Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 1.102

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.102.1

इक्ष्वाकुवंशप्रभो राजासीत्पृथिवीपतिः ।
महाभिषगिति ख्यातः सत्यवाक्सत्यविक्रमः ॥ १.१०२.१ ॥

ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁ ବଂଶର ପ୍ରଭୁ, ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ଏକ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ମହାଭିଷକ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।

1.102.2

सोऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
तोषयामास देवेशं स्वर्गं लेभे ततः प्रभुः ॥ १.१०२.२ ॥

ସେହି ପ୍ରଭୁ ହଜାର ଅଶ୍ଵମେଧ ଓ ଶହେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ; ତାପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କଲେ।

1.102.3

ततः कदाचिद्ब्रह्माणमुपासांचक्रिरे सुराः ।
तत्र राजर्षयो ह्यासन्स च राजा महाभिषक् ॥ १.१०२.३ ॥

ତାପରେ ଏକ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ; ସେଠାରେ ରାଜର୍ଷିମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ରାଜା ମହାଭିଷକ୍ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

1.102.4

अथ गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा समुपायात्पितामहम् ।
तस्या वासः समुद्धूतं मारुतेन शशिप्रभम् ॥ १.१०२.४ ॥

ଏହି ସମୟରେ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗଙ୍ଗା ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ପବନରେ ଉଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।

1.102.5

ततोऽभवन्सुरगणाः सहसाऽवाङ्मुखास्तदा ।
महाभिषक्तु राजर्षिरशङ्को दृष्टवान्नदीम् ॥ १.१०२.५ ॥

ତାପରେ ଦେବଗଣ ହଠାତ୍ ମୁଖ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ରାଜର୍ଷି ମହାଭିଷକ୍ ନିର୍ଭୟରେ ନଦୀକୁ ଚାହିଁଲେ।

1.102.6

सोपध्यातो भगवता ब्रह्मणा तु महाभिषक् ।
उक्तश्च जातो मर्त्येषु पुनर्लोकानवाप्स्यसि ॥ १.१०२.६ ॥

ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଭିଷକ୍‌ଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, "ତୁମେ ମର୍ତ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବ; ପୁଣି ଲୋକସମୂହ ପାଇବ।"

1.102.7

यया हृतमनाश्चासि गङ्गया त्वं हि दुर्मते ।
सा ते वै मानुषे लोके विप्रियाण्याचरिष्यति ॥ १.१०२.७ ॥

ହେ ଦୁର୍ମତି, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ମନ ହରଣ ହୋଇଛି, ସେହି ଗଙ୍ଗା ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ତୁମ ପ୍ରତି ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।

1.102.8

यदा ते भविता मन्युस्तदा शापाद्विमोक्ष्यते ।
स चिन्तयित्वा नृपतिर्नृपानन्यांस्तपोधनान् ॥ १.१०२.८ ॥

ଯେତେବେଳେ ତୁମ ମନରେ କ୍ରୋଧ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ସେହି ରାଜା ଚିନ୍ତା କରି, ଅନ୍ୟ ରାଜା ଓ ତପୋଧନମାନଙ୍କୁ...

1.102.9

प्रतीपं रोचयामास पितरं भूरितेजसम् ।
सा महाभिषजं दृष्ट्वा नदी दैर्याच्च्युतं नृपम् ॥ १.१०२.९ ॥

ସେ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ପିତା ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ବାଛିଲେ। ସେହି ନଦୀ ମହାଭିଷକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲା ରାଜାଙ୍କୁ...

1.102.10

तमेव मनसा ध्यायन्त्युपावृत्ता सरिद्वरा ।
सा तु विध्वस्तवपुषः कश्मलाभिहतान्नृप ॥ १.१०२.१० ॥

ତାଙ୍କୁ ହିଁ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଫେରି ଆସିଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଦୁଃଖରେ ଆହତ, ବିନଷ୍ଟ ଶରୀର (ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ)...

1.102.11

ददर्श पथि गच्छन्ती वसून्देवान्दिवौकसः ।
तथारूपांश्च तान्दृष्ट्वा प्रपच्छ सरितां वरा ॥ १.१०२.११ ॥

ବାଟରେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ସେ ବସୁମାନଙ୍କୁ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ସେପରି ରୂପରେ ଦେଖି, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ପଚାରିଲେ।

1.102.12

किमिदं नष्टरूपाः स्थ कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम् ।
तामूचुर्वसवो देवाः शप्ताः स्मो वै महानदि ॥ १.१०२.१२ ॥

"ଏ କଣ, ତୁମ ରୂପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ପରି? ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କ କୁଶଳ ତ?" ସେତେବେଳେ ବସୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ମହାନଦୀ, ଆମେ ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛୁ।"

1.102.13

अल्पेऽपराधे संरम्भाद्वसिष्ठेन महात्मना ।
विमूढा हि वयं सर्वे प्रच्छन्नमृषिसत्तमम् ॥ १.१०२.१३ ॥

ସାମାନ୍ୟ ଅପରାଧରେ କ୍ରୋଧରେ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠ (ଅଭିଶାପ ଦେଲେ). ଆମେ ସମସ୍ତେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲୁ; ସେହି ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଗୋପନରେ (ଅପମାନ କଲୁ).

1.102.14

सन्ध्यां वसिष्ठमासीनं तमत्यभिसृताः पुरा ।
तेन कोपाद्वयं शप्ता योनौ संभवतेति ह ॥ १.१०२.१४ ॥

ପୂର୍ବେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ବସିଥିବା ସେହି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆମେ ଅତି ନିକଟରେ ଗଲୁ; ତେଣୁ କ୍ରୋଧରେ ସେ ଆମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ଯେ ତୁମେ (ମାନବ) ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିବ।

1.102.15

न तच्छक्यं निवर्तयितुं यदुक्तं ब्रह्मवादिना ।
त्वमस्मान्मानुषी भूत्वा सूष्व पुत्रान्वसून्भुवि ॥ १.१०२.१५ ॥

ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ କହିଥିବା କଥା ଫେରାଇ ହେବ ନାହିଁ। ତୁମେ ମାନୁଷୀ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଆମକୁ ବସୁ-ପୁତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରସବ କର।

1.102.16

न मानुषीणां जठरं प्रविशेम वयं शुभे ।
इत्युक्ता तैश्च वसुभिस्तथेत्युक्त्वाऽब्रवीदिदम् ॥ १.१०२.१६ ॥

ହେ ଶୁଭେ! ଆମେ ମାନୁଷୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିବୁ ନାହିଁ। ବସୁମାନେ ଏହା କହିବାରୁ, 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ସେ ଏହା କହିଲା।

1.102.17

मर्त्येषु पुरुषश्रेष्ठः को वः कर्ता भविष्यति ।
प्रतीपस्य सुतो राजा शान्तनुर्लोकविश्रुतः।
भविता मानुषे लोके स नः कर्ता भविष्यति ॥ १.१०२.१७ ॥

ମର୍ତ୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଏ ତୁମର କର୍ତ୍ତା ହେବ? ପ୍ରତୀପଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଲୋକବିଖ୍ୟାତ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ ମାନବଲୋକରେ ରହିବେ; ସେ ଆମର କର୍ତ୍ତା ହେବେ।

1.102.18

ममाप्येवं मतं देवा यथा मां वदथानघाः ।
प्रियं तस्य करिष्यामि युष्माकं चेतदीप्सितम् ॥ १.१०२.१८ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ ଦେବଗଣ! ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି କହୁଛ, ମୋର ମଧ୍ୟ ସେହି ମତ। ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି; ଏହା ତୁମମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ।

1.102.19

जातान्कुमारान्स्वानप्सु प्रक्षेप्तुं वै त्वमर्हसि ।
यथा नचिरकालं नो निष्कृतिः स्यात्त्रिलोकगे ॥ १.१०२.१९ ॥

ଜନ୍ମିତ ଆମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଜଳରେ ପକାଇବା ଉଚିତ; ଯେପରି ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳ ନିଷ୍କୃତି ନ ହେଉ।

1.102.20

जिघृक्षवो वयं सर्वे सुरभिं मन्दबुद्धयः ।
शप्ता ब्रह्मर्षिणा तेन तांस्त्वं मोचय चाशु नः ॥ १.१०२.२० ॥

ଆମେ ସମସ୍ତେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ସୁରଭିକୁ ଧରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲୁ; ତେଣୁ ସେହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଆମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ସେହି ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କର।

1.102.21

एवमेतत्करिष्यामि पुत्रस्तस्य विधीयताम् ।
नास्य मोघः सङ्गमः स्यात्पुत्रहेतोर्मया सह ॥ १.१०२.२१ ॥

ଏପରି କରିବି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉ। ପୁତ୍ର ପାଇଁ ମୋ ସହିତ ତାଙ୍କର ସଂଗମ ନିଷ୍ଫଳ ନ ହେଉ।

1.102.22

तुरीयार्धं प्रदास्यामो वीर्यस्यैकैकशो वयम् ।
तेन वीर्येण पुत्रस्ते भविता तस्य चेप्सितः ॥ १.१०२.२२ ॥

ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଆମ ବୀର୍ଯ୍ୟର ଅଷ୍ଟମାଂଶ ଦେବୁ; ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବ, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କର ଇଷ୍ଟ ହେବ।

1.102.23

न संपत्स्यति मर्त्येषु पुनस्तस्य तु सन्ततिः ।
तस्मादपुत्रः पुत्रस्ते भविष्यति स वीर्यवान् ॥ १.१०२.२३ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତତି ପୁନର୍ବାର ହେବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତୁମର ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନହୀନ ହେବ, ତଥାପି ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ହେବ।