ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 1.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.103.1
ततः प्रतीपो राजाऽऽसीत्सर्वभूतहितः सदा ।
निषसाद समा बह्वीर्गङ्गाद्वारगतो जपन् ॥ १.१०३.१ ॥
ಆಗ ರಾಜ ಪ್ರತೀಪನು ಸದಾ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತಚಿಂತಕನಾಗಿದ್ದನು. ಗಂಗಾದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತನು.
1.103.2
तस्य रूपगुणोपेता गङ्गा स्त्रीरूपधारिणी ।
उत्तीर्य सलिलात्तस्माल्लोभनीयतमाकृतिः ॥ १.१०३.२ ॥
ರೂಪ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗಂಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದಳು; ಅವಳ ಆಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಕವಾಗಿತ್ತು.
1.103.3
अधीयानस्य राजर्षेर्दिव्यरूपा मनस्विनी ।
दक्षिणं शालसङ्काशमूरुं भेजे शुभानना ॥ १.१०३.३ ॥
ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯ ಬಲ ತೊಡೆಯನ್ನು, ಸಾಲ ವೃಕ್ಷದಂತಿದ್ದದನ್ನು, ದಿವ್ಯರೂಪಿಣಿ, ಮನಸ್ವಿನಿ, ಶುಭಮುಖಿಯಾದ ಆಕೆ ಏರಿದಳು.
1.103.4
प्रतीपस्तु महीपालस्तामुवाच यशस्विनीम् ।
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो धर्मनिश्चयतत्त्ववित्।
करोमि किं ते कल्याणि प्रियं यत्तेऽभिकाङ्क्षितम् ॥ १.१०३.४ ॥
ಆದರೆ ರಾಜ ಪ್ರತೀಪನು ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಮಾತಿನ ಬಲ್ಲವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಧರ್ಮದ ನಿಶ್ಚಯ ತತ್ತ್ವ ಬಲ್ಲವನು: “ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನೀನು ಬಯಸುವ ಯಾವ ಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಬೇಕು?”
1.103.5
त्वामहं कामये राजन्भजमानां भजस्व माम् ।
त्यागः कामवतीनां हि स्त्रीणां सद्भिर्विगर्हितः ॥ १.१०३.५ ॥
“ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಕಾಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಸಜ್ಜನರಿಂದ ನಿಂದಿತ.”
1.103.6
नाहं परस्त्रियं कामाद्गच्छेदं वरवर्णिनि ।
न चासवर्णां कल्याणि धर्म्यमेतद्धि मे व्रतम् ॥ १.१०३.६ ॥
“ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದ ಸುಂದರಿಯೇ, ನಾನು ಕಾಮದಿಂದ ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಅಸವರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿಯೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ನನ್ನ ಧರ್ಮಬದ್ಧ ವ್ರತ.”
1.103.7
यः स्वदारान्परित्यज्य पारक्यां सेवते स्त्रियम् ।
निरयान्नैव मुच्यते यावदाभूतसंप्लवम् ॥ १.१०३.७ ॥
ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು ಪ್ರಳಯದವರೆಗೂ ನರಕದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
1.103.8
नाश्रेयस्यस्मि नागम्या न वक्तव्या च कर्हिचित् ।
भजन्तीं भज मां राजन्दिव्यां कन्यां वरस्त्रियम् ॥ १.१०३.८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಅಶುಭಳಲ್ಲ, ಅಗಮ್ಯಳಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡಬಾರದವಳೂ ಅಲ್ಲ. ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ದಿವ್ಯ ಕನ್ಯೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.
1.103.9
त्वया निवृत्तमेतत्तु यन्मां चोदयसि प्रियम् ।
अन्यथा प्रतिपन्नं मां नाशयेद्धर्मविप्लवः ॥ १.१०३.९ ॥
ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಿಯವಾದುದರ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಅದನ್ನು ನೀನೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಧರ್ಮದ ಭಂಗ ನನ್ನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.
1.103.10
प्राप्य दक्षिणमूरुं मे त्वमाश्लिष्टा वराङ्गने ।
अपत्यानां स्नुषाणां च भीरु विद्ध्येतदासनम् ॥ १.१०३.१० ॥
ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಂಗಿ, ನನ್ನ ಬಲ ತೊಡೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ ನೀನು ಆಲಿಂಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ. ಓ ಭೀರು, ಇದು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸೊಸೆಯರಿಗೂ ಸೇರಿದ ಆಸನವೆಂದು ತಿಳಿ.
1.103.11
सव्योरुः कामिनीभोग्यस्त्वया स च विवर्जितः ।
तस्मादहं नाचरिष्ये त्वयि कामं वराङ्गने ॥ १.१०३.११ ॥
ಎಡ ತೊಡೆ ಕಾಮಿಯ ಭೋಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು; ಅದನ್ನು ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಂಗನೆ, ನಾನು ಕಾಮದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
1.103.12
स्नुषा मे भव सुश्रोणि पुत्रार्थं त्वां वृणोम्यहम् ।
स्नुषापक्षं हि वामोरु त्वमागम्य समाश्रिता ॥ १.१०३.१२ ॥
ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ನನಗೆ ಸೊಸೆಯಾಗು; ಮಗನಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಸುಂದರ ತೊಡೆಯವಳೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು ಸೊಸೆಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿರುವೆ.
1.103.13
एवमप्यस्तु धर्मज्ञ संयुज्येयं सुतेन ते ।
त्वद्भक्त्या तु भजिष्यामि प्रख्यातं भारतं कुलम् ॥ १.१०३.१३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ. ನಿನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸೇರುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಭಾರತ ಕುಲವನ್ನು ನಾನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.103.14
पृथिव्यां पार्थिवा ये च तेषां यूयं परायणम् ।
गुणा न हि मया शक्या वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ १.१०३.१४ ॥
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ರಾಜರಿಗೆ ನೀವೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ. ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೂ ನನ್ನಿಂದ ಹೇಳಲಾಗದು.
1.103.15
कुलस्य ये वः प्रथितास्तत्साधुत्वमथोत्तमम् ।
समयेनेह धर्मज्ञ आचरेयं च यद्विभो ॥ १.१०३.१५ ॥
ನಿಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಗುಣವೇ ಉತ್ತಮ ಸಾಧುತ್ವ. ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ವಿಭುವೇ, ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.103.16
तत्सर्वमेव पुत्रस्ते न मीमांसेत कर्हिचित् ।
एवं वसन्ती पुत्रे ते वर्धयिष्याम्यहं रतिम् ॥ १.१०३.१६ ॥
ನಿನ್ನ ಮಗನು ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಶಯಿಸಬಾರದು. ಹೀಗೆ ನಿನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಅವನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ.
1.103.17
पुत्रैः पुण्यैः प्रियैश्चैव स्वर्गं प्राप्स्यति ते सुतः ।
तथेत्युक्त्वा तु सा राजंस्तत्रैवान्तरधीयत।
अदृश्या राजसिंहस्य पश्यतः साऽभवत्तदा ॥ १.१०३.१७ ॥
ನಿನ್ನ ಮಗನು ಪುಣ್ಯವಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನೇ, "ಹಾಗೆಯೇ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳು ಅಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಧಾನಳಾದಳು. ರಾಜಸಿಂಹನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಅವಳು ಆಗ ಅದೃಶ್ಯಳಾದಳು.
1.103.18
पुत्रजन्म प्रतीक्षन्वै स राजा तदधारयत् ।
एतस्मिन्नेव काले तु प्रतीपः क्षत्रियर्षभः ॥ १.१०३.१८ ॥
ಪುತ್ರಜನ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಆ ರಾಜನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರತೀಪ.
1.103.19
तपस्तेपे सुतस्यार्थे सभार्यः कुरुनन्दन ।
प्रतीपस्य तु भार्यायां गर्भः श्रीमानवर्धत ॥ १.१०३.१९ ॥
ಕುರುನಂದನ, ಮಗನಿಗಾಗಿ ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರತೀಪನ ಪತ್ನಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಶಿಶು ಬೆಳೆಯಿತು.
1.103.20
श्रिया परमया युक्तः शरच्छुक्ले यथा शशी ।
ततस्तु दशमे मासि प्राजायत रविप्रभम् ॥ १.१०३.२० ॥
ಶರತ್ಕಾಲದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪರಮ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ, ಹತ್ತನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯ ಮಗ ಜನಿಸಿದನು.
1.103.21
कुमारं देवगर्भाभं प्रतीपमहिषी तदा ।
तयोः समभवत्पुत्रो वृद्धयोः स महाभिषक् ॥ १.१०३.२१ ॥
ಆಗ ಪ್ರತೀಪನ ಪಟ್ಟರಾಣಿ ದೇವಗರ್ಭದಂತಿದ್ದ ಕುಮಾರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ವೃದ್ಧ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗ ಮಹಾವೈದ್ಯನಾದನು.
1.103.22
शान्तस्य जज्ञे सन्तानस्तस्मादासीत्स शान्तनुः ।
तस्य जातस्य कृत्यानि प्रतीपोऽकारयत्प्रभुः ॥ १.१०३.२२ ॥
ಶಾಂತನಿಂದ ಸಂತಾನ ಜನಿಸಿತು; ಅವನಿಂದಲೇ ಅವನು ಶಾಂತನುವಾದನು. ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಮಗನ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥನಾದ ಪ್ರತೀಪನು ಮಾಡಿಸಿದನು.
1.103.23
जातकर्मादि विप्रेण वेदोक्तैः कर्मभिस्तदा ।
नामकर्म च विप्रास्तु चक्रुः परमसत्कृतम् ॥ १.१०३.२३ ॥
ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪರಮ ಸತ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
1.103.24
शान्तनोरवनीपाल वेदोक्तैः कर्मभिस्तदा ।
ततः संवर्धितो राजा शान्तनुर्लोकधार्मिकः ॥ १.१०३.२४ ॥
ಓ ಭೂಪಾಲ, ಆಗ ಶಾಂತನುವಿಗೆ ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳು ನಡೆದವು. ನಂತರ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ ಶಾಂತನು ಲೋಕಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾದನು.
1.103.25
स तु लेभे परां निष्ठां प्राप्य धर्मभृतां वरः ।
धनुर्वेदे च वेदे च गतिं स परमा गतः ॥ १.१०३.२५ ॥
ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಪರಮ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಧನುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
1.103.26
यौवनं चापि संप्राप्तः कुमारो वदतां वरः ।
संस्मरंश्चाक्षयाँल्लोकान्विजातान्स्वेन कर्मणा ॥ १.१०३.२६ ॥
ಯೌವನವನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ಕುಮಾರನು ಮಾತುಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು; ತನ್ನ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ.
1.103.27
पुण्यकर्मकृदेवासीच्छान्तनुः कुरुसत्तमः ।
प्रतीपः शान्तनुं पुत्रं यौवनस्थं ततोऽन्वशात् ॥ १.१०३.२७ ॥
ಶಾಂತನು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನೂ ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಆಗ ಪ್ರತೀಪನು ಯೌವನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಗ ಶಾಂತನುವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.
1.103.28
पुरा स्त्री मां समभ्यागाच्छान्तनो भूतये तव ।
त्वामाव्रजेद्यदि रहः सा पुत्र वरवर्णिनी ॥ १.१०३.२८ ॥
ಶಾಂತನು, ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ನಿನ್ನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಳು. ಮಗನೇ, ಆ ಸುಂದರ ವರ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರೆ.
1.103.29
कामयानाऽभिरूपाढ्या दिव्यस्त्री पुत्रकाम्यया ।
सा त्वया नानुयोक्तव्या कासि कस्यासि चाङ्गने ॥ १.१०३.२९ ॥
ಆಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ರೂಪಸಂಪನ್ನಳಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ ಮಗನ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ನೀನು ಅವಳನ್ನು 'ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರವಳು?' ಎಂದು ಕೇಳಬಾರದು, ಓ ಸುಂದರಿ.
1.103.30
यच्च कुर्यान्न तत्कर्म सा प्रष्टव्या त्वयाऽनघ ।
सन्नियोगाद्भजन्तीं तां भजेथा इत्युवाच तम् ॥ १.१०३.३० ॥
ಅವಳು ಯಾವ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ಕರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನೀನು ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು, ಓ ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ. ನಿಯೋಗದಿಂದ ಬಂದ ಅವಳನ್ನು ಸೇವಿಸು ಎಂದು ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
1.103.31
एवं संदिश्य तनयं प्रतीपः शान्तनुं तदा ।
स्वे च राज्येऽभिषिच्यैनं वनं राजा विवेश ह ॥ १.१०३.३१ ॥
ಹೀಗೆ ಮಗ ಶಂತನುವಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ರಾಜ ಪ್ರತೀಪನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
1.103.32
स राजा शान्तनुर्धीमान्देवराजसमद्युतिः ।
बभूव सर्वलोकस्य सत्यवागिति संमतः ॥ १.१०३.३२ ॥
ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜ ಶಂತನು, ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಸರ್ವಲೋಕಕ್ಕೂ ಸತ್ಯವಾದಿಯೆಂದು ಮಾನ್ಯನಾದನು.
1.103.33
पीनस्कन्धो महाबाहुर्मत्तवारणविक्रमः ।
अन्वितः परिपूर्णार्थैः सर्वैर्नृपतिलक्षणैः ॥ १.१०३.३३ ॥
ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಯ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ರಾಜನ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.
1.103.34
अमात्यलक्षणोपेतः क्षत्रधर्मविशेषवित् ।
वशे चक्रे महीमेको विजित्य वसुधाधिपान् ॥ १.१०३.३४ ॥
ಮಂತ್ರಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿಯೇ ಭೂಪಾಲರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತಂದನು.
1.103.35
वेदानागमयत्कृत्स्नान्राजधर्मांश्च सर्वशः ।
ईजे च बहुभिः सत्रैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ १.१०३.३५ ॥
ಅವನು ವೇದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಸತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡಿದನು.
1.103.36
तर्पयामास विप्रांश्च वेदाध्ययनकोविदान् ।
रत्नैरुच्चावचैर्गोभिर्ग्रामैरश्वैर्धनैरपि ॥ १.१०३.३६ ॥
ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಉನ್ನತ-ಕನಿಷ್ಠ ರತ್ನಗಳಿಂದಲೂ, ಗೋವುಗಳಿಂದಲೂ, ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದಲೂ, ಕುದುರೆಗಳಿಂದಲೂ, ಧನದಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.
1.103.37
वयोरूपेण संपन्नः पौरुषेण बलेन च ।
ऐश्वर्येण प्रतापेन विक्रमेण धनेन च ॥ १.१०३.३७ ॥
ಅವನು ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿದ್ದನು; ಪೌರುಷ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದಲೂ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪ್ರತಾಪ, ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಧನದಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ್ದನು.
1.103.38
वर्तमानश्च सत्येन सर्वधर्मविशारदः ।
तं महीपं महीपाला राजराजमकुर्वत ॥ १.१०३.३८ ॥
ಅವನು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತವನು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು; ಆ ಭೂಪತಿಯನ್ನು ರಾಜರು ರಾಜರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
1.103.39
वीतशोकभयाबाधाः सुखस्वप्नप्रबोधाः ।
श्रिया भरतशार्दूल समपद्यन्त भूमिपाः ॥ १.१०३.३९ ॥
ಭರತಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಶೋಕ ಭಯ ಬಾಧೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವ ಭೂಪಾಲರು ಸಿರಿಯಿಂದ ಸಂಪನ್ನರಾದರು.
1.103.40
नियमैः सर्ववर्णानां ब्रह्मोत्तरमवर्तत ।
ब्राह्मणाभिमुखं क्षत्रं क्षत्रियाभिमुखा विशः ॥ १.१०३.४० ॥
ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮುಂದಾಗಿ ನಡೆದರು; ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕಡೆಗೆ, ವೈಶ್ಯರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು.
1.103.41
ब्रह्मक्षत्रानुकूलांश्च शूद्राः पर्यचरन्विशः ।
एवं पशुवराहाणां तथैव मृगपक्षिणाम् ॥ १.१०३.४१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಅನುಕೂಲರಾಗಿ ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರು ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶುಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳೂ.
1.103.42
शान्तनावथ राज्यस्थे नावर्तत वृथा वधः ।
असुखानामनाथानां तिर्यग्योनिषु वर्तताम् ॥ १.१०३.४२ ॥
ಶಂತನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವ್ಯರ್ಥ ವಧೆ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದುಃಖಿತ ಅನಾಥರಿಗೂ.
1.103.43
स एव राजा सर्वेषां भूतानामभवत्पिता ।
स हस्तिनाम्नि धर्मात्मा विहरन्कुरुनन्दनः ॥ १.१०३.४३ ॥
ಅವರೇ ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ತಂದೆಯಾದರು. ಹಸ್ತಿನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಕುರುನಂದನನು ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ.
1.103.44
तेजसा सूर्यकल्पोऽभूद्वायुना च समो बले ।
अन्तकप्रतिमः कोपे क्षमया पृथिवीसमः ॥ १.१०३.४४ ॥
ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತಿದ್ದನು, ಬಲದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದನು. ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಯಮನಂತೆ, ಕ್ಷಮೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದನು.
1.103.45
बभूव राजा सुमतिः प्रजानां सत्यविक्रमः ।
स वनेषु च रम्येषु शैलप्रस्रवणेषु च ॥ १.१०३.४५ ॥
ಅವರು ರಾಜನಾಗಿದ್ದರು, ಸುಮತಿ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪಾಲಕ, ಸತ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿ. ರಮ್ಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಪರ್ವತ ಝರಿಗಳ ಬಳಿಯೂ.
1.103.46
चचार मृगयाशीलः शान्तनुर्वनगोचरः ।
स मृगान्महिषांश्चैव विनिघ्नन्राजसत्तमः ॥ १.१०३.४६ ॥
ಬೇಟೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಶಂತನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾ.
1.103.47
गङ्गामनु चचारैकः सिद्धचारणसेविताम् ।
स कदाचिन्महाराज ददर्श परमां स्त्रियम् ॥ १.१०३.४७ ॥
ಸಿದ್ಧ-ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ಗಂಗೆಯ ಬಳಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಒಮ್ಮೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡನು.
1.103.48
जाज्वल्यमानां वपुषा साक्षाच्छ्रियमिवापराम् ।
सर्वानवद्यां सुदतीं दिव्याभरणभूषिताम् ॥ १.१०३.४८ ॥
ದೇಹದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ. ಸರ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೋಷಿ, ಸುಂದರ ದಂತಗಳುಳ್ಳವಳು, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದವಳು.
1.103.49
सूक्ष्माम्बरधरामेकां पद्मोदरसमप्रभाम् ।
स्नातगात्रां धौतवस्त्रां गङ्गातीररुहे वने ॥ १.१०३.४९ ॥
ಅವಳು ಒಬ್ಬಳೇ, ತೆಳುವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ತಾವರೆಯ ಒಳದಳದಂತಹ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವಳಾಗಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ದೇಹದಿಂದ, ತೊಳೆದ ವಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಳು.
1.103.50
प्रकीर्णकेशीं पाणिभ्यां संस्पृशन्तीं शिरोरुहान् ।
रूपेण वयसा कान्त्या शरीरावयवैस्तथा ॥ १.१०३.५० ॥
ಚದುರಿದ ಕೂದಲಿನವಳಾಗಿ, ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ತಲೆಕೂದಲನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತ, ರೂಪ, ಯೌವನ, ಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ದೇಹಾಂಗಗಳಿಂದ (ಅವಳು ಇದ್ದಳು).
1.103.51
हावभावविलासैश्च लोचनाञ्चलविक्रियैः ।
श्रोणीभारेण मध्येन स्तनाभ्यामुरसा दृशा ॥ १.१०३.५१ ॥
ಹಾವ, ಭಾವ, ವಿಲಾಸಗಳಿಂದ, ಕಣ್ಣಿನ ಅಂಚಿನ ಚಲನೆಗಳಿಂದ, ಸೊಂಟದ ಭಾರದಿಂದ, ನಡುವಿನಿಂದ, ಸ್ತನಗಳಿಂದ, ಎದೆಯಿಂದ, ನೋಟದಿಂದ (ಅವಳು ಆಕರ್ಷಕಳಾಗಿದ್ದಳು).
1.103.52
कवरीभरेण पादाभ्यामिङ्गितेन स्मितेन च ।
कोकिलालापसंल्लापैर्न्यक्कुर्वन्तीं त्रिलोकगाम् ॥ १.१०३.५२ ॥
ಜಡೆಯ ಭಾರದಿಂದ, ಪಾದಗಳಿಂದ, ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ, ನಗುವಿನಿಂದ, ಕೋಗಿಲೆಯ ಕೂಗಿನಂತಹ ಮಧುರ ಮಾತಿನಿಂದ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರನ್ನೂ ಕುಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದವಳು.
1.103.53
वाणीं च गिरिजां लक्ष्मीं योषितोन्याः सुराङ्गनाः ।
सा च शान्तनुमब्यागादलक्ष्मीमपकर्षती ॥ १.१०३.५३ ॥
ವಾಣಿ, ಗಿರಿಜೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಸುರಾಂಗನೆಯರು (ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳ ಮುಂದೆ ಮಂಕಾದರು). ಅವಳು ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ದೂರ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ ಶಂತನುವಿನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.
1.103.54
तां दृष्ट्वा हृष्टरोमाऽभूद्विस्मितो रूपसंपदा ।
पिबन्निव च नेत्राभ्यां नातृप्यत नराधिपः ॥ १.१०३.५४ ॥
ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನ ರೋಮ ನಿಮಿರಿತು; ರೂಪಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯುವಂತಿದ್ದರೂ ಆ ನರಾಧಿಪನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
1.103.55
सा च दृष्ट्वैव राजानं विचरन्तं महाद्युतिम् ।
स्नेहादागतसौहार्दा नातृप्यत विलासिनी ॥ १.१०३.५५ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಜನು ಸಂಚರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೌಹಾರ್ದದೊಡನೆ ಆ ವಿಲಾಸಿನಿ ತೃಪ್ತಳಾಗಲಿಲ್ಲ.
1.103.56
गङ्गा कामेन राजानं प्रेक्षमाणा विलासिनी ।
चञ्चूर्यताग्रतस्तस्य किन्नरीवाप्सरोपमा ॥ १.१०३.५६ ॥
ಕಾಮದಿಂದ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗೆ ಎಂಬ ವಿಲಾಸಿನಿ, ಅವನ ಮುಂದೆ ಚುರುಕಾಗಿ ನಡೆದಳು; ಕಿನ್ನರಿಯಂತೆ, ಅಪ್ಸರೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು.
1.103.57
दृष्ट्वा प्रहृष्टरूपोऽभूद्दर्शनादेव शान्तनुः ।
रूपेणातीत्य तिष्ठन्तीं सर्वा राजन्ययोषितः ॥ १.१०३.५७ ॥
ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಶಂತನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿದನು; ಆ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ. ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆಕೆಯನ್ನು.
1.103.58
तामुवाच ततो राजा सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया गिरा ।
देवी वा दानवी वा त्वं गन्धर्वी चाथवाऽप्सराः ॥ १.१०३.५८ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀನು ದೇವಿಯೋ, ದಾನವಿಯೋ, ಗಂಧರ್ವಿಯೋ, ಅಥವಾ ಅಪ್ಸರೆಯೋ?'
1.103.59
यक्षी वा पन्नगी वाऽपि मानुषी वा सुमध्यमे ।
याऽसि काऽसि सुरप्रख्ये महिषी मे भवानघे ॥ १.१०३.५९ ॥
ಯಕ್ಷಿಯೋ, ನಾಗಿಯೋ, ಅಥವಾ ಮಾನುಷಿಯೋ? ಓ ಸುಮಧ್ಯಮೆ. ನೀನು ಯಾರಾದರೂ ಆಗಿರು, ಓ ದೇವಸದೃಶಳೇ, ಓ ನಿರ್ದೋಷೆಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಮಹಿಷಿಯಾಗು.
1.103.60
त्वां गता हि मम प्रामा वसु यन्मेऽस्ति किंचन ।
याचे त्वां सुरगर्भाभे भार्या मे भव शोभने ॥ १.१०३.६० ॥
ನಿನ್ನನ್ನೇ ನಾನು ಬಯಸಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪತ್ತು, ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದೇ. ದೇವಗರ್ಭದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವಳೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ; ಓ ಶೋಭನೆ, ನನ್ನ ಭಾರ್ಯೆಯಾಗು.