ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 1.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.102.1
इक्ष्वाकुवंशप्रभो राजासीत्पृथिवीपतिः ।
महाभिषगिति ख्यातः सत्यवाक्सत्यविक्रमः ॥ १.१०२.१ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉਹ ਮਹਾਭਿਸ਼ਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ।
1.102.2
सोऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
तोषयामास देवेशं स्वर्गं लेभे ततः प्रभुः ॥ १.१०२.२ ॥
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੌ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
1.102.3
ततः कदाचिद्ब्रह्माणमुपासांचक्रिरे सुराः ।
तत्र राजर्षयो ह्यासन्स च राजा महाभिषक् ॥ १.१०२.३ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ; ਉੱਥੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਹਾਭਿਸ਼ਕ ਵੀ ਸੀ।
1.102.4
अथ गङ्गा सरिच्छ्रेष्ठा समुपायात्पितामहम् ।
तस्या वासः समुद्धूतं मारुतेन शशिप्रभम् ॥ १.१०२.४ ॥
ਫਿਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੰਗਾ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਆਈ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡਿਆ ਉਸਦਾ ਵਸਤਰ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
1.102.5
ततोऽभवन्सुरगणाः सहसाऽवाङ्मुखास्तदा ।
महाभिषक्तु राजर्षिरशङ्को दृष्टवान्नदीम् ॥ १.१०२.५ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਗਣ ਅਚਾਨਕ ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਗਏ; ਪਰ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਮਹਾਭਿਸ਼ਕ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
1.102.6
सोपध्यातो भगवता ब्रह्मणा तु महाभिषक् ।
उक्तश्च जातो मर्त्येषु पुनर्लोकानवाप्स्यसि ॥ १.१०२.६ ॥
ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਭਿਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ; ਫਿਰ ਮੁੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।"
1.102.7
यया हृतमनाश्चासि गङ्गया त्वं हि दुर्मते ।
सा ते वै मानुषे लोके विप्रियाण्याचरिष्यति ॥ १.१०२.७ ॥
ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ, ਜਿਸ ਗੰਗਾ ਨੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਹਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਪ੍ਰਿਯ ਕਰਮ ਕਰੇਗੀ।
1.102.8
यदा ते भविता मन्युस्तदा शापाद्विमोक्ष्यते ।
स चिन्तयित्वा नृपतिर्नृपानन्यांस्तपोधनान् ॥ १.१०२.८ ॥
ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਵੇਗਾ, ਤਦੋਂ ਤੂੰ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ...
1.102.9
प्रतीपं रोचयामास पितरं भूरितेजसम् ।
सा महाभिषजं दृष्ट्वा नदी दैर्याच्च्युतं नृपम् ॥ १.१०२.९ ॥
ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀਪ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਉਹ ਨਦੀ ਮਹਾਭਿਸ਼ਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ...
1.102.10
तमेव मनसा ध्यायन्त्युपावृत्ता सरिद्वरा ।
सा तु विध्वस्तवपुषः कश्मलाभिहतान्नृप ॥ १.१०२.१० ॥
ਉਸੇ ਦਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਧਰਦੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉਹ ਮੁੜ ਆਈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮਾਰੇ, ਤਬਾਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ (ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ)...
1.102.11
ददर्श पथि गच्छन्ती वसून्देवान्दिवौकसः ।
तथारूपांश्च तान्दृष्ट्वा प्रपच्छ सरितां वरा ॥ १.१०२.११ ॥
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਵਸੂਆਂ, ਸਵਰਗ ਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
1.102.12
किमिदं नष्टरूपाः स्थ कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम् ।
तामूचुर्वसवो देवाः शप्ताः स्मो वै महानदि ॥ १.१०२.१२ ॥
"ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ? ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਤਾਂ ਹੈ ਨਾ?" ਤਦ ਵਸੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨਦੀ, ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹਾਂ।"
1.102.13
अल्पेऽपराधे संरम्भाद्वसिष्ठेन महात्मना ।
विमूढा हि वयं सर्वे प्रच्छन्नमृषिसत्तमम् ॥ १.१०२.१३ ॥
ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਅਪਰਾਧ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ (ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ)। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਸਾਂ; ਉਸ ਰਿਸ਼ੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾ ਛੁਪ ਕੇ (ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ)।
1.102.14
सन्ध्यां वसिष्ठमासीनं तमत्यभिसृताः पुरा ।
तेन कोपाद्वयं शप्ता योनौ संभवतेति ह ॥ १.१०२.१४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਬੈਠੇ ਉਸ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਅਸੀਂ ਗਏ; ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ (ਮਨੁੱਖੀ) ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਓਗੇ।
1.102.15
न तच्छक्यं निवर्तयितुं यदुक्तं ब्रह्मवादिना ।
त्वमस्मान्मानुषी भूत्वा सूष्व पुत्रान्वसून्भुवि ॥ १.१०२.१५ ॥
ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਵਸੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦੇ।
1.102.16
न मानुषीणां जठरं प्रविशेम वयं शुभे ।
इत्युक्ता तैश्च वसुभिस्तथेत्युक्त्वाऽब्रवीदिदम् ॥ १.१०२.१६ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ! ਅਸੀਂ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਵਸੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, 'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ।
1.102.17
मर्त्येषु पुरुषश्रेष्ठः को वः कर्ता भविष्यति ।
प्रतीपस्य सुतो राजा शान्तनुर्लोकविश्रुतः।
भविता मानुषे लोके स नः कर्ता भविष्यति ॥ १.१०२.१७ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੌਣ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਤਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਪ੍ਰਤੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਕਰਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।
1.102.18
ममाप्येवं मतं देवा यथा मां वदथानघाः ।
प्रियं तस्य करिष्यामि युष्माकं चेतदीप्सितम् ॥ १.१०२.१८ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਦੇਵਤਿਓ! ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੇਰਾ ਵੀ ਇਹੀ ਮਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਾਂਗੀ; ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
1.102.19
जातान्कुमारान्स्वानप्सु प्रक्षेप्तुं वै त्वमर्हसि ।
यथा नचिरकालं नो निष्कृतिः स्यात्त्रिलोकगे ॥ १.१०२.१९ ॥
ਜੰਮੇ ਸਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੀਂ; ਤਾਂ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਸਾਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਾ ਮਿਲੇ।
1.102.20
जिघृक्षवो वयं सर्वे सुरभिं मन्दबुद्धयः ।
शप्ता ब्रह्मर्षिणा तेन तांस्त्वं मोचय चाशु नः ॥ १.१०२.२० ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਛੁਡਾ।
1.102.21
एवमेतत्करिष्यामि पुत्रस्तस्य विधीयताम् ।
नास्य मोघः सङ्गमः स्यात्पुत्रहेतोर्मया सह ॥ १.१०२.२१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗੀ; ਉਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇ। ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੇਲ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।
1.102.22
तुरीयार्धं प्रदास्यामो वीर्यस्यैकैकशो वयम् ।
तेन वीर्येण पुत्रस्ते भविता तस्य चेप्सितः ॥ १.१०२.२२ ॥
ਅਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵਾਂਗੇ; ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦਾ ਇੱਛਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
1.102.23
न संपत्स्यति मर्त्येषु पुनस्तस्य तु सन्ततिः ।
तस्मादपुत्रः पुत्रस्ते भविष्यति स वीर्यवान् ॥ १.१०२.२३ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਤਾਨਹੀਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ।