారు. అతని పేరు మీద భూమిపై ఆ దేశం కురుజాంగలం అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
1.101.38
कुरुक्षेत्रं स तपसा पुण्यं चक्रे महातपाः ।
अश्ववन्तमभिष्यन्तं तथा चैत्ररथं मुनिम् ॥ १.१०१.३८ ॥
ఆ మహా తపస్వి తపస్సు చేత కురుక్షేత్రాన్ని పవిత్రం చేశాడు. అలాగే అశ్వవంతం, అభిష్యంతం, చైత్రరథ ముని (ప్రాంతాలను) కూడా (పవిత్రం చేశాడు).
1.101.39
जनमेजयं च विख्यातं पुत्रांश्चास्यानुशुश्रुम ।
पञ्चैतान्वाहिनी पुत्रान्व्यजायत मनस्विनी ॥ १.१०१.३९ ॥
ప్రసిద్ధుడైన జనమేజయుడు, అతని కుమారుల గురించి మేము విన్నాము. ఆ మనస్విని వాహిని ఈ ఐదుగురు కుమారులకు జన్మనిచ్చింది.
1.101.40
अविक्षितः परिक्षित्तु शबलाश्वस्तु वीर्यवान् ।
आदिराजो विराजश्च शाल्मलिश्च महाबलः ॥ १.१०१.४० ॥
అవిక్షితుడు, పరిక్షితుడు, పరాక్రమవంతుడైన శబలాశ్వుడు, ఆదిరాజు, విరాజుడు, మహాబలుడైన శాల్మలి.
1.101.41
उच्चैःश्रवा भङ्गकारो जितारिश्चाष्टमः स्मृतः ।
एतेषामन्ववाये तु ख्यातास्ते कर्मजैर्गुणैः।
जनमेजयादयः सप्त तथैवान्ये महारथाः ॥ १.१०१.४१ ॥
ఉచ్చైఃశ్రవసుడు, భంగకారుడు, ఎనిమిదవవాడు జితారి స్మరించబడతారు. వీరి వంశంలో తమ కర్మలు, గుణాల వల్ల వారు ప్రసిద్ధులయ్యారు — జనమేజయుడు మొదలైన ఏడుగురు, అలాగే ఇతర మహారథులు.
1.101.42
परीक्षितोऽभवन्पुत्राः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
कक्षसेनोग्रसेनौ तु चित्रसेनश्च वीर्यवान् ॥ १.१०१.४२ ॥
పరీక్షితుని కుమారులందరూ ధర్మార్థాలలో నిపుణులు. కక్షసేనుడు, ఉగ్రసేనుడు, పరాక్రమవంతుడైన చిత్రసేనుడు.
1.101.43
इन्द्रसेनः सुषेणश्च भीमसेनश्च नामतः ।
जनमेजयस्य तनया भुवि ख्याता महाबलाः ॥ १.१०१.४३ ॥
ఇంద్రసేనుడు, సుషేణుడు, భీమసేనుడు అనే పేర్లతో, జనమేజయుని కుమారులు; భూమిపై ప్రసిద్ధులు, మహాబలులు.
1.101.44
धृतराष्ट्रः प्रथमजः पाण्डुर्बाह्लीक एव च ।
निषधश्च महातेजास्तथा जाम्बूनदो बली ॥ १.१०१.४४ ॥
ప్రథమజుడైన ధృతరాష్ట్రుడు, పాండువు, బాహ్లీకుడు, మహాతేజస్వి నిషధుడు, అలాగే బలవంతుడు జాంబూనదుడు.
1.101.45
कुण्डोदरः पदातिश्च वसातिश्चाष्टमः स्मृतः ।
सर्वे धर्मार्थकुशलाः सर्वभूतहिते रताः ॥ १.१०१.४५ ॥
కుండోదరుడు, పదాతి, ఎనిమిదవవాడు వసాతి అని స్మరించబడ్డారు; వారందరూ ధర్మార్థ కుశలురు, సర్వప్రాణుల హితంలో నిమగ్నులు.
1.101.46
धृतराष्ट्रोऽथ राजासीत्तस्य पुत्रोऽथ कुण्डिकः ।
हस्ती वितर्कः क्राथश्च कुण्डिनश्चापि पञ्चमः ॥ १.१०१.४६ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు రాజయ్యాడు; అతని కుమారులు కుండికుడు, హస్తి, వితర్కుడు, క్రాథుడు, ఐదవవాడు కుండినుడు కూడా.
1.101.47
हविश्रवास्तथेन्द्राभो भुमन्युश्चापराजितः ।
धृतराष्ट्रसुतानां तु त्रीनेतान्प्रथितान्भुवि ॥ १.१०१.४७ ॥
హవిశ్రవుడు, ఇంద్రాభుడు, భుమన్యుడు, అపరాజితుడు కూడా; ధృతరాష్ట్రుని కుమారులలో ఈ ముగ్గురు భూమిపై ప్రసిద్ధులు.
1.101.48
प्रतीपं धर्मनेत्रं च सुनेत्रं चापि भारत ।
प्रतीपः प्रथितस्तेषां बभूवाप्रतिमो भुवि ॥ १.१०१.४८ ॥
ఓ భారతా, ప్రతీపుడు, ధర్మనేత్రుడు, సునేత్రుడు కూడా; వారిలో ప్రతీపుడు ప్రసిద్ధుడై భూమిపై సాటిలేనివాడయ్యాడు.
1.101.49
प्रतीपस्य त्रयः पुत्रा जज्ञिरे भरतर्षभ ।
देवापिः शन्तनुश्चैव बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.४९ ॥
భరతర్షభా, ప్రతీపునికి ముగ్గురు కుమారులు జన్మించారు: దేవాపి, శంతనుడు, మరియు మహారథుడైన బాహ్లీకుడు.
1.101.50
देवापिस्तु प्रवव्राज तेषां धर्महितेप्सया ।
शन्तनुश्च महीं लेभे बाह्लीकश्च महारथः ॥ १.१०१.५० ॥
వారిలో దేవాపి ధర్మ హితాన్ని కోరి సన్యాసం స్వీకరించాడు; శంతనుడు భూమిని పొందాడు, మహారథుడు బాహ్లీకుడూ పొందాడు.
1.101.51
भरतस्यान्वयास्त्वेते देवकल्पा महारथाः ।
बभूवुर्ब्रह्मकल्पाश्च बहवो राजसत्तमाः ॥ १.१०१.५१ ॥
భరతుని వంశంలో ఈ మహారథులు దేవతల వంటివారయ్యారు; బ్రాహ్మణులతో సమానులైన అనేక శ్రేష్ఠ రాజులూ అయ్యారు.
1.101.52
एवंविधा महाभागा देवरूपाः प्रहारिणः ।
अन्ववाये महाराज ऐलवंशविवर्धनाः ॥ १.१०१.५२ ॥
మహారాజా, ఇలాంటి మహాభాగ్యవంతులు, దేవరూపులు, యోధులు ఆ వంశంలో పుట్టి ఐల వంశాన్ని వర్ధిల్లజేశారు.
1.101.53
गङ्गातीरं समागम्य दीक्षितो जनमेजय ।
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च ॥ १.१०१.५३ ॥
జనమేజయా, గంగా తీరానికి చేరి దీక్షితుడై, వేల అశ్వమేధాలు, వందల వాజపేయాలు చేశాడు.
1.101.54
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ।
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थानां सोमवत्पुनः ॥ १.१०१.५४ ॥
మళ్ళీ అతడు శ్రేష్ఠ దక్షిణలతో పూర్తయిన మహాయజ్ఞాలు చేశాడు; అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర, ఉక్థ యజ్ఞాలను సోమయాగంలాగా మళ్ళీ చేశాడు.
1.101.55
वाजपेयेष्टिसत्राणां सहस्रैश्च सुसंभृतैः ।
दृष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः ॥ १.१०१.५५ ॥
వాజపేయ, ఇష్టి, సత్ర యజ్ఞాల వేలాది చక్కగా సిద్ధం చేసిన ఏర్పాట్లను చూసి, శకుంతల కుమారుడైన రాజు ధనంతో ద్విజులను తృప్తిపరిచాడు.
1.101.56
पुनः सहस्रं पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ ।
जम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः ॥ १.१०१.५६ ॥
మళ్లీ మహాయశస్వి భరతుడు కణ్వునికి జాంబూనద స్వచ్ఛ బంగారంతో చేసిన వెయ్యి పద్మాలను ఇచ్చాడు.
1.101.57
यस्य यूपाः शतव्यामाः परिणाहेऽथ काञ्चनाः ।
सहस्रव्याममुद्वृद्धाः सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः ॥ १.१०१.५७ ॥
ఎవరి యూపాలు వంద వ్యామాల పొడవు, చుట్టుకొలతలో బంగారు రంగులో, వెయ్యి వ్యామాల ఎత్తుగా, ఇంద్రునితో కలిసి దేవతలు నిలిపినవి.
1.101.58
स्वलङ्कृता भ्राजमानाः सर्वरत्नैर्मनोरमैः ।
हिरण्यं द्विरदानश्वान्महिषोष्ट्रगजाविकम् ॥ १.१०१.५८ ॥
బాగా అలంకరించి, అన్ని మనోహర రత్నాలతో మెరిసేవి; బంగారం, ఏనుగులు, గుర్రాలు, దున్నలు, ఒంటెలు, ఏనుగులు, గొర్రెలు.
1.101.59
दासीदासं धनं धान्यं गाः सुशीलाः सवत्सकाः ।
भूमिं यूपसहस्राङ्कां कण्वाय बहुदक्षिणाम् ॥ १.१०१.५९ ॥
దాస దాసీలు, ధనం, ధాన్యం, దూడలతో కూడిన మంచి గోవులు, వెయ్యి యూపాలతో గుర్తించిన భూమి—కణ్వునికి పుష్కల దక్షిణతో.
1.101.60
बहूनां ब्रह्मकल्पानां धनं दत्त्वा क्रतून्बहून् ।
ग्रामान्गृहाणि शुभ्राणि कोटिशोथाददत्तदा ॥ १.१०१.६० ॥
బ్రహ్మతో సమానులైన అనేకులకు ధనమిచ్చి, అనేక యజ్ఞాలు చేసి, అప్పుడు గ్రామాలను, తెల్లని గృహాలను కోట్ల సంఖ్యలో ఇచ్చాడు.
1.101.61
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम् ।
भरतस्यान्वये जाता देवकल्पा महारथाः ॥ १.१०१.६१ ॥
భరతుని నుండి భారతీ కీర్తి కలిగింది; దానివల్ల ఈ వంశం భారతం అయింది. భరతుని వంశంలో దేవతలతో సమానులైన మహారథులు జన్మించారు.
1.101.62
बहवो ब्रह्मकल्पाश्च बभूवुः क्षत्रसत्तमाः ।
तेषामपरिमेयानि नामधेयानि सन्त्युत ॥ १.१०१.६२ ॥
బ్రహ్మతో సమానులైన అనేకమంది శ్రేష్ఠ క్షత్రియులు కలిగారు. వారి పేర్లు లెక్కించలేనివి.
1.101.63
तेषां कुले यथा मुख्यान्कीर्तयिष्यामि भारत ।
महाभागान्देवकल्पान्सत्यार्जवपरायणान् ॥ १.१०१.६३ ॥
ఓ భారతా, వారి వంశంలో ప్రముఖులను, మహాభాగ్యవంతులను, దేవతలతో సమానులను, సత్యం మరియు ఋజుత్వంలో నిష్ఠగా ఉన్నవారిని నేను వర్ణిస్తాను.