మహాభారతం · అధ్యాయం 1.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.102.1
इक्ष्वाकुवंशप्रभो राजासीत्पृथिवीपतिः ।
महाभिषगिति ख्यातः सत्यवाक्सत्यविक्रमः ॥ १.१०२.१ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశ ప్రభువు, భూమికి అధిపతి అయిన ఒక రాజు ఉండెను; అతడు మహాభిషక్ అని ప్రసిద్ధుడు, సత్యవాక్కు, సత్య పరాక్రమశాలి.
1.102.2
सोऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
तोषयामास देवेशं स्वर्गं लेभे ततः प्रभुः ॥ १.१०२.२ ॥
ఆ ప్రభువు వెయ్యి అశ్వమేధాలు, వంద రాజసూయాలతో దేవేశ్వరుని సంతోషపెట్టి, అనంతరం స్వర్గాన్ని పొందెను.
1.102.3
ततः कदाचिद्ब्रह्माणमुपासांचक्रिरे सुराः ।
तत्र राजर्षयो ह्यासन्स च राजा महाभिषक् ॥ १.१०२.३ ॥
అనంతరం ఒకప్పుడు దేవతలు బ్రహ్మను ఉపాసించిరి; అక్కడ రాజర్షులు ఉన్నారు, ఆ రాజు మహాభిషక్ కూడా ఉన్నాడు.
1.102.4
अथ गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा समुपायात्पितामहम् ।
तस्या वासः समुद्धूतं मारुतेन शशिप्रभम् ॥ १.१०२.४ ॥
అప్పుడు నదులలో శ్రేష్ఠురాలైన గంగ పితామహుని సమీపించెను; గాలికి ఎగిరిన ఆమె వస్త్రం చంద్రకాంతిలా ప్రకాశించెను.
1.102.5
ततोऽभवन्सुरगणाः सहसाऽवाङ्मुखास्तदा ।
महाभिषक्तु राजर्षिरशङ्को दृष्टवान्नदीम् ॥ १.१०२.५ ॥
అప్పుడు దేవగణాలు అకస్మాత్తుగా తల వంచుకున్నారు; కానీ రాజర్షి మహాభిషక్ నిర్భయంగా నదిని చూచెను.
1.102.6
सोपध्यातो भगवता ब्रह्मणा तु महाभिषक् ।
उक्तश्च जातो मर्त्येषु पुनर्लोकानवाप्स्यसि ॥ १.१०२.६ ॥
భగవంతుడైన బ్రహ్మ మహాభిషక్‌ను శపించి, "నీవు మర్త్యులలో జన్మిస్తావు, తరువాత మళ్ళీ లోకాలను పొందుతావు" అని పలికెను.
1.102.7
यया हृतमनाश्चासि गङ्गया त्वं हि दुर्मते ।
सा ते वै मानुषे लोके विप्रियाण्याचरिष्यति ॥ १.१०२.७ ॥
ఓ దుర్మతీ, గంగ చేత నీ మనసు హరించబడింది; ఆమె మనుష్య లోకంలో నీకు అప్రియమైనవి చేస్తుంది.
1.102.8
यदा ते भविता मन्युस्तदा शापाद्विमोक्ष्यते ।
स चिन्तयित्वा नृपतिर्नृपानन्यांस्तपोधनान् ॥ १.१०२.८ ॥
నీకు కోపం కలిగినప్పుడు, అప్పుడు శాపం నుండి విముక్తి పొందుతావు. ఆ రాజు ఆలోచించి, ఇతర రాజులను, తపోధనులను...
1.102.9
प्रतीपं रोचयामास पितरं भूरितेजसम् ।
सा महाभिषजं दृष्ट्वा नदी दैर्याच्च्युतं नृपम् ॥ १.१०२.९ ॥
ఆమె అత్యంత తేజస్వి అయిన తండ్రి ప్రతీపుని ఎంచుకుంది. ఆ నది మహాభిషక్‌ను చూసి, దుఃఖంతో పడిపోయిన రాజును...
1.102.10
तमेव मनसा ध्यायन्त्युपावृत्ता सरिद्वरा ।
सा तु विध्वस्तवपुषः कश्मलाभिहतान्नृप ॥ १.१०२.१० ॥
అతడినే మనసులో ధ్యానిస్తూ, నదులలో శ్రేష్ఠురాలు తిరిగి వచ్చింది. ఓ రాజా, ఆమె దుఃఖంతో దెబ్బతిన్న, శిథిలమైన శరీరం గల (రాజు గురించి)...
1.102.11
ददर्श पथि गच्छन्ती वसून्देवान्दिवौकसः ।
तथारूपांश्च तान्दृष्ट्वा प्रपच्छ सरितां वरा ॥ १.१०२.११ ॥
దారిలో వెళ్తూ ఆమె వసువులను, స్వర్గవాసులైన దేవతలను చూసింది. వారిని అలాంటి రూపంలో చూసి, నదులలో శ్రేష్ఠురాలు ప్రశ్నించింది.
1.102.12
किमिदं नष्टरूपाः स्थ कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम् ।
तामूचुर्वसवो देवाः शप्ताः स्मो वै महानदि ॥ १.१०२.१२ ॥
"ఇదేమిటి, మీ రూపం నశించినట్లుంది? స్వర్గవాసులకు క్షేమమేనా?" అప్పుడు వసు దేవతలు ఆమెతో, "ఓ మహానదీ, మేము శపించబడ్డాము" అని అన్నారు.
1.102.13
अल्पेऽपराधे संरम्भाद्वसिष्ठेन महात्मना ।
विमूढा हि वयं सर्वे प्रच्छन्नमृषिसत्तमम् ॥ १.१०२.१३ ॥
చిన్న అపరాధానికి కోపంతో మహాత్ముడైన వసిష్ఠుడు (శపించాడు). మేమంతా మోహంలో పడి ఉన్నాం; ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడిని రహస్యంగా (అవమానించాము).
1.102.14
सन्ध्यां वसिष्ठमासीनं तमत्यभिसृताः पुरा ।
तेन कोपाद्वयं शप्ता योनौ संभवतेति ह ॥ १.१०२.१४ ॥
పూర్వం సంధ్యాసమయంలో కూర్చుని ఉన్న ఆ వసిష్ఠుని దగ్గరకు మేము అతి సమీపంగా వెళ్లాం; అందువల్ల కోపంతో ఆయన మమ్మల్ని గర్భయోనిలో జన్మించాలని శపించాడు.
1.102.15
न तच्छक्यं निवर्तयितुं यदुक्तं ब्रह्मवादिना ।
त्वमस्मान्मानुषी भूत्वा सूष्व पुत्रान्वसून्भुवि ॥ १.१०२.१५ ॥
బ్రహ్మవాది చెప్పినది మార్చడానికి సాధ్యం కాదు. నీవు మానుషిగా మారి భూమిపై మమ్మల్ని వసువులైన కుమారులుగా కను.
1.102.16
न मानुषीणां जठरं प्रविशेम वयं शुभे ।
इत्युक्ता तैश्च वसुभिस्तथेत्युक्त्वाऽब्रवीदिदम् ॥ १.१०२.१६ ॥
శుభురాలా! మేము మానుషి స్త్రీల గర్భంలో ప్రవేశించము. వసువులు ఇలా చెప్పగా, 'సరే' అని ఆమె ఇది చెప్పింది.
1.102.17
मर्त्येषु पुरुषश्रेष्ठः को वः कर्ता भविष्यति ।
प्रतीपस्य सुतो राजा शान्तनुर्लोकविश्रुतः।
भविता मानुषे लोके स नः कर्ता भविष्यति ॥ १.१०२.१७ ॥
మర్త్యులలో పురుషశ్రేష్ఠుడు ఎవడు మీకు చేసేవాడు అవుతాడు? ప్రతీపుని కుమారుడు, లోకవిఖ్యాతుడైన రాజు శంతనుడు మానవలోకంలో ఉంటాడు; అతడే మాకు చేసేవాడు అవుతాడు.
1.102.18
ममाप्येवं मतं देवा यथा मां वदथानघाः ।
प्रियं तस्य करिष्यामि युष्माकं चेतदीप्सितम् ॥ १.१०२.१८ ॥
పాపరహితులైన దేవతలారా! మీరు నాతో చెబుతున్నట్లే నా అభిప్రాయమూ ఇదే. అతనికి ప్రియం చేస్తాను; ఇదే మీ కోరిక కూడా.
1.102.19
जातान्कुमारान्स्वानप्सु प्रक्षेप्तुं वै त्वमर्हसि ।
यथा नचिरकालं नो निष्कृतिः स्यात्त्रिलोकगे ॥ १.१०२.१९ ॥
పుట్టిన మా కుమారులను నీవు నీటిలో వేయాలి; అలా చేస్తే త్రిలోకాలలో సంచరించే మాకు దీర్ఘకాలం విముక్తి లేకుండా ఉండదు.
1.102.20
जिघृक्षवो वयं सर्वे सुरभिं मन्दबुद्धयः ।
शप्ता ब्रह्मर्षिणा तेन तांस्त्वं मोचय चाशु नः ॥ १.१०२.२० ॥
మేమంతా మందబుద్ధులై సురభిని పట్టుకోవాలనుకున్నాము; అందుకు ఆ బ్రహ్మర్షి మమ్మల్ని శపించాడు. ఆ శాపం నుండి నీవు మమ్మల్ని త్వరగా విడిపించు.
1.102.21
एवमेतत्करिष्यामि पुत्रस्तस्य विधीयताम् ।
नास्य मोघः सङ्गमः स्यात्पुत्रहेतोर्मया सह ॥ १.१०२.२१ ॥
అలాగే చేస్తాను; ఆయనకు కుమారుడు కలుగనివ్వు. పుత్రుని కోసం నాతో ఆయనకు కలయిక వ్యర్థం కాకూడదు.
1.102.22
तुरीयार्धं प्रदास्यामो वीर्यस्यैकैकशो वयम् ।
तेन वीर्येण पुत्रस्ते भविता तस्य चेप्सितः ॥ १.१०२.२२ ॥
మనలో ప్రతి ఒక్కరం మా వీర్యంలో ఎనిమిదో వంతు ఇస్తాము; ఆ వీర్యంతో నీకు కుమారుడు కలుగుతాడు, అతడు అతనికి ప్రియుడవుతాడు.
1.102.23
न संपत्स्यति मर्त्येषु पुनस्तस्य तु सन्ततिः ।
तस्मादपुत्रः पुत्रस्ते भविष्यति स वीर्यवान् ॥ १.१०२.२३ ॥
మనుష్యులలో అతని సంతతి మళ్లీ కలగదు; కాబట్టి నీ కుమారుడు సంతానం లేనివాడవుతాడు, అయినా అతడు వీర్యవంతుడవుతాడు.